تابناک سیستان و بلوچستان

خیابان‌ها و بازارهای زاهدان هر روز صحنه رفت‌وآمد مردمی است که در میان فعالیت‌های روزمره، خرید، کار و معاشرت، جریان زندگی شهری را شکل می‌دهند. از بازارهای سنتی و دستفروشان تا رفت‌وآمد شهروندان در معابر، این گزارش تصویری گوشه‌هایی از زندگی روزمره مردم زاهدان را روایت می‌کند.

در دل سراوان، جایی که گرما معمولاً حرف اول را می‌زند، روستای ناهوک با آب‌وهوای دلنشین و فضای سرسبزش مثل معجزه‌ای طبیعی خودنمایی می‌کند؛ روستایی آرام که خنکای هوا، چشم‌اندازهای کوهستانی و سبک زندگی آرام مردمش آن را به یکی از محبوب‌ترین مقصدهای گردشگری منطقه تبدیل کرده است.

مَکْران یا مُکْران یا مِکْران (به بلوچی: مَکُّران، به انگلیسی: Makoran) به مناطق جنوبی سیستان و بلوچستان گفته می‌شود که در امتداد ساحل سیستان و بلوچستان به حدودا ۱۰۰۰ کیلومتر از راس‌الکوه در غرب جاسک و حد میناب در ایران تا شرق لسبیله و نزدیکی بندر کراچی در پاکستان گسترده است. مکران توسط مرز‌های ایران و پاکستان به دو نیم تبدیل شده است.

تصویری شگفت انگیز و زیبا از آسمان سیستان و بلوچستان

سیستان، دیاری پر رمز و راز در شرق ایران، جایی است که تاریخ، فرهنگ و طبیعت به شکلی بی‌نظیر در هم آمیخته‌اند. این سرزمین، با کوه‌ها، دشت‌ها، تالاب‌ها و رودخانه‌های خود، هر گردشگری را به سفری در دل گذشته و زیبایی‌های بکر دعوت می‌کند. از آثار باستانی و تاریخی همچون قلعه‌ها و کاروانسراهای کهن گرفته تا بناهای مذهبی و فرهنگی، هر گوشه سیستان داستانی از زندگی مردمان گذشته و میراث گران‌بهای آنان را روایت می‌کند.

پشامگ؛ روستایی زیبا و تاریخی است که با بافت سنتی، به همراه معماری خاص توجه هر گردشگری را جذب میکند. مسجد قدیمی پشامگ، یکی از آثار ملی ثبت شده ایران است که قدمت آن به دوره پهلوی اول برمی گردد. این روستا در دهستان پارود شهرستان راسک در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.

سردار سرلشکر پاسدار محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح کشور از قرارگاه عملیاتی لشکر ۸۸، تیپ ۱۸۸ زرهی زاهدان و بخشی از تجهیزات، تسلیحات و دستاوردهای نوین نزاجا، عملیاتی و دفاعی یگان‌های مستقر در استان سیستان و بلوچستان بازدید کرد.

روستای دیدنی و سرسبز کُچ در دهستان تمین بخش لادیز شهرستان میرجاوه قرار دارد. در این روستا میوه‌های سردسیری نظیر انار، انگور، توت، زردآلو، گیلاس با توجه به خاک حاصلخیز و دارای املاح معدنی از دامنه‌های تفتان به عمل می‌آید.

عباس‌آباد، یکی از روستاهای دهستان ایرافشان بخش آشار در شهرستان مهرستان، تصویری روشن از زیست در حاشیه است؛ حاشیه‌ای که نه فقط در جغرافیا، بلکه در دسترسی به امکانات اولیه زندگی نیز معنا پیدا می‌کند. در این روستا، مسیر آموزش برای بسیاری از کودکان تنها تا پایه ششم ادامه دارد. نبود زیرساخت آموزشی، فاصله زیاد تا مدارس بالاتر، و شرایط سخت معیشتی، موجب می‌شود تحصیل در سنین پایین متوقف شود و فرصت رشد علمی و فردی از کودکان سلب گردد. در کنار آموزش، یکی از چالش‌های اصلی ساکنان عباس‌آباد، دسترسی به آب آشامیدنی است. با وجود آنکه سد شهری‌کور در فاصله‌ای نه‌چندان دور از این روستا قرار دارد، سهمی از آن منابع آبی به این منطقه نرسیده و مردم همچنان ناگزیرند برای تأمین آب مورد نیاز خود، مسیرهای طولانی و سخت را طی کنند. این وضعیت نه‌تنها زندگی روزمره را دشوار کرده، بلکه معیشت سنتی اهالی، که عمدتاً بر پایه دامداری استوار است، را نیز در معرض تهدید قرار داده است. جاده‌های خاکی و صعب‌العبور، کمبود امکانات بهداشتی و درمانی، نبود خدمات حمایتی و فاصله محسوس این منطقه از خدمات توسعه‌ای، همگی نشان می‌دهند که سیاست‌های منطقه‌ای نیازمند بازنگری جدی و نگاه عادلانه‌تری به مناطق کمتر برخوردار هستند. ساکنان عباس‌آباد، با وجود تمام دشواری‌ها، همچنان بر زندگی در این سرزمین پافشاری می‌کنند، اما تداوم این زیست، نیازمند حمایت‌هایی است که سال‌هاست به تعویق افتاده است. عباس‌آباد نه فقط نام یک روستا، بلکه نماد صدها نقطهٔ کمتر دیده‌شده در ایران است که بدون توجه واقعی، توسعه در آن‌ها معنایی نخواهد داشت

پس از باران‌های سیل آسا و وقوع سیل در چابهار و گذشت بیش از دوماه از آن، بخش‌های زیادی از مناطق شهرستان‌های اطراف از جمله دشتیاری و روستاهای حومه با قطع دسترسی به راه‌ها و معضل آب گرفتگی معابر مواجه‌اند.

استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران قرار گرفته و استانی مرزی به حساب می‌آید. بیشترین مرز مشترک آن نیز با کشور پاکستان و بخش‌هایی از آن در شمال منطقه با افغانستان است. از جنوب نیز به دریای عمان راه دارد. به دلیل همین موقعیت خاص جغرافیایی، طبیعت بی‌نظیر این استان بسیار جذاب است. لیست جاذبه‌های آن تنها به طبیعت محدود نمی‌شود. تاریخ در همه شهر‌های سیستان و بلوچستان ردپایی از خودش به جا گذاشته است. مردم استان سیستان و بلوچستان از قومیت‌های سیستانی و بلوچ هستند. سیستانی‌ها به زبان فارسی با گویش سیستانی حرف می‌زنند و عموماً پیرو دین اسلام و مذهب تشیع بوده و بلوچ‌ها به زبان بلوچی صحبت می‌کنند و پیرو اسلام و مذهب تسنن هستند. استان سیستان و بلوچستان از ۲۶ شهرستان، ۶۸ بخش و ۵۷ شهر ساخته شده‌است.

بارش باران و جاری شدن سیل سبب محاصره شدن ۳۸۷ روستا در شهرستان‌های دشتیاری، چابهار و قصرقند سیستان و بلوچستان شده است. / عصر ایران

بارندگی‌های اخیر در سیستان و بلوچستان به بخش کشاورزی در شهرستان های زرآباد، دشتیاری، چابهار، قصرقند، نیکشهر، کنارک، راسک، فنوج، سرباز ،سیب و سوران مهرستان خسارت سنگینی وارد کرد کرده است، بیشترین خسارت‌ها به باغات زرآباد بوده است.عکس: محمد هوتی‌پور

بنا بر اعلام رئیس سازمان امداد و نجات هلال احمر، ۱۱ شهرستان استان سیستان و بلوچستان در محاصره سیل و آبگرفتی قرار دارد،‌

بادهای ۱۲۰روزه در سیستان و طولانی شدن خشکسالی تالاب بین المللی هامون در شمال سیستان وبلوچستان خروارها خاک را به سوی منازل مسکونی روانه و زیست مردم را سخت کرده است.در گذشته با آغاز گرما تالاب هامون سبب تعدیل هوا می شد و مردم از آن بعنوان یک نعمت یاد می کردند اما با طولانی شدن خشکسالی؛ این تالاب بستری برای هجوم شن های روان به روستاهای و شهرهای منطقه شده است.