بحران آب در کرمان

خشکسالی‌های 12 سال اخیر و پایین رفتن سطح سفره‌های آب زیرزمینی، تامین آب شرب شهرهای شمالی استان کرمان را با مشکلات فراوانی مواجه کرده و عمده فعالیت‌های اقتصادی استان در بخش‌های کشاورزی و صنعت را تحت تاثیر خود قرار داده است.
به گزارش «جام جم آنلاین»، هم‌اکنون در شهرستان‌های کرمان، رفسنجان، سیرجان و زرند، اکثر قنوات خشک و چاه‌ها با کاهش شدید منابع آبی مواجه شده‌اند.بیلان آبی دشت‌ها نیز منفی بوده و کسری مخزن‌ شکل بحرانی پیدا کرده است.
مدیر برنامه‌ریزی شرکت آب منطقه‌ای استان کرمان در گفت‌وگو با «جام‌جم» درباره بحران کمبود آب در مناطق شمالی استان کرمان گفت: خشکسالی‌های متمادی باعث شده سطح آب در دشت زرند طی 11 سال گذشته 15/4 متر، دشت کرمان طی 15 سال گذشته بیش از 13 متر و دشت رفسنجان در 9 سال گذشته حدود 7/5 متر افت داشته باشد که با وجود بیلان منفی و ادامه روند کنونی، منابع آب زیرزمینی به هیچ وجه برای تامین آب شرب برای ماه‌های آینده کفایت نمی‌کند.
مجید جهانگرد با اشاره به تامین آب شرب و مثلث شهرهای شمالی استان کرمان از منابع زیرزمینی افزود: در حال حاضر تنها طرح تامین آب شرب اجرا شده از منابع آب‌های سطحی در استان و شهر سیرجان است که فعلا با روند خشکسالی قادر به تامین آب برنامه‌ریزی شده 14/3 میلیون مترمکعب در سال نیست.
کرمان با بیش از 183 هزار کیلومترمربع مساحت، در حال حاضر پهناورترین استان ایران است که با 16 شهرستان و 57 شهر در ناحیه‌ای کویری و کم‌آب حدفاصل استان‌های یزد، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و فارس قرار دارد.
اختلا‌ل در روند توسعه اقتصادی
خشکسالی‌های چندساله علاوه بر ایجاد مشکل برای تامین آب شرب، اقتصاد استان کرمان را در بخش‌های صنعت و کشاورزی نیز با مشکل جدی روبه‌رو کرده است.
بحران کمبود آب در بخش کشاورزی باعث شده سالانه بیش از 8000 هکتار از باغات پسته کرمان برای همیشه خشک شده و زندگی بخش عظیمی از مردم که از تولید، برداشت و فروش پسته امرار معاش می‌کنند، با خطر مواجه شود.
فعالیت واحدهای صنعتی نیز به دلیل مشکلات تامین آب شهرک‌ها و نواحی صنعتی تحت تاثیر بحران کمبود آب قرار گرفته است.مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی استان کرمان در گفتگو با «جام‌جم» با اشاره به بحران کمبود آب در استان و فشار زیادی که روی صنعت وارد کرده است، گفت: در حال حاضر شهرک‌های صنعتی کرمان برای رفع نیازهای خود به 1700 لیتر آب در ثانیه نیاز دارند که هرچه زودتر باید تامین شود.وی با اشاره به لزوم ایجاد زیرساخت‌ها در نواحی صنعتی برای سرمایه‌‌گذاری افزود: استان کرمان در حالی برای ایجاد اشتغال به احداث واحدهای صنعتی نیاز دارد که به دلیل کمبود آب و برق، بخش خصوصی تمایلی به سرمایه‌گذاری ندارد.وی افزود: نواحی صنعتی کرمان برای حل مشکل کم‌آبی به 10 حلقه چاه با آبدهی 15 لیتر در ثانیه نیاز دارند.
مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی استان کرمان همچنین با اشاره به مذاکرات صورت گرفته با مسوولان ذی‌ربط برای حل مشکل آب واحدهای صنعتی گفت: متاسفانه به دلیل بحران کمبود آب تمامی درخواست‌های ما برای تامین آب به نتیجه نرسیده است و امکان خرید چاه آب نیز با توجه به خشکسالی و هزینه زیاد وجود ندارد.
مهدی تربتی افزود: در حال حاضر 30 درصد مشکلات بخش صنعت استان کرمان مربوط به کمبود آب است.
طرح انتقال آب
طرح انتقال آب به شمال استان کرمان برای رفع معضل کم‌آبی از مهم‌ترین طرح‌های عمرانی استان است که سال‌هاست مطرح شده است.
برای انتقال آب به استان کرمان 3 طرح مطرح است که یکی از آنها انتقال آب از سرشاخه‌های کوه‌های زاگرس است که برای رفع معضل خشکسالی و بحران کمبود آب صنعت پسته مطرح شده است.
در این طرح از یک سو همزمان با انتقال آب از حوزه آبریز منطقه سولکان پنج (یکی از سرشاخه‌های کارون واقع در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری)‌ به شمال استان کرمان از هدر رفتن آب رودخانه کوه‌های غرب زاگرس جلوگیری می‌شود و از سوی دیگر با انتقال 200 میلیون مترمکعب آب در سال از خشک شدن سالانه 8000 هکتار از باغات پسته کرمان جلوگیری خواهد شد.این طرح که با اعتبار پیش‌بینی شده یکهزار میلیارد تومانی باید طی مدت 5 سال توسط بخش خصوصی اجرا می‌شد اکنون با گذشت بیش از 15 سال از زمان مطرح شدن به دلیل نبود اعتبار و برخی مخالفت‌های سیاسی و اقتصادی بلاتکلیف مانده است.طرح دوم انتقال آب از سد مخزنی بهشت‌آباد واقع در استان چهارمحال و بختیاری برای تامین آب شرب و صنعت شهرهای شمالی استان کرمان می‌باشد که بیش از 4 سال از زمان مطرح شدن آن می‌گذرد.
این طرح با اعتبار 23 هزار و 690 میلیارد ریال طی 10 سال توسط دولت باید اجرا شود که هم‌اکنون در مرحله انجام مطالعات اولیه است.
مدیر برنامه‌ریزی شرکت آب منطقه‌ای استان کرمان درباره این طرح گفت: این طرح مشترک آبی از منطقه بهشت‌آباد شروع و با گذر از استان‌های اصفهان و یزد به کرمان منتهی می‌شود.
مجید جهانگرد با اشاره به کمبود اعتبار برای انجام مطالعات این طرح گفت: در حال حاضر اعتبار انجام مطالعات این طرح سالانه 400 میلیون تومان است که به دلیل هزینه‌های زیاد باید برای سال آینده افزایش یابد.
وی با اشاره به اتمام فاز اول مطالعات این طرح گفت: فاز دوم و پایانی مطالعات این طرح از سال آینده شروع و در سال 1390 به اتمام می‌رسد.
مدیر برنامه‌ریزی شرکت آب منطقه‌ای استان کرمان همچنین از انجام مطالعات همزمان طرح انتقال آب از خلیج‌فارس به استان کرمان به عنوان سومین طرح انتقال آب به این استان خبر داد و گفت: مطالعات این طرح همزمان با مطالعات انتقال آب از چهارمحال و بختیاری در حال انجام است تا هر کدام از طرح‌ها که اقتصادی‌تر بودند، اجرا شوند.
جهانگرد با اشاره به این که همه مسوولان استان باید کمک کنند تا طرح انتقال آب اجرایی شود، افزود: متاسفانه علی‌رغم نیاز مبرم کرمان به آب در بین برخی از مسوولان برای اجرای طرح انتقال آب تفاهم نظر وجود ندارد و بعضی از آنها به دلیل هزینه بالای طرح با اجرای آن مخالفند.
هدر رفت منابع آبی
معاون عمرانی استاندار کرمان نیز با اشاره به هدر رفتن حدود 20 درصد آب استحصالی شهر کرمان به دلیل فرسودگی شبکه انتقال آب شهری گفت: بازسازی شبکه انتقال آب شهری و صرفه‌جویی مردم در میزان مصرف آب از هدر رفتن آب و برطرف کردن بخشی از نیاز کم‌آبی شهر کرمان موثر است.محمدجواد کامیاب افزود: به دلیل پایین بودن میانگین بارندگی در استان کرمان طی 12 سال گذشته، خشکسالی و کم‌آبی مشکلات زیادی را برای اقتصاد استان به وجود آورده است.
وی از عزم مدیریت استان برای تامین آب خبر داد و افزود: تامین آب درازمدت استان کرمان از جمله پیشنهاداتی است که در دور سوم سفر ریاست جمهوری به این استان در دستور کار هیات دولت قرار می‌گیرد.