علی گل تکین مربی سابق تیم پاس تهران و سرپرست باشگاه معروف بشیکتاش ترکیه در زمان مربیگری ژان تیگانا معتقد است یک تیم زمانی بیشترین ضربه را از جناح خودی دریافت می‌کند که مربی آن وارد مسائل حاشیه‌ای شود و تمرکزش را از دست بدهد.
به نوشته ایران؛ مشاور عالی باشگاه بشیکتاش که مفسر چند شبکه تلویزیونی این کشور است با اشاره به مشکلات حاشیه‌ای که در فوتبال ایران وجود دارد آن را به برخی از تیم‌های ترکیه‌ای متصل می‌کند و می‌گوید: «جریانات حاشیه‌ای که در فوتبال ایران وجود دارند شباهت‌های بسیاری به برخی تیم‌های ترکیه دارند. مربیان تمرکز لازم را ندارند و در بسیاری مواقع با دست خود تیم را به حاشیه می‌برند. در صورتی که در سطح اول جهان چنین مسائلی کمتر به چشم می آید. در حال حاضر ترکیه بازیکنانی اروپایی دارد و کشوری اروپایی به حساب می‌آید اما تفکرات آسیایی دارد. در ایران هم وضعیتی مشابه وجود دارد. فوتبال حرفه‌ای شده و دستمزدها افزایش یافته است ولی رفتارها آماتور است.»
گل‌تکین که یازده سال برای بشیکتاش توپ زده است به خوبی جریانات فوتبال ایران را تعقیب می‌کند. این کارشناس ترکیه‌ای به ایران می‌گوید: «از روزی که تهران را ترک کردم تاکنون همه اتفاقات فوتبال ایران را به طور کامل از طریق اینترنت تعقیب می‌کنم. در این مدت پیشنهادهایی از چند تیم ایرانی نیز داشتم ولی شرایط برای همکاری مهیا نشد با این حال مطمئن هستم به زودی به ایران بر می‌گردم. ایران کشور دوم من است و کارکردن در آن را دوست دارم. آرامش برای من شرط اصلی همکاری است. اگر تمرکز نداشته باشم نتیجه نخواهم گرفت در آن صورت کسی نمی گوید دلیل اصلی عدم موفقیت‌ام چه بوده است بلکه همه می گویند گل‌تکین ضعف فنی دارد. متأسفانه بسیاری از همکاران ایرانی‌ام این موضوع رانادیده می‌گیرند و چند سال پیش که در تهران بودم کاملاً می‌دیدم که چقدر مربیان به دنبال مسائل حاشیه‌ای بوده‌اند، این اصلاً حرفه‌ای نیست.»
حاشیه‌ها
یکی از مسائلی که در فوتبال باشگاهی ایران بیش از سایر نکات برجسته‌تر به نظر می‌رسد وجود مسائل حاشیه‌ای است. این حواشی بخصوص وقتی از سوی رسانه‌های ورزشی پی گرفته می‌شوند خیلی چیزها را تحت تأثیر قرار خواهند داد. علاقه‌مندی طرفداران فوتبال به حواشی نیز عامل مهم دیگری است که باعث شده خیلی‌ها از متن دور شوند.
هر روز بخش وسیعی از اخبار رسانه‌های نوشتاری و دیداری به مسائل حاشیه‌ای تعلق می‌گیرد و این همان نکته‌ای است که علی گل‌تکین ، مربی ترکیه‌ای پس از یک فصل کارکردن در ایران نسبت به آن هشدار می‌دهد. در فصل جاری لیگ برتر فوتبال نیز استثنایی در همین باره نسبت به فصول قبل وجود نداشته و حاشیه‌ها کماکان روی همه چیز سایه افکنده‌اند.
روزهای پایانی نیم فصل اول به تدریج از راه می‌رسند ولی کمتر مربی وجود دارد که به اهداف از قبل تعیین شده رسیده باشد. در عوض بسیاری از مربیان خود عاملی برای حاشیه سازی تیم شده‌اند و با دست خود زمینه‌های کسب نتایج ضعیف را رقم زده اند.
ذوب آهن اصفهان یکی از همان تیم‌هاست. این مدعی اصلی قهرمانی فصل جاری لیگ برتر که در مقاطعی از نیم فصل صدرنشین جدول رده بندی نیز بوده است دچار افت محسوس و یکنواختی فنی در چندین هفته متوالی شد که بسیاری از کارشناسان عامل آن را به منصور ابراهیم‌زاده سرمربی تیم ربط داده‌اند. درگیری‌هایی که این مربی با خبرنگاران محلی اصفهان پیدا کرد هفته‌ها ذهن وی را مشغول نگه داشت و عجب آن که ابراهیم زاده تمایلی به عقب نشینی و حفظ آرامش نداشته است.
این جریان به قدری روی ذهن سرمربی ذوبی‌ها تأثیرگذار بود که وی وقتی در بین دو نیمه یکی از بازیها حدادی‌فر در اعتراض به تصمیم سرمربی تیم درخصوص تعویضش ورزشگاه را ترک کرد هیچ واکنشی نسبت به این بی‌انضباطی بازیکن خود نشان نداد و انرژی‌اش را صرف جنگ‌های حاشیه‌ای با خبرنگاران محلی کرد. ابراهیم زاده در فصل قبل هم چندین بار نسبت به بی‌انضباطی‌های خلعتبری سکوت اختیار کرد. این مربی البته حاضر نیست این واقعیت را که خود باعث رخنه کردن مسائل حاشیه‌ای به تیم شده است را بپذیرد.
یک نمونه
جریاناتی که از ابتدای لیگ نهم بین امیرقلعه‌نویی سرمربی کنونی سپاهان و مدیریت باشگاه استقلال به وجود آمده، شاید بهترین نمونه برای خودزنی تیم‌ها باشد. قلعه‌نویی انرژی مضاعفی را صرف جنگ لفظی با واعظ آشتیانی می‌کند که ترکش‌های آن به تیم‌های سپاهان و استقلال نیز اصابت کرده است.
اگرچه سرمربی تیم اصفهانی در پاسخ به این پرسش تلاش می‌کند این موضوع را نفی کند و طوری وانمودکند که مشکلات با آبی‌ها برایش چندان مهم نیست و تمرکزش را به هم نریخته است اما تقریباً همه کارشناسان متفق‌القول عنوان کرده‌اند که بزرگترین مشکل این روزهای سپاهان حاشیه سازی‌های قلعه‌نویی است که به نوعی ذهن بازیکنانش را هم مشغول کرده است.
البته خود قلعه‌نویی می‌گوید: «من هرگز نسبت به مسائل مربوط به سپاهان نمی‌توانم بی‌توجه باشم. این تیم با مدیریت قوی، امکانات خوب و بازیکنانی که دارد شایسته قهرمانی است و من برای کسب قهرمانی به اصفهان آمده‌ام. برخی دوستان به ما کم لطفی می‌کنند و اگر حرفی زده‌ام تنها برای روشن شدن ذهن مردم بوده است. سپاهان در کورس قهرمانی قرارگرفته است و ما باید مراقب باشیم که تیم اسیر مسائل حاشیه‌ای نشود!»
نگاهی گذرا به تیم‌های لیگ و اتفاقات پیرامون آن به خوبی نشان می‌دهد که حاشیه سازی‌های مربیان چقدر در افت تیم‌ها تأثیرگذار بوده است. زلاتکو کرانچار سرمربی پرسپولیس در مقاطعی از فصل با کنار گذاشتن پروین، بادامکی، رضایی و آرفی تشنج‌های زیادی آفریده و مشکلاتش با انصاری فرد، مدیرعامل وقت قرمزها نیز مزید بر علت شد تا اوضاع پرسپولیس وخیم‌تر شود اما حالا این مربی کروات آرامش بیشتری نسبت به گذشته دارد و نتایج بهتری هم می‌گیرد.
کرانچار دیگر آن مربی قبل نیست که دنبال جریانات حاشیه‌ای بود. این وضع برای حمید استیلی در استیل آذین هم صدق می‌کند. درگیری فیزیکی او با فریدون زندی تا هفته‌ها این تیم را به حاشیه برد و از روند رو به رشد خارج کرد. مس کرمان هم جزو تیم‌هایی است که خیلی‌ها نتایج ضعیف این تیم پرستاره را در مشکلات سرمربی تیم (مظلومی) با مدیریت باشگاه دانسته‌اند.
مظلومی حتی قبل از شروع فصل و در دوران بدنسازی تیم نیز به شرایط معترض بود و معتقد است مشکلات مالی این تیم را به حاشیه برده است. خداداد عزیزی هم یکی دیگر از مربیانی بود که با دست خود زمینه‌های برکناری‌اش را فراهم کرد. او همواره برای تیمش حاشیه‌سازی می‌کرد.
البته در لیگ برتر مربیانی نیز وجود دارند که با حاشیه‌سازی میانه خوبی ندارند. مایلی‌کهن، جلالی، مهابادی، باقری‌نیا، درخشان و احمدزاده از این دسته از مربیان هستند. مجید جلالی سرمربی تیم فولاد خوزستان درخصوص تأثیرگذاری منفی حاشیه‌پردازی مربیان می‌گوید: «شاید برخی‌ها فکر می‌کنند جوسازی‌ها یک حربه خوب برای تضعیف حریف است. اما خیلی وقت‌ها این تفکر اثرات منفی بر جای می‌گذارد. به عقیده من وقتی یک تیم به لحاظ ذهنی آرامش نداشته باشد نمی‌تواند تفکرات مربی را به خوبی پیاده کند و در این بین مربیان نقش مهمی را ایفا می‌کنند. آنها باید همه تلاش خود را به کار گیرند تا بازیکنان از نظر روحی در وضعیت خوبی قرار داشته باشند. در غیر این صورت باید گفت مربی به نوعی خودزنی کرده است.»
اگرچه حاشیه‌ها برای طرفداران تیم‌ها و رسانه‌ها جذابیت‌های زیادی دارد اما باید قبول کرد این مسئله در هر تیمی مثل یک سم است و مشکلات بسیاری خواهد آفرید. برخی مربیان که همواره عنوان می‌کنند در فضای آرام بهتر کار می‌کنند بد نیست در رفتارهایشان تجدیدنظر اساسی ایجاد کنند تا از این طریق مشکلاتشان کمتر شود.
به نوشته ایران؛ مشاور عالی باشگاه بشیکتاش که مفسر چند شبکه تلویزیونی این کشور است با اشاره به مشکلات حاشیه‌ای که در فوتبال ایران وجود دارد آن را به برخی از تیم‌های ترکیه‌ای متصل می‌کند و می‌گوید: «جریانات حاشیه‌ای که در فوتبال ایران وجود دارند شباهت‌های بسیاری به برخی تیم‌های ترکیه دارند. مربیان تمرکز لازم را ندارند و در بسیاری مواقع با دست خود تیم را به حاشیه می‌برند. در صورتی که در سطح اول جهان چنین مسائلی کمتر به چشم می آید. در حال حاضر ترکیه بازیکنانی اروپایی دارد و کشوری اروپایی به حساب می‌آید اما تفکرات آسیایی دارد. در ایران هم وضعیتی مشابه وجود دارد. فوتبال حرفه‌ای شده و دستمزدها افزایش یافته است ولی رفتارها آماتور است.»
گل‌تکین که یازده سال برای بشیکتاش توپ زده است به خوبی جریانات فوتبال ایران را تعقیب می‌کند. این کارشناس ترکیه‌ای به ایران می‌گوید: «از روزی که تهران را ترک کردم تاکنون همه اتفاقات فوتبال ایران را به طور کامل از طریق اینترنت تعقیب می‌کنم. در این مدت پیشنهادهایی از چند تیم ایرانی نیز داشتم ولی شرایط برای همکاری مهیا نشد با این حال مطمئن هستم به زودی به ایران بر می‌گردم. ایران کشور دوم من است و کارکردن در آن را دوست دارم. آرامش برای من شرط اصلی همکاری است. اگر تمرکز نداشته باشم نتیجه نخواهم گرفت در آن صورت کسی نمی گوید دلیل اصلی عدم موفقیت‌ام چه بوده است بلکه همه می گویند گل‌تکین ضعف فنی دارد. متأسفانه بسیاری از همکاران ایرانی‌ام این موضوع رانادیده می‌گیرند و چند سال پیش که در تهران بودم کاملاً می‌دیدم که چقدر مربیان به دنبال مسائل حاشیه‌ای بوده‌اند، این اصلاً حرفه‌ای نیست.»
حاشیه‌ها
یکی از مسائلی که در فوتبال باشگاهی ایران بیش از سایر نکات برجسته‌تر به نظر می‌رسد وجود مسائل حاشیه‌ای است. این حواشی بخصوص وقتی از سوی رسانه‌های ورزشی پی گرفته می‌شوند خیلی چیزها را تحت تأثیر قرار خواهند داد. علاقه‌مندی طرفداران فوتبال به حواشی نیز عامل مهم دیگری است که باعث شده خیلی‌ها از متن دور شوند.
هر روز بخش وسیعی از اخبار رسانه‌های نوشتاری و دیداری به مسائل حاشیه‌ای تعلق می‌گیرد و این همان نکته‌ای است که علی گل‌تکین ، مربی ترکیه‌ای پس از یک فصل کارکردن در ایران نسبت به آن هشدار می‌دهد. در فصل جاری لیگ برتر فوتبال نیز استثنایی در همین باره نسبت به فصول قبل وجود نداشته و حاشیه‌ها کماکان روی همه چیز سایه افکنده‌اند.
روزهای پایانی نیم فصل اول به تدریج از راه می‌رسند ولی کمتر مربی وجود دارد که به اهداف از قبل تعیین شده رسیده باشد. در عوض بسیاری از مربیان خود عاملی برای حاشیه سازی تیم شده‌اند و با دست خود زمینه‌های کسب نتایج ضعیف را رقم زده اند.
ذوب آهن اصفهان یکی از همان تیم‌هاست. این مدعی اصلی قهرمانی فصل جاری لیگ برتر که در مقاطعی از نیم فصل صدرنشین جدول رده بندی نیز بوده است دچار افت محسوس و یکنواختی فنی در چندین هفته متوالی شد که بسیاری از کارشناسان عامل آن را به منصور ابراهیم‌زاده سرمربی تیم ربط داده‌اند. درگیری‌هایی که این مربی با خبرنگاران محلی اصفهان پیدا کرد هفته‌ها ذهن وی را مشغول نگه داشت و عجب آن که ابراهیم زاده تمایلی به عقب نشینی و حفظ آرامش نداشته است.
این جریان به قدری روی ذهن سرمربی ذوبی‌ها تأثیرگذار بود که وی وقتی در بین دو نیمه یکی از بازیها حدادی‌فر در اعتراض به تصمیم سرمربی تیم درخصوص تعویضش ورزشگاه را ترک کرد هیچ واکنشی نسبت به این بی‌انضباطی بازیکن خود نشان نداد و انرژی‌اش را صرف جنگ‌های حاشیه‌ای با خبرنگاران محلی کرد. ابراهیم زاده در فصل قبل هم چندین بار نسبت به بی‌انضباطی‌های خلعتبری سکوت اختیار کرد. این مربی البته حاضر نیست این واقعیت را که خود باعث رخنه کردن مسائل حاشیه‌ای به تیم شده است را بپذیرد.
یک نمونه
جریاناتی که از ابتدای لیگ نهم بین امیرقلعه‌نویی سرمربی کنونی سپاهان و مدیریت باشگاه استقلال به وجود آمده، شاید بهترین نمونه برای خودزنی تیم‌ها باشد. قلعه‌نویی انرژی مضاعفی را صرف جنگ لفظی با واعظ آشتیانی می‌کند که ترکش‌های آن به تیم‌های سپاهان و استقلال نیز اصابت کرده است.
اگرچه سرمربی تیم اصفهانی در پاسخ به این پرسش تلاش می‌کند این موضوع را نفی کند و طوری وانمودکند که مشکلات با آبی‌ها برایش چندان مهم نیست و تمرکزش را به هم نریخته است اما تقریباً همه کارشناسان متفق‌القول عنوان کرده‌اند که بزرگترین مشکل این روزهای سپاهان حاشیه سازی‌های قلعه‌نویی است که به نوعی ذهن بازیکنانش را هم مشغول کرده است.
البته خود قلعه‌نویی می‌گوید: «من هرگز نسبت به مسائل مربوط به سپاهان نمی‌توانم بی‌توجه باشم. این تیم با مدیریت قوی، امکانات خوب و بازیکنانی که دارد شایسته قهرمانی است و من برای کسب قهرمانی به اصفهان آمده‌ام. برخی دوستان به ما کم لطفی می‌کنند و اگر حرفی زده‌ام تنها برای روشن شدن ذهن مردم بوده است. سپاهان در کورس قهرمانی قرارگرفته است و ما باید مراقب باشیم که تیم اسیر مسائل حاشیه‌ای نشود!»
نگاهی گذرا به تیم‌های لیگ و اتفاقات پیرامون آن به خوبی نشان می‌دهد که حاشیه سازی‌های مربیان چقدر در افت تیم‌ها تأثیرگذار بوده است. زلاتکو کرانچار سرمربی پرسپولیس در مقاطعی از فصل با کنار گذاشتن پروین، بادامکی، رضایی و آرفی تشنج‌های زیادی آفریده و مشکلاتش با انصاری فرد، مدیرعامل وقت قرمزها نیز مزید بر علت شد تا اوضاع پرسپولیس وخیم‌تر شود اما حالا این مربی کروات آرامش بیشتری نسبت به گذشته دارد و نتایج بهتری هم می‌گیرد.
کرانچار دیگر آن مربی قبل نیست که دنبال جریانات حاشیه‌ای بود. این وضع برای حمید استیلی در استیل آذین هم صدق می‌کند. درگیری فیزیکی او با فریدون زندی تا هفته‌ها این تیم را به حاشیه برد و از روند رو به رشد خارج کرد. مس کرمان هم جزو تیم‌هایی است که خیلی‌ها نتایج ضعیف این تیم پرستاره را در مشکلات سرمربی تیم (مظلومی) با مدیریت باشگاه دانسته‌اند.
مظلومی حتی قبل از شروع فصل و در دوران بدنسازی تیم نیز به شرایط معترض بود و معتقد است مشکلات مالی این تیم را به حاشیه برده است. خداداد عزیزی هم یکی دیگر از مربیانی بود که با دست خود زمینه‌های برکناری‌اش را فراهم کرد. او همواره برای تیمش حاشیه‌سازی می‌کرد.
البته در لیگ برتر مربیانی نیز وجود دارند که با حاشیه‌سازی میانه خوبی ندارند. مایلی‌کهن، جلالی، مهابادی، باقری‌نیا، درخشان و احمدزاده از این دسته از مربیان هستند. مجید جلالی سرمربی تیم فولاد خوزستان درخصوص تأثیرگذاری منفی حاشیه‌پردازی مربیان می‌گوید: «شاید برخی‌ها فکر می‌کنند جوسازی‌ها یک حربه خوب برای تضعیف حریف است. اما خیلی وقت‌ها این تفکر اثرات منفی بر جای می‌گذارد. به عقیده من وقتی یک تیم به لحاظ ذهنی آرامش نداشته باشد نمی‌تواند تفکرات مربی را به خوبی پیاده کند و در این بین مربیان نقش مهمی را ایفا می‌کنند. آنها باید همه تلاش خود را به کار گیرند تا بازیکنان از نظر روحی در وضعیت خوبی قرار داشته باشند. در غیر این صورت باید گفت مربی به نوعی خودزنی کرده است.»
اگرچه حاشیه‌ها برای طرفداران تیم‌ها و رسانه‌ها جذابیت‌های زیادی دارد اما باید قبول کرد این مسئله در هر تیمی مثل یک سم است و مشکلات بسیاری خواهد آفرید. برخی مربیان که همواره عنوان می‌کنند در فضای آرام بهتر کار می‌کنند بد نیست در رفتارهایشان تجدیدنظر اساسی ایجاد کنند تا از این طریق مشکلاتشان کمتر شود.