نگاه شما: برف برفو در شاهرود

دیر زمانی است که ایرانیان در آغاز فصل زمستان مراسم مختلفی را بر پا می دارند که در میان اقوام گوناگون به شکل های گوناگون اجرا می گردد. از آن جمله می توان به شب چله (یلدا) که در ایران و سرزمین های هم فرهنگ متداول است را نام برد.

در برخی از نقاط کشورمان نیز اهالی با مشاهده اولین برف زمستانی به جشن و شادمانی پرداخته و مراسم شادی را در ارتباط با این نعمت خدا دادی بر پا می دارند.

آنان با دل هایی مملو از شادی و شعف برف را بهانه ای برای جمع شدن به دور هم و یک دل شدن می دانند.

در برخی از روستاهای شهرستان شاهرود، اهالی با مشاهده اولین بارش برف زمستانی و به منظور صله رحم بر پایی محفل گرم و شاد را به این شکل رقم نهادند. برای این منظور فردی از بزرگان فامیل یا طایفه به جهت مزاح ابیاتی را بر روی تکه کاغذی نوشته و آن را توسط قاصد به خانه بزرگ دیگر می فرستند.

مضمون ابیات بدین شرح است:

برف اول است برفو با شما قاصدی آید ز ما نزد شما

گر گرفتی بکن رویش سیاه ور نه ما هستیم مهمان شما

قاصد یکی از چابک ترین افراد جمع به شمار می رود. او با زیرکی خاصی کاغذ را به خانۀ فرد مورد نظر برده و به صاحبخانه می داد. صاحبخانه نیز با مشاهده کاغذ، سعی بر آن داشت که مچ دست قاصد را گرفته و مقداری گرده ذغال بر سر و صورتش بمالد. اما قاصد با تلاش بسیار سعی به فرار می نماید. با گریختن قاصد، صاحبخانه باید چند نفری را برای صرف ناهار و یا شام روز بعد به خانه خود دعوت نماید.

 همچنین برف شیره یکی از خوراکی های اولین برف زمستانی بود که توسط مادر بزرگ های شاهرودی تهیه می شد. آنان مقداری از برف را که در جای تمیزی انباشته می شد جمع آوری نموده و باکمی شیره توت یا انگور مخلوط کرده و با فرزند ان و نوه هایشان با شادمانی می خوردند.



گزارش: فاطمه قلی پور، پژوهشگر مردم شناسی

عکس: علیرضا اسلام پناه
 
* برای آشنایی با شرایط و نحوه همکاری با «نگاه شما» اینجا را کلیک کنید.