ترامپ خواهان توافق دوجانبه با ایران بدون ایفای نقش اروپا است/ میزبانی ایتالیا پیام خاصی نداشت

دانشیار علوم سیاسی دانشگاه کاتولیک میلان می گوید دور جدید مذاکرات هسته‌ای خبر خوبی است، نه فقط به خاطر تأثیر احتمالی آن بر جلوگیری از اشاعه تسلیحات هسته‌ای، بلکه به دلیل پیشینه روابط پیچیده میان ایران و آمریکا.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، ایران و ایالات متحده روز شنبه ۳۰ فروردین، دور دوم مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای تهران را در رم ایتالیا به پایان رساندند. 

مقامات ایرانی و آمریکا این دور از گفت‌و‌گو‌ها را نیز مانند دور اول گفت‌و‌گو‌ها در مسقط عمان سازنده عنوان کردند.

پس از مذاکرات، سخنگوی وزارت خارجه ایران، اسماعیل بقایی گفت: ایران «با جدیت مسیر گفت‌و‌گو‌ها را ادامه خواهد داد» تا تحریم‌های اقتصادی فلج‌کننده علیه کشورش برداشته شود. او افزود: «ایران تا زمانی که مذاکرات به شکل سازنده و هدفمند ادامه داشته باشد، آن را دنبال خواهد کرد.»

تابناک برای بررسی بیشتر موضوع با دکتر «پاستوری جانلوکا»، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه کاتولیک میلان، گفت‌و‌گو کرده که در ادامه آمده است.

*ارزیابی شما از دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در رم چیست؟

دور جدید مذاکرات هسته‌ای خبر خوبی است، نه فقط به خاطر تأثیر احتمالی آن بر جلوگیری از اشاعه تسلیحات هسته‌ای، بلکه به دلیل پیشینه روابط پیچیده میان ایران و آمریکا. گفت‌و‌گو میان این دو کشور به خودی خود اتفاق مثبتی است. هرچند طرفین پس از مذاکرات ابراز خوش‌بینی کرده‌اند، پیش‌بینی نتیجه این روند یا زمان‌بندی آن دشوار است. 

توافق فعلاً در حد «اصول کلی» باقی مانده و به نظر می‌رسد هنوز درباره جزئیات گفت‌وگویی نشده است. رئیس‌جمهور ترامپ گفته است که برای رسیدن به توافق عجله‌ای ندارد. با این حال، آنچه اکنون اهمیت دارد، زنده بودن روند گفت‌و‌گو و تعهد هر دو کشور به ادامه مذاکرات است.

*چرا دولت ترامپ ایتالیا را برای مذاکرات به ایران پیشنهاد داد؟

فکر می‌کنم طرفین به دلیل روابط خوبی که ایتالیا همیشه با هر دو کشور آمریکا و ایران داشته، رم را به عنوان محل مذاکرات انتخاب کردند. نخست‌وزیر ایتالیا، جورجا ملونی، تلاش دارد ایتالیا را به‌عنوان بهترین متحد اروپایی دونالد ترامپ معرفی کند، اما فکر نمی‌کنم دلیل انتخاب رم همین باشد.

دولت عمان همچنان نقشی بسیار پررنگ در این روند دارد. میانجی‌گران عمانی در جلسه رم حضور داشتند و دور‌های بعدی مذاکرات نیز در عمان برگزار خواهند شد؛ بنابراین فکر نمی‌کنم انتخاب رم برای دیدار روز شنبه گذشته حامل پیام خاصی باشد.

*آیا بریتانیا، فرانسه و آلمان هیچ نقشی در توافق احتمالی بین ایران و آمریکا ندارند؟ آیا ممکن است این موضوع باعث فعال شدن مکانیسم ماشه شود؟

فکر می‌کنم جاه‌طلبی اصلی دونالد ترامپ، کنار گذاشتن تجربه برجام است، توافقی که کشور‌های اروپایی نقش کلیدی در آن داشتند. به‌علاوه، زمانی که ترامپ در سال ۲۰۱۸ آمریکا را از توافق خارج کرد، کشور‌های اروپایی همچنان در آن باقی ماندند. 

به همین دلیل، بریتانیا، فرانسه و آلمان (و به نظر من حتی ایتالیا) نقشی در مذاکرات جدید ندارند. در نگاه ترامپ، یک توافق بین ایران و آمریکا باید کاملاً دوجانبه باشد. 

این رویکرد همچنین راهی است برای تأکید بر نقشی حاشیه‌ای که او برای اروپا قائل است. به باور ترامپ، سیاست بین‌الملل عرصه بازی قدرت‌های بزرگ است و کشور‌های اروپایی تنها بازیگران درجه دو محسوب می‌شوند.