امروز 5شهریور، سالروز تولد مردی است که طبق عادت سالانه سالروز مرگش را پاس می‌داریم. این خود شاید تمثیلی است از انقراض نامدارانی در ورزش ایران‌زمین که روزگاری مردم به آنها تکیه می‌کردند و حالا گرامیداشت یادشان در روز مرگشان شاید، عزاداری برای پایان سلوک و مرام پهلوانی باشد.
امروز سالروز تولد «آقا تختی» است؛ کسی که وقتی رفت، دیگر فردی از قوم قلندران و پهلوانان ایران‌زمین نمانده بود که زیر تابوتش را بگیرد؛ تمام شد این مرام و این قوم بازمانده‌ای ندارد. قصدم زدن تلنگری است به ورزش کشور، چرا بعد از تختی، «تختی» دیگری نیامد. چرا این مردم هنوز که هنوز است، وقتی از مرام و مردانگی حرف می‌زنند از او سخن می‌گویند؛ گویی تاریخ متوقف شده است.
نقل است در گذشته یک‌بار یکی از داش‌مشتی‌های تهران به مسابقه 20سؤالی در رادیو می‌رود. مجری برای شروع می‌گوید مورد سؤال یک فرد است. مرد شرکت‌کننده می‌گوید، مولا علی(ع) است، مجری می‌گوید خیر. می‌گوید؛ پوریای ولی ست. مجری پاسخ می‌دهد، اشتباه گفتید. دوست داش‌مشتی ما که کلافه شده بود فریاد می‌زند: دیگر آقا تختی است، نه نگو!
در ذهن بسیاری از مردم اتفاقا تنها همین 3 اسم میدان‌دار مردی و مردانگی و پهلوانی در طول تاریخ هستند و هر وقت می‌خواهند نقلی بیاورند، از این سه می‌گویند. تختی اما در این سه‌گانه پایان راه بود. نکته مهم اینجاست که او خود می‌توانست بر مفاهیم عمیق فرهنگی و اعتقادی که در فضای عرفی جامعه سایه انداخته است، تأثیر بگذارد اما نه‌تنها هیچ‌کس بر راه او نرفت بلکه همچنان که گفتم هرگاه کسی بخواهد در محیط‌های ورزشی عملی زشت را مورد انتقاد قرار دهد، سریع‌ترین کار بازگشت به مرام تختی است؛ مسئله‌ای که تنها در لفظ و گفتار باقی می‌ماند.
تناقض اصلی زمانی آشکار است که جدا از بی‌اخلاقی‌هایی که درون ورزش کشور وجود دارد، جدا از اینکه تلویزیون میزبان بسیاری از مناقشات ورزش کشور است و اینکه چه کسانی مقصر هستند، باید به این نکته اشاره کرد، زمانی تختی به‌عنوان مدل اخلاقی ورزش کشور تبدیل شد که تریبون‌های رسمی او مروج او در میان جامعه و مردم شد. اینجاست که افتراق و جدایی حاصل و فاصله گرفتن از تختی آغاز شد. کسانی از اخلاق در ورزش سخن می‌گویند که پاسخ روشنی به ابهامات اخلاقی زیرمجموعه خود ندارند.
از سوی دیگر نگاه منفعت‌گرایانه در ورزش کشور سدراهی برای بازگشت به تختی است. افتراق و جدایی میان اهالی ورزش و تندگویی بدون حد و مرز از سوی بالاترین مقام ورزشی کشور تا ورزشکار یک رشته ورزشی فضای ورزش کشور را تبدیل به مرداب کرده است. اینجاست که این سوگواره را که در مرگ آخرین جهان‌پهلوان ایران‌زمین خوانده شد، باید زمزمه کنیم: «از این پس بی‌تو ایرانشهر/ درفش افتخارش را/ به بازوی کدامین یل برافرازد؟»