استانبول: تماشای فوتبال در یک استادیوم خارجی بهخوبی دلایل ناکامی فوتبال ایران را به تصویر میکشد. اینکه چرا علیرغم صرف صدها میلیارد تومان در سال همچنان فوتبال ایران بهعنوان یکی از مدعیان آسیا از راهیابی به جامجهانی عاجز است بهطور حتم بیدلیل نیست.به نوشته فرهیختگان؛ شنبهشب، وقتی به همراه حدود ۲۰ خبرنگار ورزشی ایرانی وارد استادیوم «اینونو»، ورزشگاه اختصاصی بشیکتاش شدیم این دلایل به وضوح توی چشم میزد.
مسوولان باشگاه روز قبل از مسابقه خواسته بودند لیست تمامی اعضای گروه را برایشان ارسال کنیم. بدون کوچکترین دردسری برای تعدادی از خبرنگاران که کارت خبرنگاریشان را به همراه داشتند، id کارت صادر کردند و بقیه هم در کنار جایگاه ویژه نشستند.
ورزشگاه بشیکتاش در کنار میدان «تکسیم»، میدان اصلی شهر است و تماشاگران خیلی راحت به ورزشگاه میآیند بدون اینکه نظم شهر پرترافیک استانبول به هم بریزد یا پلیس نگران اتفاق ناخوشایندی شود. همه آنها از حدود یکساعت قبل از بازی وارد ورزشگاه میشوند و روی صندلی خود که شمارهگذاری شده مینشینند. همه چیز مرتب است.
برای اسپانسرهای باشگاه محلهای مشخصی در نظر گرفته شده تا هرکدام بنا بر سهمیه خود تعدادی را به آنجا دعوت کنند و بازی را از جای راحتی ببینند.
فعالیتهای بازاریابی از زمان ورود به استادیوم توجه همه را جلب میکند. در اینجا مثل تمام کشورهای صاحب فوتبال و برخلاف ایران، فوتبال خصوصی است و باید از راههای اصولی درآمدزایی کرد. پس لازم است همهچیز با برنامه جلو برود تا چرخ فوتبال بچرخد چون از شیر نفت خبری نیست. در این سیستم تماشاگر اهمیت فوقالعادهای دارد و به همین دلیل تمام تمهیدات برای راحتی و لذتبردن آنها اندیشیده میشود.
گفته میشود باشگاه بشیکتاش سال گذشته بیش از ۵۰ میلیون دلار درآمد داشته، پس طبیعیست که مسولان باشگاه حواسشان به همه چیز از تماشاگر گرفته تا اسپانسر و مسائل دیگر باشد. البته این روزها هواداران بشیکتاش رابطه خیلی خوبی با مدیران باشگاه ندارند ولی دلیل این اختلاف بیاحترامی به تماشاگران نیست. هواداران از اینکه باشگاه برای این فصل که تیم در لیگ قهرمانان حضور دارد، بازیکن خوب نگرفته ناراحتند. آنها حتی چندبار جلوی باشگاه جمع شدند و خواستار استعفای مدیران شدند.
یکی از خبرنگاران ترک میگفت علیرغم اینکه بشیکتاش خوب نتیجه نگرفته هواداران خیلی مصطفی دنیزلی، سرمربی تیم را دوست دارند چون عقیده دارند دلیل این ناکامیها مدیریت باشگاه است نه کادر فنی و بازیکنان. به همین خاطر هم در طول بازی از هیچ تلاشی برای تشویق تیم دریغ نکردند. حریفشان کاسیمپاشا تیم شانزدهم جدول بود که اتفاقا خوب هم بازی کرد.
این تیم متعلق به محله کاسیمپاشا محلهای که رجب طیب اردوغان نخستوزیر ترکیه در آن متولد شده، است؛ محلهای خاص که اهالی آن ازجمله خود اردوغان به رفتار خارج از عرف یا قلدرمآبانه مردمان آن افتخار میکنند. حدود هزار تماشاگر این باشگاه هم در ورزشگاه بودند و تیمشان را با شور و هیجان تشویق میکردند اما حدود ۲۵ هزار تماشاگری که در ورزشگاه ۳۳ هزار نفری «اینونو» حضور داشتند اجازه نمیدادند صدای رقیب شنیده شود. آنها از دقایقی قبل از شروع بازی یعنی زمانی که تیمها برای گرمکردن به زمین آمدند تا دقیقه ۹۰ یکضرب بشیکتاش را تشویق میکردند.
اصولا ترکها تماشاگران پرشوری هستند. در بازی چهارشنبه شب ترکیه - ارمنستان هم که یک بازی تشریفاتی بود در تمام طول بازی یک دقیقه هم ساکت ننشستند. معمولا مثل همین بازی بشیکتاش قبل از بازی سرود باشگاه و آهنگهای خاص پخش میشود تا شور و هیجان تماشاگران چند برابر شود. گزارشگر استادیوم اسامی بازیکنان را به شیوه جالبی اعلام میکند و هوادران هم پاسخ او را میدهند.
زمانی که گل زده میشود خیلی سریع آهنگی حماسی در حد ۱۰ ثانیه پخش میشود و نام گلزن بازی سه بار اعلام میشود. معماری استادیوم طوری است که صدا خیلی خوب در آن میپیچد و تیم مقابل را تحتفشار میگذارد. البته بشیکتاش قرار است ورزشگاهی جدید بسازد چون هم ظرفیت ورزشگاه فعلی جوابگوی نیاز باشگاه نیست و هم برخلاف دیگر باشگاههای مطرح ترکیه، بشیکتاش ورزشگاه اختصاصی ندارد و «اینونو» را از دولت اجاره کرده است.
از طرفی این ورزشگاه که میزبان لیگ قهرمانان اروپا نیز هست تاحدودی قدیمی شده و نیاز است ورزشگاهی مدرنتر برای یکی از سه تیم مطرح ترکیه ساخته شود. هرچند همین ورزشگاه در شرایط فعلی هم وضعیت خوبی دارد و از جایگاه خبرنگاران گرفته تا جایگاه ویژه و محل نشستن تماشاگران کاملا به استانداردهای یوفا نزدیک است.
در تونل باشگاه که به رختکنها منتهی میشود عکسهایی قدیمی مربوط به دهها سال قبل به دیوار چسبیده شده که تاریخ باشگاه را به تصویر میکشد. رختکن اختصاصی تیم هم فوقالعاده است. به تعداد بازیکنان جای نشستن و لباس درآوردن وجود دارد که نام هر بازیکن بالای جایگاه مخصوص خود نوشته شده است. در دو طرف رختکن اتاق آنالیز و اتاق ماساژ وجود دارد که کاملا مجهز است.
کمی آنطرفتر از رختکن سالن نسبتا بزرگی وجود دارد که موزه باشگاه است و تمام افتخارات باشگاه از ۱۰۶ سال قبل تا به حال در آن وجود دارد. فروشگاههای هواداری آن هم به همراه فروشگاههای دیگر باشگاههای بزرگ شهر یعنی گالاتاسرای و فنرباغچه، در نقاط مختلف استانبول وجود دارد و هواداران میتوانند تمام محصولات باشگاهشان را از آنجا بخرند.
در روز بازی اغلب تماشاگران با لباس و شال باشگاه در استادیوم حضور داشتند و با خواندن شعارهای مختلف ازجمله سرود باشگاه، تیمشان را تشویق میکردند. بازی با دوربینهای متعدد فیلمبرداری میشود و تمام ورزشگاه از تماشاگران گرفته تا بازیکنان مطرح و مربیان، حرکاتشان لحظه به لحظه زیر نظر است. به غیر از شبکهای که حقوق رسانهای انحصاری لیگ را در اختیار دارد، دوربینهای دیگر اجازه فعالیت در ورزشگاه را ندارند.
یکی دو خبرنگار تلویزیون ایران هم که قصد داشتند چند تصویر بگیرند با ممانعت مسوولان ورزشگاه مواجه شده و مجبور شدند فقط در بیرون ورزشگاه تصویر بگیرند. حتی در زمان مصاحبه مطبوعاتی مصطفی دنیزلی هم فقط یک دوربین در اتاق کنفرانس وجود داشت و برخلاف ایران دوربینهای متعدد فضای اتاق کنفرانس را اشغال نکرده بودند.
درواقع همه چیز سرجای خودش است و همه طبق اصولی مشخص کار خود را انجام میدهند. اگر غیر از این بود ترکیه در جام جهانی سوم نمیشد و باشگاههای این کشور از رقابتهای اروپایی سردر نمیآوردند. همین که سرمربی تیم ملی اسپانیا-لوییس آراگونس-، یا سرمربی افث بارسلونا – فرانک رایکارد- و بازیکنانی مثل هری کیول و روبرتو کارلوس به لیگ ترکیه میآیند، معلوم است فوتبال در این کشور رشد چشمگیری داشته است. رشدی که معلوم نیست چه زمانی در فوتبال ایران رخ دهد.
بازی بشیکتاش با کاسیمپاشا نیز ۲ بر یک بهنفع بشیکتاش که اواخر بازی دو اخراجی هم داد، تمام شد تا دنیزلی چند شب قبل از بازی با ولفسبورگ در لیگ قهرمانان کمی از زیر فشار خارج شود.
