خراسان؛ چندی پیش، وقتی در پربیننده‌ترین برنامه ورزشی فوتبال ایران، بازیکن سیه‌چرده آفریقایی با چهره‌ای متورم و آماسیده مقابل دوربین ایستاد و گفت: «تا به حال 5 دلار از باشگاهم گرفته‌ام.» همه به عمق فاجعه پی بردند. فاجعه‌ای که سال‌ها‌ست در فوتبال ایران رخ داده و همه چشم خود را بر روی آن بسته‌اند. چهره آماسیده آن بازیکن سیه‌چهره، واقعیت کوچکی از این فاجعه بود.
هنوز جملات تلخ او در خاطر همه باقی مانده، در آن لحظه که با ناراحتی می‌گفت: «وقتی تیم می‌برد به ما غذا می‌دهند اما وقتی می‌بازد مجبوریم بربری و چای شیرین بخوریم!» از این دست بازیکنان شاید تنها در لیگ‌های دسته یک و دسته دو ایران دیده شود اما در لیگ برتر خارجی‌ها غالبا پول‌های کلانی به جیب می‌زنند. در سال‌های اخیر، این موضوع در لیگ برتر نمود بیشتری پیدا کرده است. بازیکنان گمنام خارجی بدون داشتن سابقه درخشان به تیم‌های مطرح می‌پیوندند و بعد از یک فصل، بدون آن‌که بازی کرده باشند پول کلانی به جیب می‌زنند و می‌روند.
باشگاهی مانند پرسپولیس در چند سال اخیر پیش‌تاز جذب بازیکنان بی‌کیفیت خارجی بوده و ضرر زیادی بابت این خریدها داده است. ترکش‌های این خریدهای مشکوک هنوز بر پیکر این باشگاه برخورد می‌کند و سالی چند بار فیفا آن‌ها را به کسر امتیاز تهدید می‌کند. عجیب‌ترین خرید خارجی این تیم «دی کارمو» بود که افشین قطبی سرمربی وقت پرسپولیس از او به عنوان پدیده یاد کرده بود. این بازیکن که حتی توانایی باز کردن دروازه خالی را نداشت، با قراردادی 250 میلیونی به قرمزها پیوست. اتفاقی که بعدها داریوش مصطفوی مدیر عامل پرسپولیس نیز از آن به عنوان یک کلاهبرداری بزرگ یاد کرد.
پرسپولیس در این سال‌ها ضرر زیادی به پای سه بازیکن پانامایی‌اش، سامبو چوجی، آراندا، زیاد شعبو و ... داده تا رکورددار جذب بی‌کیفیت‌ترین بازیکنان خارجی باشد. آن‌ها در چارچوب دروازه هم خریدهای عجیب زیاد داشته‌اند که تاریخی‌ترین‌شان، خرید نیکولفسکی مقدونیه‌‌ای بود. او بدون آن‌که یک بازی برای این تیم انجام دهد پول قراردادش را کامل دریافت کرد و رفت. استقلال هم مانند همشهری خود شاهکارهایی در جذب بازیکنان خارجی داشت که از‌جمله آن‌ها می‌توان به کوئیکه، فابریستیو، رافائل گومز، داسیلوا و رینالدو اشاره کرد.
آخری هنوز در استقلال حضور دارد و در دو فصل گذشته دو بازی کامل برای این تیم انجام نداده است. لیست بازیکنان بی‌کیفیت خارجی لیگ برتر بسیار طولانی‌تر است و بی‌شک در آینده هم ادامه خواهد داشت. در حال حاضر بعضی از تیم‌های لیگ برتری از این بازیکنان اصلا استفاده نمی‌کنند یا اگر استفاده می‌کنند در حد چند دقیقه و چند بازی. نمونه‌های زیادی در تیم‌ها وجود دارند که از جمله این بازیکنان می‌توان به التامیر مارتینز، مارلو ادسون و لوئیز کارلوس سه برزیلی پیکان، آندره بدنارز لهستانی در صبا، گابریل آلخاندروی آرژانتینی در ذوب‌آهن، آرماندو سا در سپاهان و ... اشاره کرد.
محمود فاضلی مدیر برنامه معروف ایرانی در آلمان که مدیر برنامه اغلب بازیکنان معروف تیم‌ملی است، در این باره به خراسان می‌گوید: «اتفاق‌هایی که در ایران می‌افتد برایم خیلی عجیب و غریب است. بازیکنی که 3،2 هزار دلار می‌ارزد و اصلا مشتری ندارد به ایران می‌آید و بالای صد هزار دلار می‌گیرد. بعضی وقت‌ها رکورد زده می‌شود و آن بازیکن درجه سه برای دو فصل بیشتر از 300، 400 هزار دلار دریافت می‌کند.»
حضور بازیکنان بی‌کیفیت خارجی در لیگ برتر به قدری عادی شده که حتی فدراسیون فوتبال هم نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و به باشگاه‌ها تذکر داده است. چندی پیش علی کفاشیان اعلام کرد: «طبق محدودیت‌های موجود و قوانین فدراسیون درباره حضور بازیکنان خارجی، تنها بازیکنان تیم‌های ملی کشورهای آسیایی و تیم‌های مطرح در جهان می‌توانند در لیگ برتر حضور داشته باشند. از جذب بازیکنان کم‌تجربه و بی‌کیفیت در تیم‌های لیگ برتری، لیگ‌های دسته یک و دسته دوم هم جلوگیری می‌شود تا از این طریق سطح فوتبال در ایران بالاتر رود و کیفیت فوتبال بالا برود.» واکنشی که البته کمی جوگیرانه به نظر می‌رسد. چنین قوانینی در کشورهای صاحب‌سبک فوتبال دنیا اجرا می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به انگلیس اشاره کرد.
شهراد ناظمی یکی از ایجنت‌های قدیمی فوتبال ایران درباره اظهارات کفاشیان می‌گوید: «فدراسیون می‌تواند با وضع قوانینی، اجازه ندهد هر بازیکنی وارد ایران شود اما نمی‌تواند دخالتی در رقم قراردادها داشته باشد. ما هم قبول داریم بازیکنان خارجی بعضا چند برابر توانایی خود در ایران پول می‌گیرند که این به خاطر سیستم نادرستی است که وجود دارد.»
ناظمی در این باره توضیح می‌دهد: «متأسفانه در ایران هدف اغلب مدیران از جذب بازیکنان خارجی، رسیدن به سود است! به همین دلیل شما می‌بینید از بیشتر خارجی‌های بی‌کیفیت اصلا تست گرفته نمی‌شود. به اعتقاد من باید اجازه بدهند مربیان در این باره تصمیم بگیرند و مدیر عامل به زور بازیکن را وارد لیست نکند.» او معتقد است کمبود اطلاعات هم یکی از دلایلی است که باعث می‌شود خریدهای خارجی مناسبی صورت نگیرد: «ما در‌صدد این هستیم آژانسی راه‌اندازی کنیم که اطلاعات لازم را در اختیار باشگاه‌ها قرار دهد. حداقل مشورت لازم در این زمینه به آن‌ها داده شود تا هر بازیکنی را به خدمت نگیرند.»
هنوز جملات تلخ او در خاطر همه باقی مانده، در آن لحظه که با ناراحتی می‌گفت: «وقتی تیم می‌برد به ما غذا می‌دهند اما وقتی می‌بازد مجبوریم بربری و چای شیرین بخوریم!» از این دست بازیکنان شاید تنها در لیگ‌های دسته یک و دسته دو ایران دیده شود اما در لیگ برتر خارجی‌ها غالبا پول‌های کلانی به جیب می‌زنند. در سال‌های اخیر، این موضوع در لیگ برتر نمود بیشتری پیدا کرده است. بازیکنان گمنام خارجی بدون داشتن سابقه درخشان به تیم‌های مطرح می‌پیوندند و بعد از یک فصل، بدون آن‌که بازی کرده باشند پول کلانی به جیب می‌زنند و می‌روند.
باشگاهی مانند پرسپولیس در چند سال اخیر پیش‌تاز جذب بازیکنان بی‌کیفیت خارجی بوده و ضرر زیادی بابت این خریدها داده است. ترکش‌های این خریدهای مشکوک هنوز بر پیکر این باشگاه برخورد می‌کند و سالی چند بار فیفا آن‌ها را به کسر امتیاز تهدید می‌کند. عجیب‌ترین خرید خارجی این تیم «دی کارمو» بود که افشین قطبی سرمربی وقت پرسپولیس از او به عنوان پدیده یاد کرده بود. این بازیکن که حتی توانایی باز کردن دروازه خالی را نداشت، با قراردادی 250 میلیونی به قرمزها پیوست. اتفاقی که بعدها داریوش مصطفوی مدیر عامل پرسپولیس نیز از آن به عنوان یک کلاهبرداری بزرگ یاد کرد.
پرسپولیس در این سال‌ها ضرر زیادی به پای سه بازیکن پانامایی‌اش، سامبو چوجی، آراندا، زیاد شعبو و ... داده تا رکورددار جذب بی‌کیفیت‌ترین بازیکنان خارجی باشد. آن‌ها در چارچوب دروازه هم خریدهای عجیب زیاد داشته‌اند که تاریخی‌ترین‌شان، خرید نیکولفسکی مقدونیه‌‌ای بود. او بدون آن‌که یک بازی برای این تیم انجام دهد پول قراردادش را کامل دریافت کرد و رفت. استقلال هم مانند همشهری خود شاهکارهایی در جذب بازیکنان خارجی داشت که از‌جمله آن‌ها می‌توان به کوئیکه، فابریستیو، رافائل گومز، داسیلوا و رینالدو اشاره کرد.
آخری هنوز در استقلال حضور دارد و در دو فصل گذشته دو بازی کامل برای این تیم انجام نداده است. لیست بازیکنان بی‌کیفیت خارجی لیگ برتر بسیار طولانی‌تر است و بی‌شک در آینده هم ادامه خواهد داشت. در حال حاضر بعضی از تیم‌های لیگ برتری از این بازیکنان اصلا استفاده نمی‌کنند یا اگر استفاده می‌کنند در حد چند دقیقه و چند بازی. نمونه‌های زیادی در تیم‌ها وجود دارند که از جمله این بازیکنان می‌توان به التامیر مارتینز، مارلو ادسون و لوئیز کارلوس سه برزیلی پیکان، آندره بدنارز لهستانی در صبا، گابریل آلخاندروی آرژانتینی در ذوب‌آهن، آرماندو سا در سپاهان و ... اشاره کرد.
محمود فاضلی مدیر برنامه معروف ایرانی در آلمان که مدیر برنامه اغلب بازیکنان معروف تیم‌ملی است، در این باره به خراسان می‌گوید: «اتفاق‌هایی که در ایران می‌افتد برایم خیلی عجیب و غریب است. بازیکنی که 3،2 هزار دلار می‌ارزد و اصلا مشتری ندارد به ایران می‌آید و بالای صد هزار دلار می‌گیرد. بعضی وقت‌ها رکورد زده می‌شود و آن بازیکن درجه سه برای دو فصل بیشتر از 300، 400 هزار دلار دریافت می‌کند.»
حضور بازیکنان بی‌کیفیت خارجی در لیگ برتر به قدری عادی شده که حتی فدراسیون فوتبال هم نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و به باشگاه‌ها تذکر داده است. چندی پیش علی کفاشیان اعلام کرد: «طبق محدودیت‌های موجود و قوانین فدراسیون درباره حضور بازیکنان خارجی، تنها بازیکنان تیم‌های ملی کشورهای آسیایی و تیم‌های مطرح در جهان می‌توانند در لیگ برتر حضور داشته باشند. از جذب بازیکنان کم‌تجربه و بی‌کیفیت در تیم‌های لیگ برتری، لیگ‌های دسته یک و دسته دوم هم جلوگیری می‌شود تا از این طریق سطح فوتبال در ایران بالاتر رود و کیفیت فوتبال بالا برود.» واکنشی که البته کمی جوگیرانه به نظر می‌رسد. چنین قوانینی در کشورهای صاحب‌سبک فوتبال دنیا اجرا می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به انگلیس اشاره کرد.
شهراد ناظمی یکی از ایجنت‌های قدیمی فوتبال ایران درباره اظهارات کفاشیان می‌گوید: «فدراسیون می‌تواند با وضع قوانینی، اجازه ندهد هر بازیکنی وارد ایران شود اما نمی‌تواند دخالتی در رقم قراردادها داشته باشد. ما هم قبول داریم بازیکنان خارجی بعضا چند برابر توانایی خود در ایران پول می‌گیرند که این به خاطر سیستم نادرستی است که وجود دارد.»
ناظمی در این باره توضیح می‌دهد: «متأسفانه در ایران هدف اغلب مدیران از جذب بازیکنان خارجی، رسیدن به سود است! به همین دلیل شما می‌بینید از بیشتر خارجی‌های بی‌کیفیت اصلا تست گرفته نمی‌شود. به اعتقاد من باید اجازه بدهند مربیان در این باره تصمیم بگیرند و مدیر عامل به زور بازیکن را وارد لیست نکند.» او معتقد است کمبود اطلاعات هم یکی از دلایلی است که باعث می‌شود خریدهای خارجی مناسبی صورت نگیرد: «ما در‌صدد این هستیم آژانسی راه‌اندازی کنیم که اطلاعات لازم را در اختیار باشگاه‌ها قرار دهد. حداقل مشورت لازم در این زمینه به آن‌ها داده شود تا هر بازیکنی را به خدمت نگیرند.»