طلا وارد بازار اجاره شد!

صاحب طلا مقدار مشخصی از دارایی خود را به طلافروش می‌سپارد و در مقابل، رسید یا فاکتوری دریافت می‌کند. سپس براساس توافق، ماهانه درصدی از وزن طلا یا معادل ریالی آن به‌عنوان سود پرداخت می‌شود. برای نمونه، با فرض سود ماهانه یک درصد، ۵۰ گرم طلا می‌تواند ماهانه معادل نیم گرم طلا درآمد ایجاد کند. همین موضوع باعث شده این معامله برای خانواده‌هایی که دارایی دارند اما با کمبود نقدینگی روبه‌رو هستند، جذاب باشد.

ترس از فروش طلا

به گزارش تابناک به نقل از اقتصادنیوز، در اقتصاد تورمی، فروش طلا برای بسیاری از خانوارها به معنای از دست دادن آخرین پشتوانه مالی است. افراد نگران‌اند پس از فروش، دیگر نتوانند همان مقدار طلا را دوباره بخرند. به همین دلیل ترجیح می‌دهند اصل طلا حفظ شود و از آن درآمد ماهانه به دست آورند.

طلافروش نیز از این طریق بدون پرداخت هزینه سنگین خرید، به موجودی طلا دسترسی پیدا می‌کند. این معامله در ظاهر برای هر دو طرف سودمند است، اما بخش پرریسک ماجرا از همین نقطه آغاز می‌شود.

سازوکار این معامله چطور است؟

در شکل رایج این توافق، صاحب طلا مقدار مشخصی طلا را نزد طلافروش می‌گذارد. مثلا ۱۰، ۲۰، ۵۰ یا ۱۰۰ گرم. طلافروش فاکتور، رسید یا نوشته‌ای می‌دهد که در آن وزن طلا، مشخصات طرفین و گاهی شرط بازگرداندن طلا ثبت می‌شود. سپس دو طرف توافق می‌کنند که طلافروش ماهانه درصدی از وزن طلا را به صاحب آن بپردازد؛ این روزها می‌گویند عرف بازار یک درصد در ماه است.

این یک درصد، اگر بر مبنای وزن حساب شود، عدد کوچکی به نظر می‌رسد اما در قیمت‌های فعلی طلا رقم قابل توجهی می‌شود.(این اعداد طبق قیمت اعلام‌شده طلا در نیمه تیر ۱۴۰۵، برای هر گرم طلای ۱۸ عیار با عدد حدودی ۱۷ میلیون و ۶00 هزار تومان است.)

با این مبنا، اگر توافق ماهانه یک درصدِ وزنی باشد، صاحب ۵۰ گرم طلا ماهانه معادل نیم گرم طلا سود می‌گیرد؛ یعنی حدود ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان. صاحب ۱۰۰ گرم طلا هم ماهانه معادل یک گرم طلا دریافت می‌کند؛ یعنی بیش از ۱۷ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان با قیمت همان روز.

معامله‌ای در بازار خاکستری

این شیوه نه سپرده بانکی است و نه زیر پوشش صندوق‌های رسمی قرار دارد. در بسیاری از موارد نیز قراردادها بر پایه اعتماد، فاکتور دست‌نویس یا توافق شخصی تنظیم می‌شوند.

مشخص نبودن وضعیت مالکیت طلا، نحوه بازگرداندن آن، اختلاف درباره وزن و عیار، ورشکستگی طلافروش و وعده سود ثابت از مهم‌ترین خطرات این بازار است. اگر پرداخت سود به جذب طلای افراد جدید وابسته شود، خطر تبدیل شدن آن به یک فعالیت شبه‌سرمایه‌گذاری نیز وجود دارد.

رواج این معامله را می‌توان نشانه‌ای از فشار نقدینگی بر خانوارها دانست؛ خانواده‌هایی که طلا دارند، اما برای پرداخت اجاره، درمان، اقساط یا هزینه‌های روزمره با کمبود پول نقد روبه‌رو هستند.

طلا در این بازار تازه نه کاملاً فروخته می‌شود و نه در خانه باقی می‌ماند؛ به دارایی‌ای تبدیل شده که هم درآمد می‌سازد و هم ریسک ایجاد می‌کند.