پاییز ایران زیر سایه ال‌نینو

به گزارش تابناک؛ تقویت پدیده اقلیمی ال‌نینو در سال ۲۰۲۶ بار دیگر توجه‌ها را به پیامد‌های احتمالی آن برای ایران جلب کرده است.

این پدیده با افزایش غیرعادی دمای سطح آب در بخش‌هایی از اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد و می‌تواند گردش جو، مسیر سامانه‌های بارشی و توزیع دما و بارش را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد.

پیش‌بینی‌های مهرماه از احتمال تداوم ال‌نینوی قوی تا بسیار قوی در ماه‌های آینده حکایت دارد، هرچند شدت نهایی و زمان فروکش این پدیده همچنان قطعی نیست.

برای ایران، مسئله اصلی صرفاً افزایش یا کاهش بارش نیست؛ بلکه زمان و نحوه توزیع بارندگی اهمیت بیشتری دارد. اگر حجم زیادی از بارش یک حوضه در چند ساعت یا چند روز رخ دهد، روان‌آب افزایش یافته و خطر طغیان رودخانه‌ها، آب‌گرفتگی، فرسایش خاک و رانش زمین بیشتر می‌شود. 

در مقابل، کاهش بارش مؤثر یا طولانی شدن دوره‌های خشک می‌تواند فشار بر منابع آب سطحی و زیرزمینی را افزایش دهد.

تغییرات دما نیز می‌تواند بخش کشاورزی و انرژی را تحت تأثیر قرار دهد. گرمای شدید در مراحل حساس رشد محصولات یا بارش سنگین هنگام برداشت، احتمال کاهش عملکرد را افزایش می‌دهد و تداوم موج‌های گرما نیز می‌تواند مصرف برق و فشار بر شبکه انرژی را بالا ببرد.

در تهران نیز نباید وقوع سیلاب را مستقیماً به ال‌نینو نسبت داد. احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، تأکید کرده که سیل‌خیزی روددره‌های تهران به معنای وقوع قطعی سیلاب نیست و توپوگرافی، وضعیت رودخانه‌ها و مداخلات انسانی در میزان خسارت نقش دارند. نمونه‌هایی مانند سیل امامزاده داوود و فیروزکوه در تابستان ۱۴۰۱ نیز در شرایط لانینا رخ داده‌اند.

گفتنی است لانینا با سردشدن غیرمعمول آب‌های سطحی اقیانوس آرام استوایی همراه است و می‌تواند الگو‌های بارش، دما و مسیر سامانه‌های جوی را در جهان تغییر دهد.

بنابراین، ال‌نینو را نمی‌توان به‌تنهایی معادل «پاییز پربارش» یا «سیلاب در ایران» دانست؛ آنچه اهمیت دارد، پایش مستمر الگو‌های جوی و آماده‌سازی زیرساخت‌ها برای سناریو‌های مختلف بارش و خشکسالی است.

منبع: فارس