به نوشته «اعتماد ملی»، مدتهاست که محاسبه شاخصهای مختلف در بخشهای اقتصاد، آموزش، بهداشت، امور اجتماعی و... چنین ابزاری را فراهم کرده، بنابراین تهیه شاخصهای دقیق مستلزم صرف وقت و هزینه زیادی است، چراکه این شاخصها عمدتا نیازمند آمارهای دقیق و به روز شده هستند که تهیه چنین آمارهایی از پیچیدگیهای زیادی برخوردار است. چندی است استفاده از نماگرها از جایگاه ویژهای برخوردار شده و اهمیت و ارزش آنها بیشتر نمایان میشود. نماگرها گونهای از شاخصی هستند که تهیه آنها سریعتر و راحتتر از خود شاخص بوده و همچنین جنبه پیشبینی را نیز در خود دارند. اگرچه شاخصها به صورت یک عدد مطلق و بدون واحد هستند و حداکثر وضعیت موجود را به نمایش میگذارند ولی نماگرها میتوانند ضمن حفظ خواص شاخصها افق پیشرو را نیز روشنتر نمایند.
از نکات قابل توجه در نماگرها انعطافپذیری آنها در خصوص ترکیب با شاخصهای دیگر است. بسیاری از اوقات یک شاخص عددی تنها اطلاعات زیادی را منعکس نمیکند ولی با ترکیب چند شاخص عددی میتوان به یک نماگر ارزشمند که انعکاسدهنده بخشهایی از وضعیت جامعه باشد، دست یافت.شاخص فلاکت از جمله این نماگرهای اقتصادی است که به وسیله اقتصاددانانی مانند رابرت بارو (Robert Barro) و آرتور اوکان (Arthur okan) در دهه 70 میلادی معرفی شد. این نماگرها ترکیب دو شاخص مهم اقتصادی یعنی نرخ بیکاری و نرخ تورم به صورت یک ترکیب خطی معمولی تهیه میشود. البته امروزه این معادله را که به وسیله آرتور اوکان معرفی شده به عنوان شاخص و نماگر صحیح فلاکت و میشناسند و معادله رابرت بارو که در آن GDP و نرخ سود بانکی هم در نظر گرفته میشود، به عنوان شاخص فلاکت در نظر گرفته نمیشود.
1 - شاخص فلاکت در آمریکا: شاید اولین فردی که از شاخص فلاکت به صورت جدی و فراگیر استفاده نمود و عملا آن را به مردم معرفی کرد، کاندیدای حزب دموکرات آمریکا در سال 1976 یعنی جیمی کارتر بود که با اشاره مداوم به وضعیت نامطلوب این شاخص، وضعیت حزب رقیب خود را متزلزل کرد و سرانجام در انتخابات پیروز شد. اهمیت این شاخص تا به آنجاست که برخی از اقتصاددانان رابطه قوی بین شاخص فلاکت و نرخ جرم و جنایت قائل هستند. این رابطه و همبستگی در برخی از کشورها تا به آنجاست که میتوان شاخص فلاکت را یک نماگر پیشنگر برای نرخ جرم و جنایت دانست.
2- شاخص فلاکت در ایران: روش محاسبه این شاخص بسیار ساده و مبتنی بر حاصل جمع دو شاخص اصلی یعنی نرخ بیکاری و نرخ تورم است. در کشور ما متولی اعلام نرخ بیکاری، مرکز آمار ایران است که اطلاعات مربوط به نرخ اشتغال و بیکاری را به صورت سه ماه یکبار محاسبه و اعلام میکند، گو اینکه در مقاطعی از زمان این نرخ در برخی از فصول اعلام نشده است. همچنین جهت جمعآوری اطلاعات مربوط به نرخ تورم به آمارهای اقتصادی بانک مرکزی در زمینه شاخص تورم به عنوان تنها متولی رسمی محاسبه و اعلام نرخ تورم مراجعه شد. نرخ تورم به کار رفته در این محاسبه بر مبنای 12 ماه یا سالانه است که برای هر فصل عدد آن محاسبه میشود. کمترین ارقام این شاخص مربوط به سال 1384 و نیمه اول سال 1385 میباشد و بالاترین ارقام این شاخص مربوط به سال 1387 است. این شاخص از فصل اول سال 1385 تا فصل دوم سال 1387 روند صعودی قابل توجهی داشته به طوری که ارقام این شاخص از عدد 23/18 در فصل اول سال 1385 به رقم 93/37 در فصل دوم سال 1387 بالغ شده است. مجموع نرخ تورم و نرخ بیکاری از فصل چهارم سال 1386 به بعد همواره بالای رقم 30 بوده است و در فصول دوم و سوم سال 1387 به این ترتیب به ارقام بیسابقه 93/37 و 55/37 دست یافته است.