عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در گفت وگو با «تابناک»؛
دایره فقر در حال گسترش است و روز به روز افراد بیشتری به آن دچار میشوند/ حاصل همه ی ریاضتهای گذشته طلب ریاضتی حتی بیشتر شد/ بسته حمایتی، سوپاپ هم نیست، چه برسد به راهکار حل مشکل
عربستانی: برای سوژه درگیر با بحران اقتصادی این سؤال پیش میآید، چه شد که به اینجا رسیدیم؟ این دست تنگی و تحقیر تحمیلی برای چیست و چه کسی مقصر آن است؟ سالها طلب ایثار و ازخودگذشتگی باید امروز به نتیجه بنشیند و ثمره آن به صورت گشودگی و رفاه مشهود شود، ولی وقتی حاصل همه ی ریاضتهای گذشته طلب ریاضتی حتی بیشتر شد، سؤال مهمی در برابر سوژه قرار میگیرد...

به گزارش «تابناک»؛ جدا از درصد کوچکی از جمعیت کشور که در پی افزایش قیمتها فشار اقتصادی و معیشتی قابل ذکری را احساس نکرده و نمیکنند، بخش عمدهای از شهروندان ایرانی به واسطه مشکلات اقتصادی پیش آمده در تنگنا قرار گرفته اند و شرایط معیشتی آنها تعریفی ندارد؛ وضعیتی که در کنار بحرانهای اقتصادی به خسارات اجتماعی نیز دامن خواهد زد و در صورت عدم اقدام جدی مسئولان، پیامدهای نگران کنندهای به همراه خواهد داشت.
افزایش قیمت کالا و خدمات به ویژه در شرایطی که حقوق و مزایای بسیاری از شهروندان جامعه مثل کارگران و قشرهای حقوق بگیر افزایشی نداشته، اکنون مشکلات فراوانی را در بعد اجتماعی رقم زده که به نظر میرسد مسئولان اجرایی کشور در طرح و برنامههای اجرایی خود نسبت به آنها حساسیت قابل ذکری ندارند.
این روزها کمتر کسی را میتوان یافت که در خرید کالا و خدمات از بازار متوجه کاهش قدرت خرید خود نشود و در پارهای موارد، قدرت خرید خود را از دست نداده باشد؛ شهروندانی که مشخص نیست در این وضعیت خاص در چه احوالی هستند و نسبت به آینده خود و خانواده خود چگونه میاندیشند.
بی شک استمرار این شرایط میتواند پیامدهای اجتماعی نگران کننده ای ـ چون ناآرامیهای اجتماعی مثل آنچه در مورد تعداد زیادی از کارگران شرکتهای اقتصادی کشور دیدیم ـ افسردگی شهروندان و نیز افزایش آمار آسیبهای اجتماعی را به همراه داشته باشد.
دکتر مهرداد عربستانی، جامعه شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در همین رابطه به «تابناک»، گفت: گمان نمیکنم این موضوع اصولاً محل تردید باشد که افزایش جهشی هزینههای زندگی و ثبات درآمد، به خصوص درآمد حقوق بگیران، به گونهای بوده است که امروزه غالب مردم فقر را به عینه در قدرت خرید و در محتویات سفره شان احساس میکنند، به طوری که زندگی کرامت مندانه برای بسیاری از حوزه امکان خارج میشود و احساس تحقیر و گیرافتادگی بر بسیاری تحمیل شده است.
عربستانی افزود: نمیخواهم مرثیه سرایی کنم، ولی امروز، به نسبت گذشته، کم نیستند سرپرستهای خانواری که احساس شرمندگی جلوی خانواده را تجربه میکنند و وفور زنان و مردان میانسال تا کهنسال که با تن رنجور در سرما و شرایط سخت فیزیکی به دستفروشی کالاهای خرد و کم سرمایه مبادرت میکنند. اصولاً واقعیت این وضعیت را به صورت ما میکوبد. دایره فقر امروز در حال گسترش است و روز به روز افراد بیشتری را در بر می گیرد.
استاد دانشگاه تهران ادامه داد: برای سوژه درگیر با بحران اقتصادی این پرسش پیش میآید، چه شد که به اینجا رسیدیم؟ این دست تنگی و تحقیر تحمیلی برای چیست و چه کسی مقصر آن است؟ باید سالها طلب ایثار و از خودگذشتگی امروز به نتیجه بنشیند و ثمره آن به صورت گشودگی و رفاه مشهود شود، ولی وقتی حاصل همه ریاضتهای گذشته طلب ریاضتی حتی بیشتر شد، سؤال مهمی در برابر سوژه قرار میگیرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در پاسخ به پرسش خبرنگار «تابناک»، در مورد پیامدهای اجتماعی بحران اقتصادی پیش آمده تصریح کرد: در بحران اقتصادی این چنینی که ما درگیر آن هستیم، بی اعتمادی اجتماعی میتواند مهمترین پیامد باشد. پیش بینی ناپذیری آینده، افت ارزش دارایی و درآمد و خلاصه احساس ناامنی اقتصادی و اجتماعی، میتواند اعتماد نسبت دیگر مردم و نهادهای اجتماعی را کاهش دهد که به نوبه خود لطمه بزرگی به مبانی مقوم زندگی اجتماعی است.
وی در ادامه همین پرسش گفت: به عبارت دیگر در چنین حالتی به طور طبیعی و به خاطر صیانت نقس حیات اجتماعی به نفع فردیت بیگانه از جامعه، منقبض میشود. به خصوص درکشور ما که شرایط اقتصادی تابعی مستقیم از تصمیمات حکومت و سیاست هستند، این بی اعتمادی شامل نهادهای حکومتی نیز میشود. البته این فقط معضل معیشتی نیست که بی اعتمادی را افزایش میدهد. در واقع معضل معیشتی و اقتصادی یکی از نشانههای مجموعه نشانگانی است که به بی اعتمادی دامن میزنند. نشانگان دیگر، درکی است که سوژه ایرانی از وجود اقتصاد رانتی و نابرابری و فساد، و نیز عدم صداقت اخلاقی برخی اشغال کنندگان جایگاههای قدرتمند دارد.
عربستانی در ادامه سخنان خود و در پاسخ به این که آیا پیامدهای اجتماعی بحران اقتصادی پیش آمده قابل حل است یا خیر، ادامه داد: نمیتوان گفت که اصولاً قابل جبران نیست، ولی بازگرداندن اعتماد مخدوش شده، یا همان اعتماد سازی، به خصوص که بی اعتمادی به امری مزمن تبدیل شده باشد، فرآیند ساده و سر راستی نخواهد بود. بگذریم که چه بسا اصلاً ممکن نباشد.
استاد دانشکده علوم اجتماعی تأکید کرد: موضوع را از بعد دیگری هم میتوان دید. از بعد انسانی و فردی هر دورهای از چرخه زندگی، مثلاً کودکی، نوجوانی، جوانی، تأهل، دوره فعالیت کاری، والدگری در دورههای مختلف فرزند پروری، و بازنشستگی، اقتضائات خاص خودشان را دارند که محدود به آن دوره زمانی مشخص است. مثلاً اگر دوران نوجوانی و جهش رشد تغذیه مناسب نباشد، آثار آن تا پایان زندگی میماند. اگر در جوانی آموزش مناسب مقدور نشود، احتمال ارتقای اجتماعی برای تمام عمر تحت تأثیر قرار میگیرد و به همین ترتیب هر یک از مراحل چرخه زندگی اقتضائات خود و محدودیت زمانی خود را دارند.
عربستانی در همین رابطه افزود: پس وقتی به خاطر شرایط محیطی و اقتصادی بخشی از این چرخه مخدوش شود، مثلاً تغذیه در زمان رشد نامناسب بشود، آموزش در دوران نوجوانی و جوانی به خوبی صورت نگیرد و امکان اشتغال در زمان مناسب شکل نگیرد، تبعات آن بر کل مراحل دیگر زندگی سایه میاندازد و جبران آن در کل زندگی ممکن نخواهد بود. این نقیصهای است که عملاً و واقعاً بر حیات بدنی و روانی انسانی تأثیر میگذارد. تنگی و سختی معیشت در یک دوره، میتواند بالقوه زندگی چند نسل را مخدوش کند.
استاد دانشگاه تهران در مورد تصور خود از استمرار چنین شرایطی ادامه داد: من نمیتوانم برای آینده هیچ پیش بینی مشخصی داشته باشم، شاید غرق شدن در نا امیدی و خمود، شاید اعتراض و شورش مانند آنچه در اعتراضات کارگری و کارمندی اخیر دیده میشود، شاید هم باز کردن دریچههای اطمینان (همان سوپاپ) برای تخلیه هیجانی و کاهش فشار که استراتژی آشنایی است و عملاً باعث میشود که وضعیت تا مدت نامعلومی به صورت کج دار و مریز ادامه یابد.
وی در مورد راهکار دولت مبنی بر توزیع بستههای حمایتی برای کاهش فشار اقتصادی به قشرهای ضعیف نیز گفت: بستههای حمایتی ۲۰۰ هزار تومانی حتی سوپاپ هم نیست، چه برسد به اینکه راهکاری برای کاهش مشکلات اقتصادی باشد. شاید اصولاً به دلیل تحقیرآمیز بودنشان و یادآوری فلاکت، باعث نتایج معکوس هم بشوند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
دایره روز به روز بزرگتر میشه
ضرر عقب افتاده گی در برداشت از میادین پارس جنوبی روزی ۳۰۰ میلیون دلار است.
در یک شعبده بازی دلاری یک ساله، پول مردمی که در بانک ها سپرده گذاری شده بود از جیب آنها خارج شده و به جیب وام گیرندگانی که اصطلاحا تولید کننده نامیده می شدند ریخته شد.
#داستان_خاورمیانه : ۴٠ سال پیش خاورمیانه آنقدر ثروتمند بود که مورد حسرت همه کشورهای جهان بود
عربستان ۱۵۰ میلیارد دلار ذخیره ارزی داشت.
عراق ۴۰ میلیارد.
ایران ۶۰ میلیارد دلار
با ارزش دلار آن زمان...
کشور معلق معلق است
بنده مخالف این قبیل اخبار کذب هستم و گسترش فقر نداریم لطفا سیاه نمایی نکنید و آب به آسیاب دشمن نریزند. به فضل پروردگار تا چند ماه دیگر ما آنچنان رشد اقتصادی بکنیم و چنان اشتغال آفرینی بشود که خود آمریکاییها درخواست کنند برای کار بیایند اینجا و همه دنیا التماس روابط تجاری کند.
تا چند ماه دیگر دلار هم 1150 تا 1157تومن میشود.
ما صنعت خودرو خودکفایی داریم. موشک سازی اول جهانیم. پهباد داریم. به فضا ماهواره انداختیم. در پزشکی اول جهانیم. هر سال میلیاردها مقاله علمی داریم. پس ما در همه چی بزودی اول میشویم. این مختصر گرانی ها هم بخاطر چند دلال بود که اعدامشون کرد. الان کره پاستوریزه 50 گرمی بنده 1سال است که 2300تومن میخرم پس تورم نیست. شارج ایرانسل بعداز اینهمه سال هنوز 2000تومن مونده پس گرانی نداریم خداروشکر
جزو کدوم نهاد غیر مردمی هستی؟
دقیقا همینطوره که نمیفرمایید
تو خوب نمیشی نعمت جان
دیگه هرچی دوست داری بگو
بنده هم مخالف تو هستم
شوقی میکنی آقا نعمت یا واقعا به قول بعضی ۴درصدی هستی . بنده خدا دارم از بیگوشتی کور میشیم فقر ویتامین گرفتیم تا حالا قناعت کردیم ازین به بعد چکار کنیم به خدا دست کمی از مردم مظلوم یمن نداریم . ایران روگنج است گنج.میدونی با این همه سرمایه حق ما اینجوری نیست که حقوق ۲ میلیون باشد ولی هزینه انرژی در ماه ۵۰۰ تومان باشد لباس و خوراکیدیگه واویلا ست واویلا
با سلام دولت با اقزلیش نرخ دلار و توضیع ان در بازار همه بدهی های خود را اعم از زلزله زدگان کرمانشاه ورشکستگی موسسات و ....با هزینه مردم پرداخت کرد و الان نیز هدف از کاهش نرخ دلار اماده سازی برای افزایش حقوق سال اینده است که حداقل افزایش داده شود
مجددا حوالی تیر ماه دلار افزایش پیدا خواهد مرد
موافقم
قائده کلی. وعادلانه. حکم میکند. که. همه. در برابر قانون. مساوی. هستند. وبه تعبیر دیگری. دولت. ومجلس. باید. هرچه. زود تر. قانون. تبعیض. امیز. بوده. وامتیازات. خاصی. به. قشری. از جامعه. داده. حذف. کنند!!!
بخد خانواده ش...ا ناراحت میشن
هر آدم عاقلی میفهمه که ادامه این شرایط، آینده تاریکی رو به همراه خواهد داشت، حالا چرا دولتمردان ما خودشون رو به خواب زدن، معلوم نیست.
آفرین
بخاطر تعطیلی کارخانه ها تعداد زیادی بیکار شدن که متاسفانه بسیاری از آنها مجبور به دزدی از منازل شدن الان امنیت از بین رفته آمار دزدی بشدت بالا رفته
بدا به حال ملت
اگر مسئولین به خواست مردم توجه نکنند زیاد زیاد هم تلاش کنند نمی توانند همین قیمت های نجومی را ۱سال کنترل کنند.کاملا مشخص است کاهش قیمت دلار به روش علمی اقتصادی نیست.زیرا هیچ تاثیری در معیشت مردم ندارد
اقای همتی فرقی با سیف ندارد. اقای سیف 220 تن دخایر طلا و سکه ملت ایران را به قیمت 1400 بین انهایی که رانت اطلاعاتی و مالی بانکهای خصوصی را داشتند تقیسم کرد و انها حالا دارند ان را با قیمتهای 3 میلیون و چهار میلیونی می فروشند و حالا اقای همتی دارد ذخایر دلاری باقیمانده کشور را تقسیم می کند. اگر سیاست اقای سیف جواب داد حتما سیاست اقای همتی هم جواب خواهد داد. البته برخی دوستان خواهند گفت پس چاره و راه حل چیست؟ راه حل خیلی ساده است. قبول واقعیت بازار. یک تیم اقتصادی دلسوز و پاکدست باید قادر باشد ثروت ملی مردم ایران یعنی همان نفت و گاز و ذخایر دلاری و طلا و بنزین و سوخت را به قیمت بالا ولی واقعی حالا هر اندازه می خواهد باشد. اصلا بیست هزار تومن در اقتصاد بفروشد و منابع ان را به صورت علمی در پشتیبانی از منافع اقشار نیازمند همان ملت هزینه کند. به عنوان نمونه همه رانندگان شرکت واحد یا مسافر کش ها از حقوق پایین در رنجند. ولی قیمت بلیط شرکت واحد در ایران پایینترین در دنیا هم هست. این معنا ندارد به غیر از پرت سرمایه و عدم بهینه شدن مصرف. اگر نرخ بلیط و کرایه واقعی شود و مانند دنیا شود حقوق ان راننده هم به نرخ دنیا می شود. همه اقتصاد باید همین شود. البته شایسته سالاری می خواهد. اگر هم گفته شود این اقتصاد بازار ازاد است و جواب نداده. به این دلیل ساده است که هیچ دولتی تا اخر پای کار نبوده و شجاعت اجرای این برنامه را تا پایان نداشته و در وسط راه متوقف کرده که خسارت ان خیلی بیشتر از عدم شروع ان است. اگر هم گفته شود در شرایط تحریم نمی شود خوب باید دید کدام برای ایران اولویت دارد. ادامه وضیعت اقتصادی ملت به این شکل یا ادامه سیاستهایی که به تحریم اقتصادی و شرایط ویژه و حساس خارجی منجر شده!
دوستان عزیز توجه نفرمودند:
1- قیمت کرایه اتوبوس فقط به عنوان نمونه کوچک اشاره شد. و اشاره شد که این برنامه باید در همه اقتصاد و برای همه بخشها اجرا بشه تا همه و حتی همان قشر فقیر هم بتوانند از ان منتفع شوند و بتوانند از درامد افزایش یافته خود بصورت بهینیه استفاده کند.که البته خودش نیاز به یک گروه خبره و پاکدست و بسیار علمی و با برنامه دارد. به عنوان نمونه صنعت خودرو ایران باید خصوصی به معنی واقعی شود تا مجبور بشود رقابت با خودرو وارداتی با تعرفه 30 درصد پیشرفت کند و اگر نمی تواند بسته شود و...
2- ان دوستی هم که فرموده خودکشی و غیر ممکن است . دقیقا همین دید را داریم که حاضر هستیم شرایط کنونی حفظ شود ولی هزینه سنگینی برای چند سال ندهیم تا بلکه برای یکبار و همیشه و برای نسلهای اینده کشور و اقتصاد ان سالم شود. اگر همه کشورهای دنیا مانند چین و ترکیه و مالزی و اندونزی و ویتنام و اخیرا حتی هند و پاکستان تصور می کردند که این اقدامات خودکشی و غیر ممکن است در همان فقر چند صد ساله خود باقی مانده بودند. ولی به هر حال این دوست عزیز هم درست گفته. با این مدیریت و با این دانشی که دارند شاید حتی شروع به اقدام به این تغییرات خودکشی باشد ولی اینجور اداره کردن هم خودکشی تدریجی بار دهها سال است که شاهد بودیم و اگر ادامه دهیم نسلهای بعد از ما هم شاهد خواهند بود.
در این چند ماه اخیر دولت چنان ویرانیی در مملکت ایجاد کرد و سرمایه مردم را که سالها پس انداز کرده بودند بی ارزش کرد که مملکت ما از کشورهای در حال جنگی چون افغانستان و عراق عقب مانده تر شد و جیب دولت پر شد و دونفر را ظاهرا به جرم فساد اعدام کردند و صدقه ای نیز به نام بسته حمایتی به مردم دادند و حق این مسوولین محاکمه و عزل و اشد محازات بود و مردم فقط فقیر وفقیرتر شدند
شرکت دولتی نفت چین هم کاملا از پارس جنوبی خارج شد.مقام چینی گفته است:«رابطه با آمریکا برای چین از هر چیز دیگری مهمتر است.! پس حتما تصور کردید که به خاطر 7 میلیارد دلار صادرات به ایران چین حاضر است صادرات 600 میلیارد دلاری خود را به امریکا از دست بدهد. اگر می بینید که چین توانسته 30 سال رشد دو رقمی داشته باشد و تورم زیر دو درصد و میزان فقر مردم 1.4 میلیارد نفری چین از 90 درصد به زیر 4 درصد کاهش یافته به خاطر این است که با واقعیت دنیا روبرو شدند و ان را انجوری که هست پذیرفتند نه ان جوری که اروز و امال انها دوست داره باشه. انها قبول کردند تا قدرت جهانی نشدند در برابر امریکا و غرب سکوت استراتژیک و همزیستی داشته باشند و وقتی به اندازه کافی خود را قوی کردند شروع به پیگیری ارمانها کنند. روسیه هم که دیدیم از روزی که تحریم نفت ایران کلید خورد تولید و صادرات خود را 600 هزار بشکه افزایش داد. همه دنبال منافع واقعی خود هستند ولی ما منافع خود را در عوض نکردن حرف خود می دانیم
هدف گذاری تحریم توسط غربی ها از اساس غیر منطقی و غلط بود اول بخاطر ظرفیت های داخلی و منطقه ایی ایران ، چین روسیه ترکیه هند و... ارتباط سیاسی اقتصادی طبیعی و ضروری را به خاطر ینگه دنیا ول نمیکنند دوم بخاطر تجارب و تخصص مدیران نظام مستقل که پیشرفت را در نظر و عمل به جهانیان نشان دادند . سوم منش سطه گران با کشور وملت ایران چه زمانی که نوکران آنها بر سر کار بودند
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.