چرا در نشست شورای حکام قطعنامه ای علیه ایران صادر نمی شود؟/ آنچه مهم است توافق ایران و آمریکاست!

این نشست همچون ادوار قبل به فعالیت‌های هسته‌ای در کره شمالی، سوریه و همچنین پیمان امنیتی اکوس می‌پردازد. بررسی پادمان‌ها در منطقه غرب آسیا از مباحث جدیدی است که به دستورکار شورا اضافه شده است.

موضوع ایران هم یکی از سرفصل‌هایی است که طبق جلسات پیشین در دستور کار شورا عنوان شده و قرار است راستی آزمایی و بازرسی فعالیت‌های اتمی ایران در پرتو قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد و اجرای توافقنامه پادمان بررسی شود.

ادعاهای گروسی درباره برنامه هسته‌ای ایران

 «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در کنفرانس خبری پس از سخنرانی در جلسه شورای حکام آژانس، تصریح کرد که هرگونه توافق آتی بین جمهوری اسلامی ایران و غرب باید پیشرفت‌های هسته‌ای گسترده ایران از سانتریفیوژهای IR-۱ به IR-۲ و IR-۶ و از اورانیوم با درصد غنای ۳.۶۷ به اورانیوم با درصد غنای ۶۰ درصد در مقادیر زیاد را در نظر بگیرد.

گروسی علی‌رغم امیدواری به پیشرفت در مذاکرات ایران و غرب تصریح کرد که همچنان به برشماری نقض‌های ایران تنها بر اساس و پایه علمی ادامه می‌دهد.

اوایل امروز، گروسی به شورای حکام آژانس بین‌المللی انری اتمی گفت که ایران به افزایش ذخایر اورانیوم با درصد غنای 60 ادامه می‌دهد و هیچ پیشرفتی در وادار کردن به توضیح معتبر در خصوص وجود اثرات غیرقانونی از اورانیوم یافت شده در سایت‌های اعلام‌نشده هسته‌ای حاصل نشده است.

وی در خصوص دو گزارشی که به شورای حکام ارائه داده است، گفت که جمهوری اسلامی ایران علی‌رغم آن‌که سرعت غنی‌سازی اورانیوم با درصد غنای ۶۰ را کاهش داده است، اما در مجموع ذخایر اورانیوم با درصد غنای ۶۰ تهران افزایش یافته است.

قطعنامه ای علیه ایران صادر می شود؟

علی رغم اظهارات گروسی، فضای حاکم بر نشست کنونی شورای حکام که به نظر می رسد تا حدود زیادی متاثر از مذاکرات پشت پرده و محرمانه ایران و آمریکا قرار دارد، به احتمال فراوان از هرگونه قطعنامه شورا علیه ایران ممانعت خواهد کرد و انتظار می رود این دور از جلسه شورای حکام بدون صدور قطعنامه علیه ایران به کار خود پایان دهد. در واقع، آنچه همواره علاوه بر مسائل فنی در نحوه رفتار آژانس با ایران مورد نظر بوده، مسائل سیاسی بوده که در صدر آن باید به نحوه تعاملات سیاسی تهران- واشنگتن اشاره کرد.

پیش از این، «استفانی لیختنشتاین» خبرنگار مستقل مستقر در وین در پیامی در صفحه کاربری «ایکس» (توییتر سابق) به نقل از منابع دیپلماتیک وین نوشت که قرار نیست هیچ‌ قطعنامه‌ای علیه ایران در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صادر نخواهد شد.

در همین رابطه، «میخائیل اولیانوف»، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در ژنو و مذاکره‌کننده ارشد این کشور گفت که دلایل متعددی درباره اینکه جلسه شورای حکام بدون صدور قطعنامه درباره ایران برگزار می‌شود، وجود دارد.

وی همچنین در خصوص تلاش تروئیکای اروپایی و آمریکا برای تهیه یک بیانیه مشترک جهت ارائه و دریافت امضای مشترک دیگر کشور‌ها در نشست آتی شورای حکام اظهار کرد: در مورد چشم انداز بررسی 2 گزارش مدیرکل آژانس در مورد ایران توسط شورای حکام آژانس، امیدوارم کشور‌های غربی از اقدام‌های تحریک‌آمیز خودداری کنند؛ تجربه نشان می‌دهد که تلاش برای تصویب قطعنامه‌های ضدایرانی در شورای حکام هیچ‌گاه معنای عملی نداشته و نخواهد داشت؛ آن‌ها فقط اقدام‌های متقابل سخت از سوی تهران را تضمین می‌کنند.

وی افزود: من فکر می‌کنم دلایل متعددی برای این باور که جلسه سپتامبر شورای حکام بدون قطعنامه برگزار می‌شود، وجود دارند، اما بی تردید درباره موضوع ایران اظهاراتی خواهد شد؛ می‌توانیم انتظار بیانیه‌ای از سوی آمریکا و همچنین مداخلات جمعی از تروئیکای اروپایی و اتحادیه اروپا را داشته باشیم؛ ممکن است فرمت‌های دیگری نیز وجود داشته باشد.

اولیانوف ادامه داد: معمولا بیانیه‌های کشور‌های غربی «کپی پیست» شده و حاوی فهرست بلندبالایی از شکایت‌ها و نگرانی‌ها در مورد تک تک مواردی است که جنبه‌های خاصی از برنامه هسته‌ای ایران در پارامتر‌های برجام نمی‌گنجد؛ جملاتی از این دست بیشتر جنبه تشریفاتی دارد.

وی تصریح کرد: من معتقدم نویسندگان چنین اظهاراتی به آن‌ها برای «مصرف داخلی» نیاز دارند؛ غربی ها از طریق صدور این بیانیه تلاش می کنند تا نشان دهند که بخشی از مذاکرات درباره برجام هستند؛ من آن‌ها را «تشریفاتی» نامیدم، زیرا اگر کشور‌های غربی واقعا تلاش می‌کردند تا برنامه هسته‌ای ایران را به پارامتر‌های اولیه برجام بازگردانند، می‌توانستند به راحتی این کار را انجام دهند؛ تنها چیزی که آنها لازم دارند، بازگشت به میز مذاکره در وین و نهایی کردن تصمیم بسته برای بازگرداندن توافق هسته‌ای است که تقریبا صددرصد به جز چند خط کامل شده است؛ متاسفانه، غرب آماده بازگشت به اقدام واقعی و مرتبط نیست؛ آن‌ها «دیپلماسی مگافون» را ترجیح می‌دهند و در هر جلسه شورای حکام، با زحمت فراوان فهرست بلندبالایی از ادعا‌ها علیه تهران را بر می‌شمرند.

نماینده روسیه همچنین در خصوص درز گزارش‌های آژانس بیان کرد:  این یک واقعیت است که گزارش‌های مدیرکل آژانس در مورد ایران به طور مداوم به عرصه عمومی درز می‌کند؛ ما و همچنین همکاران ایرانی‌مان، بار‌ها توجه دبیرخانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به غیرقابل قبول بودن چنین نشت‌هایی جلب کرده‌ایم و خواهان اقداماتی تا حد امکان موثر برای اطمینان از محرمانه بودن هستیم؛ متاسفانه این امر تاکنون نتیجه‌ای نداشته است.

اولیانوف همچنین در خصوص رویکرد غیر سازنده غربی‌ها درباره برجام اظهار کرد: در واقع، در طول یک سال گذشته، طرف ایرانی بار‌ها آمادگی خود را برای پایان موفقیت‌آمیز مذاکرات مورد تاکید قرار داده است؛ ما از این موضع تهران بسیار قدردانی می‌کنیم، اما مشکل این است که رویکرد سازنده ایران از سوی دولت‌های غربی به اندازه کافی پاسخ داده نمی‌شود.

وی افزود: به نظر من، آن‌ها مرتکب یک اشتباه استراتژیک بزرگ هستند؛ احیای برجام به نفع همه است؛ احیای این توافق برای ایران به‌معنای لغو تحریم‌های آمریکا و برای دیگر شرکت کنندگان در مذاکرات وین - گامی مهم در جهت تقویت رژیم بین‌المللی منع اشاعه است؛ این امر برای منطقه خلیج فارس پیش نیاز‌هایی برای بهبود وضعیت در حوزه امنیت منطقه ایجاد می‌کند؛ هیچ جایگزین واقعی برای برجام وجود ندارد؛ موضع دولت‌های غربی غیرسازنده است و خطر تشدید غیرقابل کنترل را به دنبال دارد؛ در هر صورت، چنین سناریوی خطرناکی را نمی‌توان نادیده گرفت.

گام های مثبت ایران و آمریکا همزمان با نشست شورای حکام

روز گذشته و همزمان با آغاز نشست شورای حکام، یک رسانه آمریکایی خبر داد، دولت بایدن برای انتقال ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران در کره جنوبی به قطر، معافیت تحریمی صادر کرده است.