مستحبات خوردن غذا

مستحبات خوردن غذا
توضیح اختصاصی

وحید: اگرچه بعضی از آن روایاتی که مستند حکم است در مقام بیان استحباب و کراهت شرعی نیست بلکه بیان کننده منفعت و ضرری است که بر آن امور مرتّب می شود.

(مسأله 2636) چند چیز در غذا خوردن مستحبّ است1: اول: هر دو دست را پیش از غذا بشوید. دوم: بعد از غذا دست خود را بشوید و با دستمال خشک کند. سوم: میزبان پیش از همه شروع به غذا خوردن کند و بعد از همه دست بکشد2 و پیش از غذا اوّل میزبان دست خود را بشوید، بعد کسی که طرف راست او نشسته و همین طور تا برسد به کسی که طرف چپ او نشسته و بعد از غذا اوّل کسی که طرف چپ میزبان نشسته دست خود را بشوید و همین طور تا به طرف راست میزبان برسد3. چهارم: در اول غذا «بسم الله» بگوید ولی اگر سر یک سفره چند جور غذا باشد، در وقت خوردن هر کدام آنها گفتن بسم الله مستحبّ است4. پنجم: با دست راست غذا بخورد5. ششم: با سه انگشت یا بیشتر غذا بخورد و با دو انگشت نخورد6. هفتم: اگر چند نفر سر یک سفره نشسته اند هر کسی از غذای جلوی خودش بخورد7. هشتم: لقمه را کوچک بردارد. نهم: سر سفره زیاد بنشیند و غذا خوردن را طول بدهد. دهم: غذا را خوب بجود. یازدهم: بعد از غذا خداوند عالم را حمد کند. دوازدهم: انگشتها را بلیسد. سیزدهم: بعد از غذا خلال نماید ولی با (چوب انار و )چوب ریحان8 و نی و برگ درخت خرما خلال نکند. چهاردهم: آنچه بیرون سفره می ریزد، جمع کند و بخورد، ولی اگر در بیابان غذا بخورد، مستحبّ است آنچه می ریزد برای پرندگان و حیوانات بگذارد. پانزدهم: در اوّل روز و اوّل شب غذا بخورد و در بین روز و در بین شب غذا نخورد. شانزدهم: بعد از خوردن غذا به پشت بخوابد و پای راست را روی پای چپ بیندازد. هفدهم: در اوّل غذا و آخر آن نمک بخورد. هیجدهم: میوه را پیش از خوردن، با آب بشوید.

این مساله در رساله آیت الله سبحانی نیست.

1-خوئی، تبریزی، زنجانی: آداب غذا خوردن چند چیزاست...

سیستانی: چند چیز در غذا خوردن مستحبّ شمرده شده است...

مکارم: چند چیز است که انجام آن موقع غذا خوردن به امید ثواب مستحبّ است...

2- مکارم، فاضل: [پایان مورد سوم]

3- گلپایگانی، صافی: و به میزبان ختم شود...

خوئی، تبریزی، سیستانی، زنجانی، وحید: تا به میزبان ختم برسد...

4-مکارم: 4- در اول غذا «بسم الله» و آخر غذا «الحمد لله» بگوید و اگر سر یک سفره چند جور غذا باشد موقع خوردن از هر کدام از آنها «بسم الله» بگوید. (5) با دست راست غذا بخورد. (6) اگر چند نفر سر یک سفره غذا می خورند هر کس از غذای جلوی خودش بخورد. (7) لقمه را کوچک بردارد. (8) با عجله غذا نخورد و غذا خوردن را طول دهد و غذا را خوب بجود. (9) بعد از غذا خلال نماید و اجزاء غذا را از لای دندانها بیرون آورده و دهان را بشوید. (10) از دور ریختن مواد غذایی خودداری کند، ولی اگر در بیابان غذا می خورد آنچه از سفره بیرون می ریزد برای پرندگان و حیوانات بگذارد. (11) در شبانه روز دوبار غذا بخورد، اوّل روز و اوّل شب. (12) در اوّل و آخر غذا نمک بخورد. (13) تمام میوه ها را پیش از خوردن با آب تمیز بشوید. (14) تابتواند بر سر سفره میهمانی داشته باشد.

5-فاضل: [و] ششم: اگر چند نفر سر یک سفره نشسته اند هر کس از غذای جلوی خودش بخورد، هفتم: لقمه را کوچک بردارد. هشتم: با عجله غذا نخورد و غذا خوردن را طول بدهد. نهم: غذا را خوب بجود. دهم: بعد از غذا خداوند عالم را حمد کند. یازدهم: بعد از غذا خلال نماید و باقی مانده غذا را از لای دندانها بیرون آورده و دهان را بشوید و مسواک کند. دوازدهم: از دور ریختن مواد غذایی خودداری کند ولی اگر دربیابان غذا بخورد، مستحبّ است آنچه می ریزد برای پرندگان و حیوانات بگذارد. سیزدهم: در اوّل روز و اوّل شب غذا بخورد و در بین روز و بین شب غذا نخورد. چهاردهم: بعد از خوردن غذا به پشت بخوابد و پای راست را روی پای چپ بیندازد. پانزدهم: در اوّل غذا و آخر آن نمک بخورد. شانزدهم: میوه ها و سبزیجات را پیش از خوردن با آب بشوید. هفدهم: تا بتواند بر سر سفره میهمانی داشته باشد. هیجدهم: هنگام غذا خوردن بنشیند و غذا بخورد.

6- مورد پنجم و ششم در رساله آیت الله زنجانی نیست.

7-بهجت: [و] (8) سرسفره زیاد بنشیند و غذا خوردن را طول بدهد. 9)بعد از غذا خداوند عالم را حمد کند. 10) آنچه بیرون سفره می ریزد جمع کند و بخورد ولی اگر در بیابان غذا می خورد، مستحبّ است آنچه بیرون می ریزد، برای پرندگان و حیوانات بگذارد. 11) بعد از خوردن غذا به پشت بخوابد و پای راست را روی پای چپ بیندازد. 12) اوّل غذا و آخر آن نمک بخورد. 13) مستحبّ است یک سوم معده را برای غذا و یک سوم برای آب و یک سوم برای راحت تنفس کردن قرار دهد.

8- خوئی، تبریزی: ولی با چوب ریحان...

*****

مظاهری: مسأله - سیزده کار در غذا خوردن مستحب است:

اوّل: هر دو دست را پیش از غذا بشوید.

دوّم: بعد از غذا دست خود را بشوید و با دستمال خشک کند (اگر با قاشق نخورده باشد).

سوّم: میزبان پیش از همه شروع به غذا خوردن کند و بعد از همه دست بکشد.

چهارم: در اوّل غذا بسم اللَّه و آخر غذا الحمد للَّه بگوید.

پنجم: با دست راست غذا بخورد.

ششم: اگر چند نفر سر یک سفره نشسته‏اند هر کسی از غذای جلوی خودش بخورد.

هفتم: لقمه را کوچک بردارد و با عجله غذا نخورد و غذا را خوب بجود.

هشتم: بعد از غذا خلال نماید.

نهم: آنچه بیرون سفره می‏ریزد جمع کند و بخورد ولی اگر در بیابان غذا می‏خورد مستحب است آنچه‏می‏ریزد برای پرندگان و حیوانات بگذارد.

دهم: بعد از خوردن غذا به پشت بخوابد و پای راست را روی پای چپ بیندازد.

یازدهم: در اوّل غذا و آخر آن نمک بخورد.

دوازدهم: میوه را پیش از خوردن با آب بشوید.

سیزدهم: باقی نگذاشتن غذا در ظرف، بلکه پاک کردن ظرف غذا.