آخرین خبرعکس ماهواره‌ای حیرت‌انگیز از رشته‌کوه هیمالیا
1بازدید

جایگاه "تنفیذ" در ساختار جمهوری اسلامی

مهدی هادوی تهرانی*

جایگاه "تنفیذ" در ساختار جمهوری اسلامی
یکم: قانون اساسی به منزله یک منشور ملی جایگاه و وظایف نهادهای حکومتی و مردم را تعیین می کند. این مجموعه شامل دو گونه از قوانین می باشد:

أ. قوانین ثابت و جهان شمول که در تمام شرایط به شکلی یکسان تحقق می یابند.

ب. قوانین متغیر و موقعیتی که تابع شرایط خاص ایران در روزگار معاصر می باشند.

این مجموعه مشروعیت خود را از امضای رهبری نسبت به آن به دست می آورد و پس از آن بر همگان، از جمله رهبری، رعایت آن لازم است و مادامی که تغییری در آن، به شیوه ای مشروع و قانونی، رخ نداده، به اعتبار خود باقی است.

دوم: در قانون اساسی «رهبری» دارای دو بعد است:

أ. شخص رهبر: که بر اساس ذیل اصل 107 در برابر قوانین با سایر افراد کشور مساوی است.

ب. شخصیت رهبری: که اصول 107 تا 112 قانون اساسی به ابعاد مختلف آن می پردازد.

سوم: در اصل 110 قانون اساسی تحت عنوان «وظایف و اختیارات» به یازده مورد اشاره شده است.

یکی از این موارد که در بند 9 آمده است «امضای حکم ریاست جمهوری پس از انتخاب مردم» است. این مطلب به عنوان «تنفیذ حکم ریاست جمهوری» شناخته شده و جزء اختیارات رهبری است و جنبه شکلی و تشریفاتی ندارد. توجه به چند نکته در مورد «تنفیذ» جایگاه این امر مهم را در ساختار جمهوری اسلامی ایران روشن می سازد:

1. «تنفیذ» اعمال نظر شخصیت رهبری است نه شخص رهبر. (اصل 110 قانون اساسی)

2. «تنفیذ» مصدر مشروعیت تصرفات و ثبوت اختیارات و تکالیف رئیس جمهور در محدوده قانون اساسی است که توسط شخصیت رهبری مشروعیت آن تأمین شده است.

3. صلاحیت «رئیس جمهور» در چند مرحله مورد ارزیابی و تأیید قرار می گیرد:

أ. مرحله کاندیداتوری: در این مرحله شورای نگهبان مسئول ارزیابی و تأیید حداقل هاست. (ذیل بند 9 اصل 110 قانون اساسی).

ب. مرحله انتخابات: در این مرحله مردم مسئول تشخیص کاندیدای اصلح و برگزیدن وی هستند. مسئولین انتخابات با رعایت امانت در رأی مردم وظیفه ی صیانت از آراء مردم را بر عهده دارند. در این مرحله رأی شخص رهبر به عنوان یک فرد از ملت اعتبار قانونی دارد. (ذیل اصل 107 قانون اساسی).

ج. مرحله تنفیذ: در این مرحله شخصیت رهبری مسئولیت دارد صلاحیت های لازم در رئیس جمهور منتخب و صحت انتخابات را تأیید کند.

*مدرس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم
رئیس هیأت علمی بعثه مقام معظم رهبری (مدظله العالی)

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۸ ۱۰:۴۴

با سلام
خواستم نظر خودتان را در مورد بحث مقبولیت و مشروعیت که اخیرا مطرح شده بیان فرمایید
باتشکرو آرزوی سلامتی برای شما

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۸ ۰۸:۴۰

آیا رهبری فراتر از قانون است؟ آیا رهبری نماینده و جانشین امام زمان است ؟ و آیا رهبری از طرف امام زمان انتخاب شده یا خبرگان؟اگر جمهوریت باشد و مشروعیت نباشد چه می شود؟!!چه کسی این نایب بودن را به رهبری داده است؟ اگر مقبولیت علما به سمت یکی از فقها باشد و نظر خبرگان با یکی دیگر کدام نایب امام عصر است؟اگر رهبری از طرف خبرگان انتخاب شد و مقبولیت نداشت آیا باز هم نایب امام عصر است؟!اگر اختیارات رهبری فراتر از قانون باشد این دیکتاتوری نیست؟! و رهبر به چه کسی باسخگو خواهد بود؟!!!

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۶ ۱۴:۰۵

حال اگر عدالت ولی فقیه مخدوش شود و وجدان عمومی نیز بر آن صحه بگذارد و خبرگان هم جراتی نداشته باشند تا به وی تذکر دهند و مردم هم نخواهند کشته شوند, چه باید کرد؟؟
آقای هادوی خواهش می کنم که این سوال را پاسخ دهند.
با تشکر

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۶ ۰۰:۱۲

با سلام
در مقام سخن وتئوری خیلی سخنانرا می توان زد اما آیا می شود بین مشروعیت ومقبولیت در عمل جمع نمود.بنظر می رسد این یک معادله چند مجهولی است نه در مفهوم ونه در مصداق جمع شدنی نباشد.اگر در مفهوم هم حل شود در عمل ومصداق بسیار مشکل دارد.نه مقبولیت طاقت مشروعیت را دارد ونه عکس آن.باید فکری کرد وچاره ای اندیشید والا بسیار مشکلاتی در آینده فکری جماعت مسلمان ایجاد خواهد شد.

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۵ ۲۳:۲۸

اینا همه جوهر است و کاغذ !!

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۵ ۱۲:۳۸

فکر نمی کنید شخص و شخصیت رهبر به این راحتی قابل تفکیک نباشند؟

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۵ ۰۹:۲۵

به عقيده من قانون اساسي ايران با شرعيت اسلام بطور كامل منطبق است و رهبري معظم در قانون اختيارات جامع و كامل دارند.

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۵ ۰۹:۱۱

در اين فکرم که رهبر معظم انقلاب با توجه به رويدادهاي پس از انتخابات بويژه مشايي گيت در زمينه تنفيذ حکم رئيس جمهور دولت دهم چگونه عمل خواهند کرد؟!
به نظر من اين تنفيذ با تمام تنفيذهاي پيش از اين اندکي تفاوت دارد.

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۲۱:۰۸

کاملا صحیح است . ولایت فقیه در واقع ولایت فقه و شریعت است و وقتی از مجرای فقیه عادل اعمال می شود بهترین نوع حاکمیت جریان می یابد و اگر دشمنان انقلاب این اصل و رکن را هدف گرفته اند دلیلش نفوذ نابذیری کشور در سایه ولایت فقیه است . در دنیای فعلی اگر محققانه بررسی شود مترقی ترین سیستم حکومتی نظام ولایت فقیه است .

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۱۸:۳۱

اما یک سؤال اینجا وجود دارد:‌ تنفیذ جزو اختیارات رهبری است یا وظایف؟‌ اگر وظیفه باشد پس ایشان باید این کار را انجام دهد و در واقع تایید رای مردم است.

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۱۶:۱۳

فرض کنیم یک رئدیس جمهور حداکثر آرا را حائز شد و رهبر تنفیذ نکرد این وسط رایهای داده شده توسط مردم چه مفهومی دارد؟ اصلا میشود توضیح دهید مردم رای دهنده چه حقی خواهند داشت؟ ما یکبار هم ندیدیم تابناک نظر را منعکس کند اینم مثل همه سانسورها در داخل این مملکت

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۱۴:۵۷

با سلام
لطفا منتشر و پاسخ دهید
ایا اینکه قانون مشروعیتش را از رهبری می گیرد به معنی دیکتاتوری مقدس نیست؟
ایا مشروعیت داشتن قانون به دست یک نفر نمی تواند همان حکومت فرد ولو مذهبی باشد ؟
اقایان چرا منتشر نمی کنید؟چرا جواب نمی دهید؟ با انکار که مشکلات و شبهات جوانان برطرف نمیشود؟
اگر دلایل منطقی و قانونی و قرانی وجود دارد شما را بخدا این شبهه را از وجود ما جوانان مذهبی برطرف کنید

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۱۴:۰۶

جناب اقای هادوی
با سلام
در ابتدای یادداشت خود مرقوم فرموده اید مجوعه قانون اساسی مشروعیت خود را از امضای رهبری بدست می اورد،
حال سوالی که مطرح می شود این است که مگر رهبری بر اساس این قانون انتخاب نشده و وظایف ان بر اساس همین قانون تعیین نشده است، پس چگونه رهبری می تواند مشروعیت دهنده به این قانون باشد ، شخص رهبر به استناد این قانون شخصیت رهبری یافته است، خارج از این قانون نیز شخص رهبر فردی چون سایر افراد می باشد وی به استناد همین قانون است که از اختیارات رهبری برخوردار می شود. لذا ایا قانون اساسی با امضای رهبری مشروعیت می یابد؟

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۱۳:۵۷

با سلام
جناب آقایت الله هادوی
با سلام
مطالبی که مرقوم فرموده بودید؛ از حیت مقدمات درخور توجه بوده. اما بایسته بود متذکر این نکته هم می شدید که رئیس جمهور تا قبل از تنفیذ، هنوز صلاحیت قانونی برای صدور حکم و انتصاب اعضا و معاونین و مشاورین خور را ندارد. آقای احمدی نژاد نمی بایست قبل از تفیذ رهبری برای مشاورین خود حکم صادر می کرد... اگر اعتقادی به جایگاه تنفیذ دارد!!!

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۱۲:۵۳

به نظر من تنفیذ رهبری امری کاملا تشریفاتی می باشد. چرا که با یادآوری اولین انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب بنی صدر امام خمینی(قدس سره) با توجه به آنجه بعدا در مورد او گفته بود که او را می شناخت ولی باز هم نظر خود را بر نظر مردم ترجیح نداد.

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۴ ۰۱:۱۸

يك سوال؟
آيا در قانون پيش بيني شده است كه اگر رهبري حكم رياست جمهوري را تنفيذ ننمايد تكليف چيست؟؟؟؟

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۳ ۲۱:۲۷

بسمه تعالي
جناب آقاي هادوي تهراني
سلام عليكم
مرقومه ارزشمند جنابعالي مرا به بيان نكته اي مهم ترغيب نمود. توضيح اينكه ساختار حقوقي جمهوري اسلامي برگرفته از مدلهاي غربيست و در دانشگاهها هم به همان صورت غربي تدريس ميگردد از اين روست كه براي دانش آموختگان حقوق كاملا بديهي مي نمايد كه مشروعيت همه نهادها از قانون ناشي شود و حال آنكه فقهاي عظام مشروعيت قانون را از امضاي رهبري مي دانند. اين دو عقيده ظاهرا در نقطه مقابل يكديگرند اما به گمان من هريك از اين دو قول در جاي خود صحيحند. اگر اين دو عقيده در يك فضاي علمي مورد بررسي قرار گيرد و حاصل آن به نحوي مناسب منتشر گردد خدمتي بزرگ و بلكه واجب به نظام اسلامي و گامي بسيار اساسي در وحدت حوزه و دانشگاه خواهد بود متقابلا چنانچه به ممكن بودن و ضروري بودن آشتي اين دو عقيده پي نبريم بايد در انتظار اختلافات بي مبنا اما بسيار خطرناك باشيم كه هم اينك نيز نشانه هاي آن هويداست. بنده به سهم خويش به عنوان يك دانشگاهي آماده ام. والسلام عليكم

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۳ ۲۰:۰۵

بااين توضيح چگونه كسي كه هنوز مراحل قانوني پست رياست جمهوري اش تمام نشده اقدام به انتصاب معاونان ومشاوران مي كند؟

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۳ ۱۸:۱۶

حال جای این سوال باقی می ماند که آیا رهبر می تواند حکم رییس جمهور را امضا نکند (یا تنفیذ نکند)؟ در ضمن یک بار رهبری به طور غیرمستقیم توسط شورای نگهبان منصوب خویش، صلاحیت رییس جمهور را تایید کرده بوده.

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۳ ۱۸:۱۱

مسئولین انتخابات با رعایت امانت در رأی مردم وظیفه صیانت از آراء مردم را بر عهده دارند
این مرحله تحقق پیدا کرده است. پس نقش رای اعتماد مجلس چی میشه

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۳ ۱۷:۳۷

در شرایطی که تمام ملت شعار ولایت پذیری می دهند و اعلام می کنند که هر هزینه ای در این راه می دهند ، چه بخواهیم و چه نخواهیم عملی اتفاق افتاد که نباید اتفاق می افتاد. رهبری هوشیار هستند و تمام فرصت های تفرقه با متانت و بزرگواری از دشمن می گیرند. تاسف به حال کسانی است که خود را نخبه می دانند ولی در آزمایش های بزرگ مردود می شوند. شروع خوبی برای دولت دهم نبود و باید دعا کرد تا در آینده تکرار نشود.

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۳ ۱۶:۳۶

تفکیک شخص وشخصیت کمی مبهم است بویژه در بندهای 1 و 2 و 3.ج
لطفا بیشتر توضیح دهید

ناشناس۱۳۸۸/۰۵/۰۳ ۱۵:۱۷

سلام
من از آقاي هادوي انتظار دارم براي ورود به مجلس خبرگان برنامه‌ريزي درستي داشته باشد. ايشان بايد از هم‌اكنون ضعف‌هاي موجود در تعامل با جامعه را براي دوره بعد برطرف كند

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.