دستور سر بریدن حیوانات
(مسأله 2591)دستور سر بریدن حیوان آن است که چهار رگ بزرگ گردن آن را از پایین برآمدگی زیر گلو به طور کامل ببرند1 و اگر آنها را بشکافند کافی نیست.
1-بهجت: و آن چهار رگ عبارتند از: «حلقوم» که مجرای تنفس حیوان است و «مری» که زیر حلقوم است و مجرای غذای حیوان است و دو رگ خونی دیگر، که دو طرف حلقوم است و به آنها «ودج» گفته می شود...
سبحانی:و مقصود از چهار رگ: 1ـ «مری» که مجرای غذاست 2ـ «حلقوم» که مجرای نفس است 3 و 4ـ دو رگ دیگر که به حلقوم احاطهدارند...
مظاهری: رجوع کنید به ذیل مسأله 2594( شرط اول).
*****
خوئی، تبریزی: مسأله- دستور سر بریدن حیوان آن است که چهار رگ بزرگ گردن آن را به طور کامل ببرند و اگر آنها را بشکافند، کافی نیست و معروف این است که بریدن این چهار رگ در خارج واقع نمی شود مگر این که زیر برآمدگی گلو ببرند و آن چهار رگ عبارت است از مجرای نفس و مجرای خوردن و دو رگ کلفتی که دو طرف مجرای نفس می باشد.
گلپایگانی، فاضل، صافی، نوری، زنجانی: مسأله- دستور سربریدن حیوان آن است که حلقوم «مجرای نفس» و مری «مجرای غذا» و دو شاهرگ را که دو طرف حلقوم است که به آنها اوداج أربعه «چهار رگ» گفته می شود، از پایین برآمدگی زیر گلو بطور کامل ببرند، و اگر آنها را بشکافند کافی نیست.
مکارم: مسأله- برای سربریدن حیوان اگر حلقوم و دو رگ بزرگ گردن را به طور کامل ببرند کافی ا ست، ولی احتیاط مستحبّ آن است که چهار رگ بزرگ یعنی دو رگ بزرگ گردن به اضافه حلقوم و مری از پایین برآمدگی گلو بریده شود.
سیستانی: مسأله- دستور سر بریدن حیوان آن است که چهار مجرا را بطور کامل ببرند: 1- مجرای نفس (حلقوم) 2- مجرای خوردن (مری) 3و 4- دو رگ کلفتی که دو طرف مری و حلقوم می باشد و بنابر احتیاط واجب شکافتن آنها یا بریدن حلقوم به تنهایی کافی نیست، و بریدن این چهار چیز واقع نمی شود مگر اینکه از زیر مهره ای که حلقوم و مری از آنجا جدا می شوند ببرند.
وحید: مسأله- دستور سر بریدن حیوان آن است که مری که مجرای طعام است ، و حلقوم که مجرای نفس است ، و دو رگ محیط به حلقوم را ـ که از اینها به چهار رگ تعبیر می کنند ـ از پایین بر آمدگی زیر گلو به طور کامل ببرند ، و اگر آنهارا بشکافند کافی نیست.
(مسأله 2592)اگر بعضی از چهار رگ را ببرند1 و صبر کنند تا حیوان بمیرد بعد بقیّه را ببرند فایده ندارد2، بلکه اگر به این مقدار هم صبر نکنند3 ولی به طور معمول چهار رگ را پشت سر هم نبرند4، اگر چه پیش از جان دادن حیوان بقیه رگها را ببرند اشکال دارد5.
این مسأله در رساله آیت الله مظاهری نیست.
1-سیستانی: اگر بعضی از این چهار مجرا را ببرند...
بهجت: در حال اختیار ببرند...
2-بهجت[پایان مساله]
خوئی، زنجانی، سیستانی: امّا در صورتی که چهار رگ را پیش از جان دادن حیوان ببرند ولی به طور معمول پشت سر هم نباشد، آن حیوان پاک و حلال است (خوئی، زنجانی: اگر چه احتیاط مستحبّ آن است که پشت سر هم ببرند).
وحید: حلال و پاک نمی شود ، و همچنین است ـ بنابر احتیاط واجب ـ اگر چهار رگ را پیش از جان دادن حیوان ببرند ولی بریدن آنها به طور معمول پشت سر هم نباشد.
3-گلپایگانی، صافی: ولی به طور معمول چهار رگ را طوری پشت سر هم نبرند که یک کار شمرده شود اشکال دارد، اگر چه پیش از جان دادن حیوان بقیّه رگها را ببرند.
مکارم: ولی به طور معمول رگها را پشت سر هم نبرند، اگر چه هنوز حیوان جان داشته باشد، اشکال دارد.
سبحانی: مگر اینکه عرفا یک عمل محسوب شود.
4-فاضل، نوری: به طوری که عمل واحد حساب شود...
5-تبریزی: اگر چه حلیّت آن بعید نیست.
(مسأله 2593)اگر گرگ گلوی گوسفند را به طوری بکند که از چهار رگی که در گردن است و باید بریده شود، چیزی نماند، آن حیوان حرام می شود1، ولی اگر مقداری از گردن را بکند و چهار رگ باقی باشد یا جای دیگر بدن را بکند، درصورتی که گوسفند زنده باشد و به دستوری که گفته می شود سر آن را ببرند، حلال و پاک می باشد.
1-فاضل: و همین طور بنابر احتیاط واجب اگر آن رگها را از بالا یا پایین خورده باشد و مقداری از آن رگها یا متصل به سر یا به جسد حیوان باقی مانده باشد و یا اینکه بعضی رگها را کلاً خورده باشد...
مظاهری: رجوع کنید به ذیل مسأله 2594 (شرط اول.)
*****
سیستانی: مسأله- اگر گرگ گلوی گوسفند را طوری بکند که از این چهار مجرا چیزی نماند، آن گوسفند حرام می شود، و همچنین است اگر از حلقوم چیزی نماند، بلکه اگر مقداری از گردن را بکند و این چهار مجرا آویزان به سریا متّصل به بدن باقی بمانند، آن گوسفند بنابر احتیاط واجب حرام می شود، ولی اگر جای دیگر بدن رابکند در صورتی که گوسفند زنده باشد و به دستوری که گفته می شود سر آن را ببرند حلال و پاک می باشد و این حکم اختصاص به گرگ و گوسفند ندارد.
وحید: مسأله- اگر گرگ مقداری از گردن گوسفند را بکند و چهار رگ باقی باشد یا جای دیگر بدن را بکند ، در صورتی که گوسفند زنده باشد و به شرایطی که می آید سر آن را ببرند ، حلال و پاک می شود ، و اگر گلوی گوسفند را به طوری بکند که از چهار رگی که در گردن است و باید بریده شود چیزی نماند ، آن گوسفند حرام می شود ، ولی اگر بعضی از رگها را طوری بکند که بشود از بالاتر از آن یا پایین تر از آن رگ را قطع کرد ، حلیت حیوان محلّ اشکال است.
مکارم: مسأله- هرگاه گرگ گلوی گوسفند را بطوری بکند که از رگهای گردن که باید موقع ذبح بریده شود چیزی باقی نماند، آن حیوان حرام می شود، ولی اگر آن رگها سالم باشد، در صورتی که گوسفند هنوز زنده است و آن را بدستوری که گفته شد سر ببرند حلال می باشد، همچنین هرگاه حیوانی به غیر دستور شرعی ذبح شده باشد، پاک است، هرچند خوردن گوشت آن حرام می باشد، بنابراین پوست و چرم حیواناتی که از ممالک غیر اسلامی می آورند، پاک است ولی با آن نمی شود نماز خواند.
زنجانی: مسأله- اگر گرگ گلوی گوسفند را به طوری بکند که برخی از چهار رگی که در گردن اوست و باید بریده شود به طور کامل کنده شود، بنابراحتیاط با قطع دیگر رگها گوسفند حلال و پاک نمی باشد، ولی اگراز تمام رگها چیزی باقی بماند، هر چند از هر یک قسمتی کنده شده باشد، در صورتی که گوسفند زنده بماند و قسمت باقیمانده از چهار رگ را ببرند، حلال و پاک می باشد.