گزارشي از نظام سنجش علم و فناوري در ايران

مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي گزارشي با عنوان نظام سنجش علم و فناوري در ايران منتشر كرد.

به گزارش تابناک به نقل از روابط عمومي مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي، دفتر مطالعات ارتباطات و فناوري‌هاي نوين اين مركز هدف از سنجش شاخص‌هاي علم و فناوري را شناخت دقيق وضع موجود و سياستگذاري آتي بر اساس آن دانست و افزود: اين سنجش پس از انتشار يافته‌ها، تحليل آنها و همچنين تعقيب روندها از سوي تحليلگران، برنامه‌ريزان و سياستگذاران صورت مي‌گيرد. بر اساس اين تحليل‌ها، نقاط قوت و ضعف شناسايي شده و سياست‌هاي لازم براي نقاط قوت و رفع نقاط ضعف به منظور تحقق اهداف تعيين شده طراحي مي‌شوند.

مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي، اضافه كرد: در كشور ما بي‌توجهي به تفكيك مراحل فرآيند سنجش علم و فناوري از يك سو و تعدد بازيگران اين عرصه و تداخل وظايف آنها از سوي ديگر ، موجب عدم انسجام و يكپارچگي و همچنين دوباره كاري و همپوشاني فعاليت‌هاي مربوط به سنجش علم و فناوري شده است، به گونه‌اي كه يك پايگاه داده منسجم و يكپارچه از يافته‌ها وجود ندارد و بعضاً مقادير متناقض و متفاوتي درباره شاخص‌هاي يكسان از سوي منابع مختلف گزارش مي‌شود كه صحت روش اندازه‌گيري شاخص‌ها و دا‌ده‌هاي گردآوري شده را زير سؤال برده و تصميم‌گيري بر اساس آنها را دشوار و غيرمنطقي مي‌سازد. اين مشكل به ويژه در سال‌هاي اخير و با پررنگ شدن نقش علم و فناوري در برنامه‌هاي توسعه اقتصادي و اجتماعي كشور كه ضرورت اتكا بر اطلاعات دقيق و درست را ايجاب مي‌كند، بيشتر محسوس است.

در بخش ديگري از اين گزارش آمده است: با پررنگ شدن نقش توسعه علم و فناوري در توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي كشورها، سنجش مستمر وضعيت نظام علم و فناوري با تأكيد بر اندازه‌گيري شاخص‌هاي علم و فناوري به يكي از دغدغه‌هاي اصلي دولت‌ها تبديل شده است كه فهرست شاخص‌هاي علم و فناوري سازمان‌هاي معتبر بين‌المللي، پايش‌هاي برنامه ريزي شده و مستمر بخش‌هاي غيردولتي و مقايسه كشورها از نظر سطح توسعه علم و فناوري، شواهد محكمي براي اين ادعا هستند.

در ايران هم مانند ساير كشورها توجه دولتمردان و سياستگذاران به نقش علم و فناوري در توسعه همه‌جانبه كشور به خصوص در سال‌هاي اخير بيشتر شده است و به همين دليل رد پاي علم و فناوري در مهمترين هدفگذاري‌ها در اسناد كلان و برنامه‌هاي بلندمدت مشاهده مي‌شود. از سوي ديگر نگاهي به وضعيت كنوني نظام سنجش علم و فناوري در ايران، نشان دهنده مشكلات زيادي است كه از جمله مهمترين آنها مي‌توان به تعدد بازيگران اين حوزه، عدم انسجام و يكپارچگي فعاليت‌ها، ابهام در تعاريف، عدم جامعيت شاخص‌هاي موجود و عدم توجه كافي به بخش غيردولتي اشاره كرد.