5- آب چاه
(مسأله 44) آب چاهی که از زمین می جوشد، اگر چه کمتر از کر باشد چنانچه نجاست به آن برسد، تا وقتی بو یا رنگ یا مزهٔ آن بواسطه نجاست1 تغییر نکرده پاک است2، ولی مستحبّ است پس از رسیدن بعضی از نجاستها، مقداری که در کتابهای مفصّل گفته شده، از آب آن بکشند.
1- زنجانی: به سبب ملاقات با نجاست...
2- سیستانی: [پایان مسأله].
مظاهری:رجوع کنید به ذیل مسأله 29.
*****
مکارم: مسأله- آب چاه پاک و پاک کننده است هر چند کمتر از کر باشد، و اگر چیز نجسی که عین نجاست در آن نیست با آن شسته شود پاک می گردد مگر اینکه به واسطهٔ رسیدن عین نجس بو یا رنگ و یا طعم نجس به خود بگیرد. اگرچه آب چاه بر اثر چیز نجس در آن نجس نمی شود، ولی مستحبّ است مقداری از آن را برای هر یک از اشیاء نجس بکشند و دور بریزند؛ این مقدار در کتابهای مفصّل فقهی تعیین شده است.
مسأله اختصاصی
مکارم : مسأله 51- چاههای عمیق و نیمه عمیق و معمولی که آب آن با موتور و تلمبه کشیده می شود هر گاه آبی که از آن کشیده اند به مقدار کر باشد، پاک کننده است و اگر کمتر از کر باشد مادام که آب جریان مستمرّ دارد حکم آب چاه را دارد و با ملاقات نجاست نجس نمی شود.
(مسأله 45) اگر نجاستی در چاه بریزد و بو یا رنگ یا مزهٔ آب آن را تغییر دهد، (چنانچه تغییر آب چاه از بین برود1)، موقعی پاک می شود2 که با آبی که از چاه می جوشد مخلوط گردد3.
این مسأله در رساله آیت الله مظاهری نیست.
1- اراکی، تبریزی: پاک می شود .[پایان مسأله]
خوئی: پاک می شود و بهتر این است که با آبی که از چاه می جوشد مخلوط گردد.
وحید: پاک میشود واحتیاط مستحب این است که با آبی که از چاه می جوشد مخلوط گردد.
سیستانی: پاک می شود، ولی پاک شدنش بنابر احتیاط واجب، مشروط به این است که با آبی که از چاه می جوشد مخلوط گردد.
[قسمت داخل پرانتز در رساله آیت الله فاضل نیست .]
2- گلپایگانی، صافی: بنابراحتیاط واجب موقعی پاک می شود...
3 - فاضل: و به سبب آن، تغییر آب چاه از بین برود.
بهجت: بنابر احتیاط واجب آن آب موقعی پاک می شود که به آبی که از چاه می جوشد متصّل باشد.
سبحانی: موقعی پاک می شود که آب تازه ای بجوشد و بنابراحتیاط واجب مخلوط گردد.
*****
زنجانی: مسأله - اگر نجاستی در آب چاه بریزد و بو، رنگ یا مزۀ آب را تغییر دهد چنانچه تغییر آب چاه از بین برود، پاک می شود ولی بنابر احتیاط مستحب، با آبی که از چاه می جوشد مخلوط گردد.
(مسأله 46) اگر آب باران یا آب دیگر، در گودالی جمع شود و کمتر از کر باشد، چنانچه بعد از قطع شدن باران، نجاست به آن برسد، نجس می شود.
این مسأله در رساله آیات عظام: سیستانی، مکارم و مظاهری نیست.
*****
خوئی، تبریزی: مسأله- اگر آب باران در گودالی جمع شود و کمتر از کر باشد*، پس از قطع باران به محض رسیدن نجاست به آن نجس می شود.
* وحید: چنانچه بعد از ایستادن باران نجاستی به آن برسد نجس می شود.
زنجانی: مسأله- اگر آبی در گودالی جمع شود و کمتر از کر باشد وباران در حال باریدن بر آن نباشد، با رسیدن نجاست به آن نجس می شود.
بهجت: مسأله- اگر آب باران بعد از آنکه از باریدن افتاد، در گودالی جمع شود و کمتر از کر باشد چنانچه نجاست به آن برسد نجس می شود.