آداب شیر دادن
(مسأله 2487) برای شیر دادن بچه بهتر از هر کس مادر اوست و سزاوار است که مادر برای شیر دادن از شوهر خود مزد نگیرد و خوب است که شوهر مزد بدهد1. و اگر مادر بخواهد بیشتر از دایه مزد بگیرد، شوهر می تواند بچه را از او گرفته و به دایه بدهد.
این مسأله در رساله آیت الله بهجت نیست.
1- فاضل: و مادر می تواند برای شیر دادن بچه خود از شوهر طلب مزد کند و اگر زن دیگری-که راضی باشد به کمتر از آن مبلغ به کودک شیر دهد- نباشد، شوهر باید مزد مادر را بدهد تا کودک خود را شیر بدهد.
مکارم: هیچ کس برای شیر دادن فرزند، بهتر از مادر و سزاوارتر از او نیست و بهتر است در برابر شیردادن مزدی از شوهر خود نگیرد، ولی حقّ دارد بگیرد...
*****
سیستانی: مسأله- شیر دادن بچه ابتداءً حقّ مادر اوست، و پدر حقّ ندارد به دیگری واگذار کند مگر اینکه مادر مزد بخواهد و پدر دایه ای پیدا کند که مجّانی است یا مزد کمتری می گیرد، که در این صورت پدر می تواند به دایه بسپارد و پس از آن، اگر مادر نپذیرفت و خواست خود شیر بدهد، حق مطالبه مزد ندارد.
زنجانی: مسأله- برای شیر دادن بچه بهتر از هر کس مادر اوست و در روایتی از وجود مبارک حضرت امیرالمومنین علیه السلام آمده است که : «برکتی که در شیر مادر است در شیر هیچکس نیست» و این شیر دادن حق مادر اوست. و می تواند برا ان از پدر بچه مزد بگیرد و پدر حق ندارد شیر دادن کودک را به دیگری واگذار کند مگر آنکاه مادرش بخواهد بیشتر از دایه مزد بگیرد و مادر می تواند بابت شیرهایی که به درخواست شوهرش قبلا به کودک داده از پدر بچه مزد بگیرد مگر در چهار صورت:
1- در وقت شیر دادن با آگاهی از استحقاق مزد قصد مجانیت کرده باشد .
2- از استحقاق مزد مطلع نبوده ولی به طور مطلق قصد مجانیت کرده باشد (یعنی قصد داشته به طور مجانی شیر بدهد خواه حق مز د گرفتن داشته باشد یا خیر)؛
3- بعداز شیر دادن حق مزد خود را اسقاط کرده باشد ؛
4- پدر کودک قصد مجانی بودن داشته و درخواست وی ظاهر در این معنا باشد.
مظاهری: مسأله- برای شیر دادن بچه، بهتر از هر کس مادر اوست و مستحب است بچّه را دو سال تمام شیر بدهد.
(مسأله 2488) مستحبّ است دایه ای که برای طفل می گیرد، (دوازده امامی و1) دارای عقل و عفت و صورت نیکو باشد و مکروه است کم عقل (یا غیر دوازده امامی2) یا بد صورت، یا بدخلق، یا زنا زاده باشد و نیز مکروه است دایه ای بگیرد که بچه ای که دارد از زنا به دنیا آمده باشد3.
1- [قسمت داخل پرانتز در رساله آیات عظام: نوری و سبحانی نیست]
2- [قسمت داخل پرانتز در رساله آیات عظام: وحید، نوری و سبحانی نیست]
3- گلپایگانی، خوئی، تبریزی، صافی: مکروه است دایه ای بگیرند که شیرش از بچه ای است که از زنا به دنیا آمده باشد.
فاضل: مکروه است دایه ای بگیرند که از زنا بچه دار شده و شیر او از زنا است.
*****
مکارم: مسأله- در روایات آمده است دایه ای را باید برای طفل انتخاب کرد که دارای عقل و ایمان و عفت و صورت نیکو باشد و از گرفتن دایه کم عقل یا غیر مؤمنه یا بد صورت و کج خلق یا زنا زاده خودداری شود و همچنین از انتخاب دایه ای که بچه او از زنا به دنیا آمده و شیرش شیر زنا زاده است پرهیز شود.
سیستانی: مسأله- مستحبّ است دایه ای که برای طفل می گیرند، مسلمان عاقل و دارای صفات پسندیده از نظر جمسی و روانی و اخلاقی باشد و سزاوار نیست دایه ای بگیرند که کافر یا کم عقل یا بزرگسال یا زشت رو باشد، و مکروه است دایه ای بگیرند که زنا زاده است یا شیرش از بچه ای است که از زنا به دنیا آمده است.
زنجانی: مسأله- مستحب است دایه ای که برای طفل می گیرند دوازده امامی و دارای اخلاق و رفتار پسندیده و واجد ویژگی های یک همسر خوب باشد و گرفتن دایه کم عقل یا ناصبی یا کافر یا زنازاده مکروه است . ونیز مکروه است شیر دایه از زنا باشد یا دایه از غذای حرام (مانند شراب و گوشت خوک و میته و مال غصبی ) تغذیه کند.
مظاهری: مسأله- مستحب است دایهای که برای طفل میگیرند شیعه و مؤمن و دارای عقل و عفّت و صورت نیکو باشد.