(مسأله 96) خون انسان و هر حیوانی که خون جهنده دارد، یعنی حیوانی که اگر رگ آن را ببرند خون از آن جستن می کند1، نجس است؛ پس خون حیوانی که مانند ماهی و پشه خون جهنده ندارد، پاک می باشد.
1- مکارم: یعنی اگر رگ آن را ببرند خون از ان به سرعت جاری می شود...
(مسأله 97) اگر حیوان حلال گوشت را به دستوری که در شرع معیّن شده بکشند و خون آن به مقدار معمول1 بیرون آید، خونی که در بدنش می ماند، پاک است2، ولی اگر به علت نفس کشیدن یا به واسطهٔ این که سر حیوان در جای بلندی بوده خون به بدن حیوان برگردد، آن خون نجس است3.
1- سیستانی: به مقدار لازم...
2- مکارم: مگر اینکه سر حیوان را در جای بلند قرار دهند و خون به بدن حیوان برگردد، و اگر به علّت نفس کشیدن خون بازگردد نیز احتیاط واجب اجتناب است.
زنجانی: ولی اگر به علت نفس کشیدن خون به بدن حیوان برگردد، یا بواسطهٔ این که سر حیوان در جای بلندی بوده خون به مقدار متعارف بیرون نیاید آن خون نجس است. و بنابر احتیاط مستحب از خونی که در اجزاء حرام از حیوان حلال گوشت مانده، اجتناب کنند.
3- گلپایگانی، صافی: و احتیاط لازم، اجتناب از خون باقیمانده در اجزاءِ حرامِ حلال گوشت است.
بهجت: و همچنین چیزی که با آن خون ملاقات کند آن هم نجس است.
(مسأله 98) خونی که در تخم مرغ می باشد نجس نیست1، ولی به احتیاط واجب باید از خوردن آن اجتناب کند2 و اگر خون را با زردهٔ تخم مرغ به هم بزنند که از بین برود، خوردن زرده هم مانعی ندارد.
1- مظاهری: و خوردن آن هم مانعی ندارد.
سبحانی: ولی خوردن آن حرام است.
2- فاضل: احتیاط مستحب آن است که از آن اجتناب شود.[پایان مسأله]
*****
خوئی، گلپایگانی، اراکی، تبریزی، صافی، زنجانی: مسأله- بنابراحتیاط واجب (زنجانی: بنابراحتیاط) از تخم مرغی که ذرّه ای خون در آن است، باید اجتناب کرد ولی اگر خون [مثلاً] در زرده باشد تا پوست نازک روی آن پاره نشده، سفیده پاک است.
بهجت: مسأله- از خونی که در تخم مرغ می باشد بنابر احتیاط باید اجتناب کرد، ولی اگر خون در زرده باشد سفیده پاک است و اگر در سفیده باشد زرده پاک است.
سیستانی: مسأله- احتیاط مستحب آن است که از زردهٔ تخم مرغی که ذره ای خون در آن می باشد اجتناب شود.
وحید: مسأله – خونی که در زرده تخم مرغ پیدا می شود خوردن آن حرام و بنابراحتیاط محکوم به نجاست است.
مکارم: مسأله- کافی است خون موجود در تخم مرغ را بردارند و دور بریزند و بقیه پاک و حلال است اما اگر عمدا به هم بزنند تا مستهلک شود خوردن آن اشکال دارد.
نوری: مسأله- خونی که در تخم مرغ می باشد، بنابر احتیاط واجب نجس است؛ ولی اگر در میان پرده رقیقی است و آن پرده پاره نشده است، اجزاء تخم مرغ را نجس نمی کند.
(مسأله 99) خونی که گاهی موقع دوشیدن شیر دیده می شود نجس است و شیر را نجس می کند.
*****
مکارم: مسأله – بهتر است از رگه های خونی که در درون شیر دیده می شود و سپس مستهلک می گردد پرهیز شود؛ هرچند محکوم به حرمت و نجاست نیست.
(مسأله 100) خونی که از لای دندانها می آید1، اگر به واسطهٔ مخلوط شدن با آب دهان از بین برود2، پاک است3 و فرو بردن آب دهان در این صورت اشکال ندارد4.
1- مظاهری: نجس و خوردن آن حرام است، ولی ...
2- خوئی، تبریزی، سیستانی: اجتناب از آب دهان لازم نیست.[پایان مسأله]
3- بهجت: [پایان مسأله].
4- گلپایگانی، صافی، زنجانی: پاک است، ولی بهترآن است (زنجانی : احتیاط آن است) که آن را فرو نبرند.
*****
وحید: مسأله – خونی که از دهان، مثلاً از لای دندانها می آید، اگر بواسطه مخلوط شدن با آب دهان از بین برود اجتناب از آب دهان لازم نیست، و اگر از بین نرود و آب از دهان بیرون بیاید اجتناب از آن لازم است.
مکارم: مسأله- خونی که از لثه یا جای دیگر دهان بیرون می آید هرگاه در آب دهان حلّ شود و از بین برود پاک است و فروبردن آب دهان نیز در این صورت جایز است، ولی عمداً این کار را نکند.
نوری: مسأله- خونی که از لای دندانها می آید نجس و خوردن آن حرام است؛ ولی اگر بواسطهٔ مخلوط شدن با آب دهان از بین برود پاک است؛ ولی فرو بردن آب دهان در این صورت اشکال دارد.
(مسأله 101) خونی که بواسطهٔ کوبیده شدن، زیر ناخن یا زیر پوست می میرد، اگر طوری شود که دیگر به آن خون نگویند، پاک است1 و اگر به آن خون بگویند2 در صورتی که ناخن یا پوست سوراخ شود3 اگر مشقت ندارد باید برای وضو و غسل خون را بیرون آورند4 و اگر مشقّت دارد باید اطراف آن را به طوری که نجاست زیاد نشود، بشویند و پارچه یا چیزی مثل پارچه، بر آن بگذارند5 و روی پارچه دست تر بکشند6.
1- وحید: و اگر به آن خون بگویند نجس است ، و چنانچه پوست پاره شود وچیزی با آن ملاقات کند آن چیز نجس می شود و در این صورت اگر بیرون آوردن خون و تطهیر محلّ جهت وضو یا غسل حرجی باشد باید تیمم نماید.
2- بهجت: نجس است و...
سیستانی: و ظاهر گردد نجس است؛ پس چنانچه ناخن یا پوست سوراخ شود بطوری که خون جزء ظاهر بدن حساب شود، اگر بیرون آوردن خون و تطهیر محل، جهت وضو یا غسل مشقت زیاد دارد باید تیمم نماید.[پایان مسأله]
مکارم: مادام که زیر پوست و ناخن است برای وضو و غسل و نماز اشکال ندارد، اما هر گاه سوراخ شود اگر ضرر و زحمت فوق العاده ای ندارد باید آن را بیرون آورند و اگر زحمت زیاد دارد باید برای وضو و غسل اطراف آن را شست و پارچه ای روی آن بگذارد و روی پارچه دست تر بکشد و احتیاطاً تیمم هم بکند.
3- فاضل: اگر به آن خون بگویند در صورتی نجس است که ناخن یا پوست سوراخ شود، و در این صورت...
4- گلپایگانی، صافی: اگر به آن خون بگویند نجس است و در این صورت اگر مشقت ندارد باید برای وضو و غسل آن را برطرف سازند...
خوئی، تبریزی: اگر به آن خون بگویند نجس است و در این صورت چنانچه ناخن یا پوست سوراخ شود اگر بیرون آوردن خون و تطهیر محلّ، جهت وضو یا غسل مشقت (خوئی: مشقت زیاد) دارد باید تیمم نماید (تبریزی: و بنابر احتیاط لازم وضو هم بگیرد بطوری که وقت وضو گرفتن، آب وضو نجس نشود). [پایان مسأله]
زنجانی: اگر به آن خون بگویند، نجس است و در این صورت، چنانچه ناخن یا پوست سوراخ شود، اگر مشقت زیاد ندارد باید برای وضو یا غسل خونی که دیده می شود بیرون آورد و اگر مشقت زیاد دارد، باید اطراف آن را به صورتی که نجاست زیاد نشود بشوید و پارچه یا چیزی مانند آن بر آن بگذارد و هنگام وضو یا غسل روی پارچه دست تر بکشد و اگر گذاشتن پارچه ممکن نبود تیمم کند.
سبحانی: اگر به آن خون بگویند مادامی که زیر پوست و ناخن است برای وضو و غسل اشکال ندارد ولی اگر ناخن یا پوست سوراخ شود اگر مشقت ندارد باید برای وضو و غسل خون را بیرون اورند...
5- اراکی: و به وظیفهٔ جبیره عمل نماید.
6- گلپایگانی، صافی: و احتیاطاً تیمم هم بکنند.
نوری، سبحانی: و تیمم هم بکنند.
بهجت: همانطوری که وضو یا غسل جبیره ای می نماید.
مظاهری: اگر مشقت دارد باید وضوی ارتماسی یا جبیره ای بگیرد و اگر [این هم] مشقت دارد باید تیمم کند.
(مسأله 102) اگر انسان نداند که خون، زیر پوست مرده یا گوشت بواسطهٔ کوبیده شدن به آن حالت درآمده، پاک است.
این مسأله در رساله آیت الله سبحانی نیست.
(مسأله 103) اگر موقع جوشیدن غذا ذرّه ای خون در آن بیفتد، تمام غذا و ظرف آن1 نجس می شود و جوشیدن و حرارت و آتش2، پاک کننده نیست.
این مسأله دررساله آیات عظام مکارم، سبحانی و مظاهری نیست.
1- سیستانی: بنابر احتیاط لازم...
2- زنجانی: جوشیدن و آتش...
(مسأله 104) زردابه ای که در حال بهبودی زخم در اطراف آن پیدا می شود، اگر معلوم نباشدکه با خون مخلوط است1، پاک می باشد.
1- بهجت: و به آن خون زرد نیز نگویند پاک است؛ امّا اگر قبلاً می دانستیم خون بوده ولی حالا شکّ در خون بودن آن داشته باشیم، نجس است.
*****
مکارم: مسأله- زردابه ای که گاه موقع خراشیدگی پوست یا در اطراف زخم پیدا می شود، چنانچه معلوم نباشد خون است یا با خون مخلوط شده پاک است.
مظاهری: مسأله – چیز سرخ رنگ و زردابه ای که در حال بهبودی زخم دراطراف زخم یا روی آن پیدا می شود پاک است .
مسأله اختصاصی
مکارم: مسأله 110- پوست سرخ رنگی که بعد از شستن زخم یا هنگام بهبودی روی زخم ظاهر می شود پاک است، مگر اینکه یقین حاصل شود خون در آن است.