بار مهريهها بر دوش دولت يا مردم؟
در ساليان اخير، زندانيان مهريه در اغلب موارد، جواناني بودهاند که به هنگام تسلط احساسات و عواطف بر منطق روزمره زندگي، اقدام به قرار دادن مهريههاي بسيار کلان و طاقتفرسا کرده بودند... بايد براي هر سقف درآمد و نوع زندگي جوانان مشتاق و طالب ازدواج، مهريه محدود و معين تعيين شود تا ديگر در خبرهاي روزنامهها، شاهد مهريه صد هزار سکهاي براي جوان بيکار و فقير نباشيم!

در حالي که بنا بر ماده 1085 قانون مدني، زنان تا هنگامي که مهريه خود را دريافت نکردهاند، ميتوانند از انجام امور زناشويي سر باز زنند، اضافه شدن دو شرط به شرايط دوازدهگانه دفترچههاي ثبت ازدواج، تلاطم تازهاي براي ازدواج جوانان پديد آورده است.
به گزارش خبرنگار «تابناک»، در روزهاي گذشته، بخشنامهاي با امضاي معاون سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در رسانهها منتشر شد که در آن از اضافه شدن دو شرط به دفترچههاي ثبت ازدواج خبر داده بود و آن اينکه دو شرط 13 و 14 به ترتيب عنوان ميکنند که «مهريه به صورت عندالمطالبه باشد» و «مهريه به صورت عندالاستطاعه باشد»؛ يعني با پذيرش هر کدام از اين دو شرط بر پايه توافق مستند در سند ازدواج، با زوج برخورد و مهريه مطالبه ميشود.
به گزارش خبرنگار «تابناک»، در روزهاي گذشته، بخشنامهاي با امضاي معاون سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در رسانهها منتشر شد که در آن از اضافه شدن دو شرط به دفترچههاي ثبت ازدواج خبر داده بود و آن اينکه دو شرط 13 و 14 به ترتيب عنوان ميکنند که «مهريه به صورت عندالمطالبه باشد» و «مهريه به صورت عندالاستطاعه باشد»؛ يعني با پذيرش هر کدام از اين دو شرط بر پايه توافق مستند در سند ازدواج، با زوج برخورد و مهريه مطالبه ميشود.
پيش از اين، بنا بر بخشنامهاي که در سال 85 خطاب به دفترخانههاي ازدواج صادر شده بود، آمده بود که در صورت توافق زوجين عندالاستطاعه بودن مهريه به عنوان شرط ضمن عقد در سندهاي ازدواج ثبت و ضبط شود.
بنا بر اين گزارش، در ساليان اخير، زندانيان مهريه در اغلب موارد، جواناني بودهاند که به هنگام تسلط احساسات و عواطف بر منطق روزمره زندگي، اقدام به قرار دادن مهريههاي بسيار کلان و طاقتفرسا کرده بودند. اين اقدام از آن رو مستند و قانوني شد که در سايه برخي ناهماهنگيها و ترس و واهمه از براي گنجاندن شرط ضمن عقد عندالاستطاعه بودن مهريه، مسئولان سازمان ثبت تصميم به قرار دادن هر دو راه موجود و ممکن بر سر راه زوجهاي جوان بگيرند.
اما در اين ميان، بايد از اين نکته غافل نبود که معضل بالا رفتن مهريهها و سخت شدن شرايط ازدواج جوانان به دليل مهريههاي سنگين، معضلي است که بايد به عنوان آخرين راهکار، دست به دامن اقدامات قانوني و ثبتي شد؛ چراکه وقتي فرهنگ عمومي کشور و ابتذال در برخوردها و تعاملات خانوادهها در امر ازدواج حکمفرما شده است، همين نزول فرهنگ، خانوادهها را وادار ميکند تا با تحت فشار قرار دادن زوج، گزينه عندالمطالبه بودن را برگزيده و او را وادار به گردن نهادن بر آن کنند؛ چراکه پيش از اين در بيشتر موارد با قرار دادن شرط ضمن عقد عندالاستطاعه بودن مهريه، گزينه دومي که امروز به عنوان شرط 14 در سندهاي ازدواج ثبت شده است نيز کارايي خود را به دست ميآورد.
از سوي ديگر، بايد اين پرسش را مطرح کرد که آيا بهتر نبود نهادهاي متولي فرهنگ عمومي با تصويب و فرستادن لوايحي به مجلس ـ که در آن ضوابط مهريه مشخص ميشد ـ از بالا رفتن بيرويه و بدون شاکله مهريهها جلوگيري ميکردند؟ يعني براي هر سقف درآمد و نوع زندگي جوانان مشتاق و طالب ازدواج، مهريه محدود و معين تعيين شود تا ديگر در خبرهاي روزنامهها، شاهد مهريه صد هزار سکهاي براي جوان بيکار و فقير نباشيم!
از سوي ديگر، بايد خاطرنشان کرد به همان اندازه که ثبت اين شروط ميتواند راهکاري قانوني براي کاستن پيامدهاي منفي مهريههاي سنگين باشد، جنبه وجودي مهريه ـ که به عنوان عاملي در تثبيت و نهادينگي ازدواج به ويژه از سوي زنان به آن نگريسته ميشود ـ نيز ميتواند آنان را دچار تزلزل و انحطاط کند، چراکه در مواقعي چون کم بودن ارث زنان از مردان، پاسخ چنين بوده که قدرت بر تعيين و مطالبه مهريه جانشين و جبرانکننده کمبود ارث زنان ميشود. حال که راهکاري براي فرار مردان از مهر سنگين تعبيه شده و پيامدهاي مثبتي نيز براي خانوادهها در نظر گرفته شده است، آيا در زمينه شروط ضمن عقد ديگر که بايد بنا به خواسته زنان در سندهاي ازدواج گنجانده شود هم تدبيري انديشيده شده است؟ چراکه بنا به دلايل گوناگون، از گنجانده شدن برخي شروط که مانع عقلي و شرعي نيز ندارند، در دفاتر ثبت ازدواج جلوگيري ميشود.
در پايان، بايد اين را خاطرنشان کرد که مشکل مهريه جوانان پيش از آنکه نيازي به راهکار سفت و سخت قانوني داشته باشد، معضلي فرهنگي است که نخست بايد با فرهنگسازي ـ که مبتني بر راهکارهاي قانوني و حقوقي است ـ ابتدا در جامعه گسترانيده شده و سپس راههاي يکباره قانوني آن مورد عمل قرار گيرد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
چرا در كشوري مثل پاكستان براي ميزان مهريه وحتي برگزاري مراسم ازدواج قانون دارند ونمي توانند از مبلغ مشخص شده اي بيشتر خرج كنند ولي تا در ايران اين بحث ها مطرح مي شود عده اي هياهو راه مي اندازند كه مي خواهند حق زنان را محدود كنند ؟
به جاي حل مسئله صورت مسئله را پاك مي كنيم اين قانون هم دردي از دردهاي زنان جامعه درمان نمي كند مسئولين ما در راس بايد فكر اساسي براي قوانين حمايت از زنان انجام بدهند ، هر چند كه اعتقاد دارم مهريه هم چندان به درد زنان نمي خورد ، بهتر نيست بندي در عقد نامه ذكر شود كه به طور مشخص تمامي اموال زن و مرد را بصورت مساوي بين هر دو تقسيم نمايد ؟؟؟؟؟
با احترام به نظر تمامی خوانندگان محترم،
به نظر من مهریه توافقی است که نمی توان درباره آن قانونا وارد شد. غیر از تفاهم دوجانبه که پایه و اساس زندگی است، اگر رابطه زن و شوهر به اختلاف بکشد و کار وارد فاز قانونی بشود، چه سلاح دیگری غیر از مهریه در اختیار خانمهاست که هم از هوسرانی آقایان جلوگیری کنند و هم حقوق مادی و مابه ازای مادی زحمتهایی را که در زندگی مشترک کشیده اند، استیفا نمایند.
با سلام...........
چرا درباره ی جهیزیه سخنی گفته نمیشود؟ می دانید چقدر خانواده در رنج وسختی می افتد تا ان را تهیه کند؟
میدانید که چقدر خانواده دختر به قرض وگرفتاری می افتتند ؟ چرا به ان فکر نمیکنید؟ واصلا به ان نمی پردازید؟ فقط مهریه؟؟ خیلی بی انصافید اقلا جهیزیه را هم منسوخ کنید تازه مهریه را شرع تعیین نموده ولی جهیزیه را سنت غلط......اگر این را چاپ کنید ممنونم.
احساسي شدن مردم يک امر طبيعي در ازدواج است. ولي دولت بايد کار منطقي خود را دنبال کند. اين اتفاقاتي که در حال حاضر در کشور اتفاق مي افتد موجب تضعيف امر ازدواج است . بدعتهايي است که تحت عنوان رسم و رسوم براي جوانان مشکل ساز ميشود. هم خانواده ها و هم جوانان نياز به مشاوره و ارشاد و هدايت دارند.
آیا نمیشود برای مهریه نیز مانند دیه!!! حدودی قائل شد؟ مثلا سقف مهریه با سقف دیه (قتل غیر عمد در حوادث رانندگی در ماههای عادی) برابر باشد؟
اين را هم مدنظر قرار دهيد كه احتمال دارد زوج در هنگام عقد استطاعت پرداخت داشته باشد و بعدها بنا به هر دليلي از جمله ازدواج اين امكان مالي را از دست بدهد.
تا فرهنگ سازی شود یکی دو نسل می سوزد و از بین می رود. پس همان راهکار قانونی بهتر است.
من اصلاً فکر نمی کنم مهریه چیزی به عنوان جایگزین نصف بودن ارث زنان باشد. شما هم این استدلال رو تو دهن مردم نندازید. چرا همش می خواید قوانین دین رو اونطوری که دوست دارید توجیه کنید یا یکی رو برای تعدیل! دیگری به کار ببرید!
باسلام
متاسفانه یکی از اصلی ترین مشکلات ما در قوانین مربوط به خانواده تاثیرپذیری ازفشارهای غربی ها عکس العمل بدون مطالعه و منفعلانه بوده است یک مثال تا منظورم را بتوانم منتقل کنم : عده ای با تاثیر پذیری از غرب با پیش کشیدن اینکه در غرب مثلا امریکا "زن در تمام دارایی های بدست اورده شده مرد بعد از ازدواج شوهرش شریک است ودرصورت طلاق باید این دارایی ها نصف بین هردو تقسیم شوند" با استفاده از اینگونه قوانین غربی بصورت چماق به سیستم قوانین ایران حمله می کنند تا جاییکه گاه بعضی از مسئولین هم باورشان می شود که این تمام ماجراست.اما در همین مثال : 1. این قانون بجز در ایالت کالیفرنیا در بقیه 51 ایالت امریکا براحتی قابل اجرا نبوده و شرایط پیچیده ای دارد وبراحتی با "قرارداد پیش از ازدواج " که بسیار بسیارمعمول است کنار گزاشته می شود 2- حتی در همان ایالت کالیفر نیا " در ادامه این قانونگزار ادامه می دهد که زن در تمام ضررهای مالی این دوره زندگی مشترک نیز شریک است !" ولی در ایران هیچکس این مورد را مطرح نمی کند.چند زن درایران حاظر خواهند بود با قبول ضررهای مالی شوهرشان (نگاهی به آمار تعداد چک های برگشتی و ... بیندازیم ) خوواهان استفاده از این مورد باشند؟ بجای تاثیرپذیری از آنچه غربی ها یا متاثرین داخلی غربی ها درباره قوانین ما می گویند ،مسئولین باید با استفاده از علمای فقه و حقوق کشور برای مشکلات حوزه ازدواج وخانواده براساس الگوهای مذهبی خودمان قانونگزاری وبه حل مشکلات بپردازند و از اضافه کردن احتمالی شروط متاثر از فشار غربی ها به عقدنامه ها خودداری کنند
نه بهتر نیست. بسیار ناجوانمردانه است که در شرایط ازدواج بار قبول مسئولیتی درخور توان را از عهده مرد برداشته بر دوش زنان ایرانی همواره مأخوذ به حیا بگذاریم و آن را تنها راه حل بدانیم برای کاهش جمعیت مردان زندانی که اکثرشان اگر آزاد بودند شیرمردی شان چنان برصورت زنان سیلی می نواخت که نگو و نپرس. اما حال چون موش های بدبخت در اسارت داد بی نوایی می زنند. چرا به حال آن زنانی اینگونه زار نمی زنیم که با مهریه های فاطمه گونه؟(که خود قابل بحث است چون بخش اعظم دارایی حضرت علی را شامل می شود اگر کودکانه با نرخ امروزی سنجیده نشود) مجبور به تحمل هووهای جوان تر و زیباتر یا خانه به دوشی می گردند؟ چرا به حال زنانی دل نمی سوزانیم که در طول دوران تأهل از حق تصمیم گیری برای خود محروم اند و مجبورند خشونت ها و بداخلاقی ها و اعتیادها و بی تفاوتی هاو تنهایی ها را به جان بخرند و دم از مهری نزنند چون هرگز کدام مردی داده و کدام زنی گرفته و حال که دختران دیگر چشم و گوش بسته به میزان آن دل خوش نکرده و بخشش واقعی بخشی از حقوق شان را از همسرشان طالب اند، اینگونه بر سروسینه می کوبیم که ای وای مرد بیچاره رفت زندان. بنده از تمام دختران درخواست می کنم که مهریه را عندالمطالبه بستانند و البته پشتوانه ای برای زندگی مشترک شان بسازند و به پسران اعلام می کنم هیچ دختری از صداقت شما در تعیین مهریه مبنی بر آنچه توان پرداختش را دارید هرگز روی گردان نخواهد بود، مگر خودتان بخواهید و چشم تان بر جمال او یا پول پدرش یا هر فاکتور غیرعقلانی دیگر زوم شده و کور شده باشد و نتوانید میزان شعورش را درک کنید.
يكي از حضرات عظام مرجع تقليد در همين سايت و در مقالهاي براي مهريه حداقل كف معين كردند، خوب چرا براي آن سقف حداكثر هم تعيين نميكنند كه اجراي بد قانون اسلامي، منجر به مشكلات براي جامعه اسلامي نشود؟؟؟
بایستی قانون 1085 اصلاح شود تا مورد سؤ استقاده قرار نگیرد .این قانون باعث شده که دختر ها به خصوص در تهران به طمع گرفتن مهریه زیر تمام قول و قرار های قبل از عقد بزنند
اگه بشه سقفي را براي مهريه تعيين كرد كه تا آن سقف مهريه را بتوان به صورت قانوني و از مراجع قضايي دريافت كرد و از آن سقف به بعد مهريه بار فقهي داشته باشد و كسي ملزم به پرداخت قانوني نباشه ولي ملزم به پرداخت شرعي باشه بد نميشه
آیا بهتر نبود این شرط قرار داده شود هر آنچه بعد از ازدواج توسط زن و مرد کسب می گردد نصف گردد به جای آنکه بر روی ثروتی که اکثرا وجود ندارد بحث گردد
با سلام
مشکل مهریه که به صورت یک بیماری در جامعه برزو کرده است به دلیل یک بیماری دیگر و فقر فرهنگی در خصوص حقوق زنان است. وقتی در جامعه فردی از دست روزگار صاحب دختر می شود و تنها راهکار دفاعی را مهریه می داند. لذا چون این مشکل قانونی حل نمیشود بیماری به طریق دیگر بروز می کند. بنابر این خودتان را گول نزنید مشکل قانونی است و نه فرهنگی اگر قانون اصلاح شود مهریه همان جایگاه اولیه خود که به عنوان یک هدیه است به خود می گیرد
وضعيت تعدد زوجات را مشخص كنيد .آنوقت نيازي به مهريه وجود نخواهد داشت. مي خواهيد تنها دست آويز زنان را از آنها بگيريد.
باسلام
مهريه در حال حاضر بيشتر يك باج است تا چيز ديگر وچنانچه دقت شود زنان هرچقدر هم كه مهريه شان بالا ويا پائين باشد موقعي از آن جهت فشار استفاده ميكنند كه احساس كنند همسرشان توانائي پرداخت آن را ندارد.
بیچاره دخترها که تا کار به مشکلات ازدواج می کشه اول می خوان مهریه را کم کنن در حالیکه اغلب بی وفایی و اعتیاد و ... از طرف آقایونه.
متاسفانه در فرهنگ ما این جور جا افتاده است که مهریه را کی داده و کی گرفته... چند وقت پیش یک روحانی در تلویزیون صحبت می کرد و می گفت که ما که از پیامبر خدا بالاتر نیستیم! پیامبر قبل از ازدواج حضرت علی با حضرت فاطمه مهریه را از ایشان گرفتند و با آن وسایل مورد نیاز به عنوان جهیز تهیه کردند... آگر آقایان قرار باشد که مهر را در همان ابتدا بپردازند هم دیگر حاضر به قبول رقمهای نجومی نخواهند بود هم توقع جهیز آنچنانی را نخواهند داشت و به تدریج فرهنگ ساده زیستی در جامعه رایج میشود...
با توجه به آمار طلاق توافقی زوجین در ایران و این که بسیاری از دختر خانم ها یا مهریه ندارند یا مهریه 1 سکه و 14 سکه دارند آیا مشکل در جای دیگری نیست ؟ بهتر نیست مشکل ازدواج های مکرر آقایان ( اعم از قانونی و غیر قانونی ) و یا اعتیاد آقایان که از مشکلات اساسی جامعه است حل شود تا این که وقت خود را صرف یک دختر خانم با مهریه سنگین( در میان میلیون ها دختر خانم بدون مهریه و با اندک مهریه که سرنوشت خود را به دست بسیاری از آقایان هوسران و معتاد داده اند ) کنید.چرا همیشه صورت مساله را پاک می کنید مهریه حق یک دختر خانم است که با پیوند زناشویی ممکن است اسیر مرد بدی شده باشد و او باید آینده خود را تضمین کند آیا شما بالا تر از خداوند رحمان و رحیم هم دستور صادر می کنید/
خدا وكيلي چند درصد مهريه ها صد هزار سكه !!!!مورد اشاره در گزارش است. شايد تعداد آن در كل كشور به تعداد انگشتان دو دست نيز نباشد.
من به عنوان يك زن با اينكه اعتقاد دارم مهريه بايد در حد وسع همسرم باشد اما تنها وسيله دفاعي از خود را مهريه ميدانم با وجود اينكه دوست ندارم از مهريه به اين صورت استفاده كنم اما چاره ديگري نداشتم و هنگام عقد 914 سكه مهريه زدم.
آیا بهتر نیست در این راستا قانون جدیدی وضع شود که وضع مهریه ها را مشخص کند یعنی حد مشخصی برای آن وضع شود. وهمه را ملزم به رعیت آن کنند مطمئن باشید زندگی که قرار باشد ادامه نیابد با صد برابر مهریهای حل حضر هم به جایی نمیرسد از طرف دیگر یکی از عوامل گرفتاریهای حال حاضر همین مهریه های سنگین است که باعث ادامه زندگی به هر شرایطی میشود.
باید فرهنگ زن ذلیلی از ذهن مردان ایرانی پاک شود زن و مرد برابرند چه دلیلی دارد که مهریه سنگینی به یک زن داد مگر او چه چیز اضافه ای نسبت به مرد دارد پسران ایرانی در کنترل احساساتشان موفق نیستند و فریب دختران دغلباز را می خورند . پسرها هشیار باشند دلیلی بر مهریه سنگین نیست هر کجا با مهریه زیاد روبرو شدید سریعا همانجا رابطه را قطع کنید چراکه یک کاسه ای زیر نیمکاسه خواهد بود.
این راهکار بدون شک درصدی به افزایش ازدواج کمک میتونه بکنه
با سلام اگر قانوني باشد در جهت اينكه مهريه ها معقولانه باشد دفتر ثبت و اسناد طلاق و ازدواج نسبت به ثبت آنها اقدام كنند و الا مجوز دفتر كنسل و زن و شوهر نسبت به نقض قانون مجرم شناخت شوند
با سلام
این چه رسم بیهوده ای است .هم زن و هم مرد انسان هستند. باید در هنگام جدا شدن زن و مرد دارایی آنها نصف نمی شود تا هر دو نفر زندگی مناسبی داشته باشند و این به عدالت نزدیکتر است.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.