(مسأله 1912) گاو1 دو نصاب دارد:
نصاب اوّل آن سی تا است که وقتی شماره گاو به سی رسید، اگر شرایطی را که گفته شد داشته باشد، انسان باید یک گوساله ای که داخل سال دوم شده2 از بابت زکات بدهد3.
و نصاب دوم آن چهل است و زکات آن یک گوساله ماده ای است که داخل سال سوم شده باشد4 و زکات ما بین سی و چهل واجب نیست مثلاً کسی که سی و نه گاو دارد، فقط باید زکات سی تای آنها را بدهد و نیز اگر از چهل گاو زیادتر داشته باشد تا به شصت نرسیده، فقط باید زکات چهل تای آنها را بدهد و بعد از آنکه به شصت رسید، چون دو برابر نصاب اوّل را دارد، باید دو گوساله ای که داخل سال دوم شده بدهد و همچنین هر چه بالا رود، باید سی تا سی تا حساب کند یا چهل تا چهل تا 5یا با سی و چهل حساب نماید و زکات آن را به دستوری که گفته شده بدهد، ولی باید طوری حساب کند که چیزی باقی نماند، یا اگر چیزی باقی می ماند از نُه بیشتر نباشد6مثلاً اگر هفتاد گاو دارد، باید به حساب سی و چهل حساب کند7 و برای سی تای آن زکات سی تا و برای چهل تای آن زکات چهل تا را بدهد، چون اگر به حساب سی تا حساب کند، ده تا زکات نداده می ماند8.
1- بهجت: و گاو میش...
2- بهجت: و مادرش قابلیّت حمل را داشته باشد...
زنجانی: داخل سال سوم شده...
3- خوئی، تبریزی، سیستانی، وحید: و احتیاط واجب آن است که گوساله نر باشد (وحید: و همچنین است در هر موردی که باید گوساله داخل شده در سال دوم را بدهد ، مگر در صورتی که شماره گاو به نود برسد ، که ـ بنابر احتیاط واجب ـ سه گوساله ماده که داخل سال دوم شده باشد بدهد)...
صافی: و احتیاط لازم آن است که گوساله نر باشد...
مظاهری: نصاب اول: سی گاو است که وقتی شماره گاو به سی رسید باید یک گوسالهای که داخل سال دوّم شده بدهد...
4- بهجت: و مادرش قابلیت حمل را داشته باشد...
5- مظاهری: [پایان مسأله]
6- زنجانی: یا اگر چیزی باقی می ماند به ده نرسد...
7- سیستانی: چون اگر فقط بر اساس عددی حساب کند، دو گاو زکات نداده می ماند و در بعضی موارد، مانند صد و بیست، مخیّر است.
8- گلپایگانی، صافی: ولی در جایی که رعایت این جهت ممکن نیست، مثل آن که پنجاه گاو داشته باشد احتیاط آن است که چهل را بگیرد اگر چه باز هم ده تا زیاد می آید.
*****
مکارم ،سبحانی: مسأله- گاو دارای دو نصاب است:
نصاب اوّل 30 رأس است، یعنی وقتی شماره گاوها به 30 رسد اگر شرایطی را که قبلاً گفته شد دارا باشد، باید یک گوساله نر یا ماده که لااقل داخل سال دوم شده باشد زکات دهد.
نصاب دوم 40 رأس است و زکات آن یک گوساله ماده است که لااقل داخل سال سوم شده باشد و آنچه در بین 30 و 40 باشد زکات ندارد، مثلاً کسی که سی و پنج گاو دارد فقط زکات 30 رأس آن را می دهد و همچنین اگر از 40 گاو زیادتر شود تا به 60 نرسیده، فقط زکات همان چهل گاو را می دهد و هر گاه به 60 رسید باید دو گوساله که لااقل داخل سال دوم شده بدهد، همین طور هر چه افزایش یابد آنها را سی سی یا چهل چهل و یا اگر ممکن است با 30 و 40 حساب کند و مطابق دستور بالا عمل نماید، امّا باید طوری حساب کند که چیزی باقی نماند یا اگر می ماند از 9 بیشتر نباشد، مثلاً کسی که 70 رأس گاو دارد باید به حساب 30 و 40 حساب کند و هر کدام را مطابق دستور بالا زکات بدهد و کسی که 80 رأس گاو دارد با حساب چهل چهل حساب کند.