آخرین خبرعکس ماهواره‌ای حیرت‌انگیز از رشته‌کوه هیمالیا
2بازدید

گیاه وارداتی؛ بلای جان تالاب انزلی

راحله اسدی‌نیا

گیاه وارداتی؛ بلای جان تالاب انزلی
از جمله زیباترین مناظر آبی گیلان، تالاب انزلی است‌. زیبایی‌های همه‌ جانبه تالاب از طلوع خورشید تا لحظه غروب آفتاب، موجب شده تا این تالاب نگین درخشان طبیعت گیلان باشد. اما در این میان، متأسفانه تالاب انزلی میزبان ناخواسته گیاهی غیربومی به نام «آزولا» شده که اکوسیستم آنجا را به خطر انداخته است.

در تالاب انزلی پرندگانی چون باکلان بزرگ، عقاب دریایی دم سفید جوجه‌آوری می‌کنند و همه ساله پذیرای شمار بسیاری قو، غاز، اردک، کیشم، حواصیل، چنگر معمولی است که در بخش‌های گوناگون تالاب زمستان ‌گذرانی می‌کنند.

تالاب انزلی از تالاب‌های کم عمق و شیرین است و با یک مرز شنی به پهنای نزدیک یک ‌متر از دریای خزر (به جز در یک منطقه گلوگاهی) جدا شده است. از گیاهان تالاب انزلی می‌توان به نی، اسپرغان، لویی، سیرپوس، علف هفت بندپهن، تیرکمان آبی و پونه آبی اشاره کرد که غیر از نواحی تالابی، گاهی ارتفاع نی‌ها در این تالاب به شش متر هم می‌رسد.

«آزولا» با نام علمی ‏Azolla filiculoides‎‏ یک علف هرز مهم آبزی شناور به شمار می‌رود که سطح وسیعی از تالاب انزلی را اشغال کرده است. رشد بیش از اندازه این گیاه در تالاب انزلی،‏ موجب دخالت در استفاده از منابع آب توسط انسان،‏ تأثیر نامطلوب بر کیفیت آب و ایجاد مشکلات اکولوژیکی بر سایر گونه‌های گیاهی و جانوری شده است. آزولا با رشد سریع و زمان کوتاه دو برابر شدن، دارای قدرت بالايي براي گرفتن نفس‌هاي آبزيان تالاب انزلي است. اين گياه غير بومي‏ با پرده‌ای به ضخامت ۱۰ سانتی‌متر سطح تالاب ‌انزلي را سبز كرده ‌و از رسيدن نور خورسيد به سطوح زيرين آب جلوگيري مي‌كند.

در سال 1363 جلبک غیربومی آزولا توسط سازمان پژوهش‌هاي علمی و صنعتی ایران و سازمان کشاورزی از کشور فیلیپین ‌شد و با اهداف تولید علوفه برای دام و طیور و تهیه کود سبز برای مزارع برنج استان گیلان در منطقه رها‌سازی شد و از آنجا به تالاب انزلی راه یافت.

آزولا سال‌ها پیش‌ به این علت در تالاب انزلي رها شد، تا به واسطه رشد خوب و ارزش تغذیه‌ای بالا، به عنوان علوفه برای دام‌‌ها استحصال شود؛ اما نه تنها سودی برای دامداران حاشیه تالاب نداشت، بلکه همچون طناب داري در گردن تالاب انزلي انداخته شد. نبود رقیب غذایی و دشمن طبیعی برای آزولا که از جنوب شرقی آسیا آمده بود، موجب شد تا در چشم بر هم زدنی تمامی عرصه آبی تالاب پوشیده از آزولاها شود. وجود فاضلاب‌های خانگی، صنعتی و کشاورزی، رشد و پراکنش سریع اين هيولاي تالاب را شكوفا‌تر كرده است. لايه نفوذ ناپذيري كه آزولا‌ها در سطح آب انزلي پدید آورده‌اند، سال‌هاست راه تنفسي موجودات اين تالاب را تنگ كرده است.

بسیاری از این آبزیان مانند انواع ماهی‌ شامل اردک ماهی، سوف، سیم در اثر کمبود اکسیژن تلف شدند. سال‌ها پیش، صيد اردک ماهی و سوف برای ماهیگیران، عادی بود، ولی امروز صيادان براي ديدن اين آبزيان به دنبال معجزه هستند.


اين گياه کوچک از نظر فيزيولوژيکي در سطح آب زندگي مي‌کند و قرار گرفتن هزاران قطعه از اين گياه در کنار هم، سطحي موكت مانند را درست کرده كه تنها با رنگ سبز و سرخش، زيبايي بصري دارد.

گیاه آزولا از جمله گیاهان نادری است که به دلیل جذب ازت هوا وانتقال آن به خاک، باعث غنی شدن خاک‌های زراعی فقیر شده و اگر بموقع از این گیاه استفاده شود از رشد گیاهان هرز در مزرعه جلوگیری می‌شود.

آزولا ريشه‌هاي چند ميلي‌متري دارد كه در سطح آب و مناطق مرطوب به سرعت رشد مي‌كند و جوانه‌هايي روي گياه قديمي‌تر مي‌رويد و با پوشاندن گياهان زيرين از آنها به عنوان منابع غذايي استفاده مي‌كنند. جريان‌هاي آب و پرندگان به آسانی باعث جابجايي آزولا مي‌شوند. در نتيجه اين گياه در مدت كوتاهي، منطقه گسترده‌‌ای را فرا مي‌گيرد. با توجه به اين موضوعات‌ اگر رشد گياه آزولا با شيوه مناسب كنترل نشود، به دليل برخورداري از مزيت رشد سريع، به عنوان عامل خسارت در حوزه كشاورزي و محيط زيست عمل مي‌كند.

بررسی‌ها حاکی است، این گیاه آبزی در سال‌های اخیر به دلیل برخی سهل‌انگاری‌ها به برکه‌ها، آبگیرها و رود‌خانه‌ها راه یافته و از این طریق از تالاب انزلی سردرآورده و به معضلی برای حیات تالاب تبدیل شده است.

هم‌اکنون بهترین روش برای پاک‌سازی تالاب انزلی از این گیاه، روش جمع‌آوری با ابزار مکانیکی است، زیرا این گیاه در سطح آب بوده و به آسانی‌ قابل جمع‌آوری است.

آنچه از تحقیقات در اين زمینه بر‌مي‌آيد، این است که جلبک آزولا ـ که سال‌های متمادی‌ مهمان ناخوانده آبگیرهای گیلان است ـ همچنان به رشد و نمو خود ادامه داده و به یک معضل زیستی تبدیل شده است؛ بنابراین، بدیهی است برنامه‌ریزی مناسب، بهره گیری از توانایی‌های مهندسی و فنی و سرانجام تعامل همه سازمان‌های مرتبط، می‌تواند گامی مهم در تبدیل این تهدید به فرصت شود. فراموش نکنیم تکثیر راحت، تولید مداوم و منظم و عدم نیاز به شرایط ویژه نگهداری، از ویژگی‌های این گیاه است که امکان بهره‌گیری مناسب از آن را آسان‌تر می‌کند.

این تالاب كه محل تخم‌ریزی آبزیان و پناهگاه ‌پرندگان بومی و مهاجر است، از سال ۱۳۵۴ جزو تالاب‌های بین‌المللی معرفي شد و به دليل اينكه مهمترین منبع تکثیر و تولید ماهیان خاویاری و استخوانی دریای خزر بود، تحت حفاظت قرار گرفت؛ اما امروز وضعيت اسفبار آلودگي و تخريب اين تالاب كه روزگاري بسيار مستعد بود، جايي براي صحبت باقي نگذاشته است.

شاید انتظار براي تغيير دولت و اجراي برنامه‌هاي جديد زيست محيطي قابل تحمل باشد، ولی شك نداشته باشيد كه تالاب انزلي آنقدر‌ها فرصت ندارد كه دولت‌ها بيايند و بروند تا فكري برايش كنند. بی‌گمان حتی یک روز هم گذشت زمان برای حيات تالاب انزلی حیاتی است.

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

علی۱۳۹۶/۱۰/۲۸ ۲۰:۲۴

سلام
میخواستم برای پرورش،ازولای تازه چطور تهیه کنم

شکوفه شریفی۱۳۹۲/۱۲/۱۷ ۰۸:۵۳

با سلام
قابل توجه دوستان عزیز این گیاه که در موردش صحبت می کنید (آزولا) اصلا جلبک نیست بلکه یک سرخس هست از تیره آزولاسه.

کامران۱۳۹۲/۰۶/۰۷ ۱۰:۵۶

این یک افته و یک علف هرز
برید و واقعیت رو از نزدیک ببینید

ناشناس۱۳۹۲/۰۵/۳۰ ۱۲:۳۵

این گیاهان مضر نیستند...
برای مثال آب یک منبع حیاتیست ولی اگر مهار نشود بلای جانمان میشود...
با این جملات میخواهم بگویم که علت از بین رفتن محیط زیست نا لایقی دست اندرکارانست
نه این گیاه

محمدرضا نيك فال۱۳۹۲/۰۵/۲۷ ۱۳:۴۰

با سلام
از مقاله علمي شما كمال تشكر را دارم

پرویز آذری۱۳۹۲/۰۵/۲۷ ۰۸:۴۹

خواستم تشکر وقدردانی کنم از استاد ارجمند سرکار خانم اسدی نیاخداوند به شما وخانواده محترم سلامتی بده کوچک شما آذری

محمد درویشی۱۳۹۲/۰۵/۲۷ ۰۰:۰۸

با سلام
با احترام به نظر بزرگواران که در بحث استفاده از فرصت برای آزولا از دید استفاده شیلاتی استفاده می کنند اما این گیاه انتقال یافته امروزه نه تنها در کشور ما بلکه در بعضی از کشورهای اطراف ما هم که نشان عدم شناسایی و برنامه ریزی را در تشخیص و جلوگیری دارند مشاهده می شود ، بحث اینجاست که مراحل اختناق دریاچه فرصت لازم رابرای بهره وری نمی دهد و بلا اجبار باید بهره برداری صورت گیرد که این هم در عین خود یک مخاطره زیست محیطی است به نظر اینجانب باید از اشتباهات مانند این آگاهانه و با برنامه مدیریتی قوی جلوگیری کنیم.

lowcmkac۱۳۹۲/۰۵/۲۵ ۱۱:۳۰

20

hassan۱۳۹۲/۰۵/۲۵ ۰۱:۴۲

تازه شانس آوردید وارد کننده می خواست برنج تزازیخته خودش را هم به استان های شمال غالب کند. منتظر آمدن دوبارش باشید چون ایشان هم یکی از مشاوران دولت جدید است.

آخانی۱۳۹۲/۰۵/۲۲ ۱۶:۱۱

لطفا اطلاعات خود را اصلاح کنید. اول آنکه آزولا جلبک نیست و سرخس است. دوم آنکه در کجای تالابهای شمال ضخامت پوشش آن به 10 سانتیمتر می رسد؟ مگر چنین چیزی امکان دارد؟ احتمالا منظور 10 میلی متر است که می تواند به واقعیت نزدیک باشد.

مجید۱۳۹۲/۰۵/۲۲ ۱۵:۱۵

با سلام
محسن هستم و دانشجوی رشته صنایع غذایی که در سال 1363متاسفانه ورود این میهمان ناخوانده را در نمایشگاهی در دانشکده کشاورزی کرج در اکواریومی شاهد بودم .
و افسوس خوردم که چگونه این معضل به تصدیق بسیاری از دوستانم که در ادارات کشاورزی مشغول به کارند موجب خطری برای محیط زیست شمال ایران شده است و صد افسوس از سادگی و بی تجربگی ما ایرانیها که صرف یه سفر خارجی در ان زمان که امتیاز فوق العاده ای برای مهندس آن محسوب میشد ایچنین تاوانی دارد.

اذری۱۳۹۲/۰۵/۲۰ ۲۳:۲۷

با سلام با فراخوان عمومی و جمع اوری از سطح اب تالاب شاید بتوان کاری کرد اگر شایسته می دانید اعلام فرمایید

rvvugkbp۱۳۹۲/۰۵/۱۳ ۰۱:۲۹

20

میعاد۱۳۹۲/۰۵/۰۹ ۱۴:۱۹

نام صحیح این تالاب " تالاب صومعه سرا" می باشد؛

مقصودلو۱۳۹۲/۰۵/۰۸ ۲۲:۰۹

از لطف و توجه شما متشكرم

فرهاد نيازمند بدابي۱۳۹۲/۰۵/۰۷ ۰۷:۳۴

بادرود
احتراما، اين گياه كاربردهاي فراواني در توليد كود ارگانيك ورمي كمپوست و همچنين پرورش كرم داترد، همچنيني خود به صورت مستقيم به عنوان كود در كشاورزي مي تواند استفاده شود.
به عنوان غذاي ماهي، اردك و ساير ماكيان نيز قابل استفاده مي باشد، ارزش اين گياه به حدي مي باشد كه اكنون ما براي توليد اين گياه برخي از استخرهاي پرورش ماهي خود را به پرورش آزولا اختصاص داده ايم، به گمان ما مي توان از اين خطر بالقوه به عنوان يك فرصت عالي، استفاده نمود.
صد البته نگراني كارشناس محترم به جا مي باشد، چرا كه در صورت عدم مديريت صحيح، اين گياه مي تواند موجب نابودي مرداب و ساير آبگيرهاي گيلان گردد. باسپاس

رضا فاطمی مطلق۱۳۹۲/۰۵/۰۷ ۰۶:۴۵

ضمن تشکر از اطلاعات مفید و نگاه ویژه وکارشناسانه جنابعالی به محیط زیست ، همانطوریکه میدانید گیاه (جلبک)آزولا به علت تکثیر سریع خود وبا مدیریت خوب می تواند گزینه خوبی برای پالایش آب تالاب ها از آلاینده ها به ویژه فلزات سنگین باشند.ویا در تولید بیوسوخت و..........

abas۱۳۹۲/۰۵/۰۶ ۱۳:۲۷

آزولا غذای خوبی برای آمور یا کپور علفخوار است بشرطی که صیادان همه آنهارا یکباره صید نکنند وسالانه تعدادی بچه ماهی بریزن

رضایی۱۳۹۲/۰۵/۰۵ ۱۱:۴۶

با سلام

همانگونه که نگارنده اشاره نموده اند در سالهای گذشته این گیاه یا جلبک به منظور ایجاد فرصتی به زیست بوم آبی و خاکی گیلان و همچنین تالاب و مزارع حاشیه آن وارد شده و مدیریت و نگاه دولتی در آن سالها با برنامه یا بدون برنامه اقدام به این امر نموده اند که بنظر دومی کمتر (بی برنامه) باشد علیهذا این اتفاق افتاده و گریزی فعلا از آن نیست بهتر اینست تا قبل ازینکه خیلی دیر شود به ارشیو برنامه ها و نظرات و ایده ال های مدیران آن سالها نگاهی انداخت و از تجربیات ایشان برای تبدیل این خطر و الایندگی به فرصتی همچنان که در آن سالها مد نطرشان بوده اقدام نمود تا در این فرایند هم از جنبه غذایی این گیاه برای دامهاو هم از جنبه استفاده بهینه آن برای زمین های زراعی به عنوان کود استفاده نمود این روزها شعارها تامه اعمال ما را به ورطه ویرانی کشانده اند.

ناشناس۱۳۹۲/۰۵/۰۲ ۲۱:۴۶

متاسفانه اراده چندانی در مسولین مرتبت و همان سازمان پژوهشها در رابطه با حل معضل آزولا مشاهده نشد

حسینی راد۱۳۹۲/۰۴/۳۱ ۱۲:۰۵

با سلام واحترام

ضمن تشکر از اطلاعات مفید و نگاه ویژه وکارشناسانه جنابعالی به محیط زیست ، همانطوریکه میدانید گیاه (جلبک)آزولا دارای تنوع وگونه های متعدد وزیبای مانند AZOOLLA CAROLINA/NILOTICA/PINNATAو...می باشدکه به غیر ازمصارف ذکر شده مانند کود نبتروژن وخوراک دام هم اکنون در صنعت پرورش ماهی های زینتی (اکواریوم) بعنوان یک گیاه زیبا از آن استفاده می شود که شاید با کمی احترام به طبیعت والبته مدیریت ، برنامه ریزی وسرمایه گذاری بشود از این تهدید بعنوان یک فرصت استفاد کرد.با تشکر

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۳۰ ۱۴:۲۶

با عرض تشكر از نويسنده محترم. اما اين گونه با اين ادعاي واهي وارد ايران شد كه مثلا محقق آن ادعا كرده بود با تثبيت ازت در خاك توسط آزولا، كشور در توليد برنج به خودكفايي ميرسد. اما عدم توجه به سيستمهاي طبيعي باعث اين فاجعه شد كه يكي از عواقب آن از نابودي زيستگاههاي ماهيان خاوياري در تالاب انزلي بود.

مصفی۱۳۹۲/۰۴/۲۹ ۲۳:۰۹

خانم راحله اسدی‌نیا انقدرکه از مزایایش گفتید از معایبش نگفتید برای مثال اینکه اگر اتحادیه صیادی کارگروهی را برای پولدارشدن یکشبه (منظورکوتاه مدت )صیادان حاشیه تالاب تشکیل دهد سازمان رشد این توانایی را دارد که با بکارگرفتن تکنیک های علمی خود وحرف شنوایی کارگروه فوق این کاررا به واسظه این گیاه به ظاهر مضر انجام دهد راحله جان اگر مقاله شما بیانگر دلواپسی شما باشد ما میتوایم به کمک همکاری شما به این وضع خاتمه دهیم سربسته بگویم این گیاه که برای شما سرکش ومهار ناپدیر می نماید با توجه به توصیه ها ونظارت میدانی ما رام وراهوار خواهد شد با ما در تماس وارتباط باشید

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۷ ۱۵:۰۹

بهتره همون ارگانی که سال 63 برای ورود این گیاه اقدام کرده برای جلوگیری از خسارت بیشتر وارد عمل بشه.یا حداقل برای جایگزینی یه دشمن طبیعی براش فکری بشه چون راه حل معقول تریه تا رو آوردن به سموم شیمیایی.مثل تکثیر و رها سازی

دانشمند۱۳۹۲/۰۴/۲۷ ۱۴:۱۱

خوب بود مسئولین بجای اینکه اینقدر نگران منسب و مقامشون باشن، به اندازه یه کارگر ساده کارشونو درست و اصولی انجام میدادن...

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۷ ۰۰:۵۱

قربون آقای محمدزاده بروم الهی

محمد۱۳۹۲/۰۴/۲۶ ۱۴:۴۴

استاد جونم اينجا هستيد . دوستتوندارم
محمد

علی نژاد۱۳۹۲/۰۴/۲۶ ۱۰:۵۴

اماده همکاری

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۵ ۲۰:۱۳

??

mehran۱۳۹۲/۰۴/۲۵ ۱۲:۱۶

کی به فکر این چیزاست؟ اینم مثل چیزهای دیگه از بین میره

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۴ ۲۰:۵۲

مبارزه با رشد سریع سرخس آزولا در محیط تالاب انزلی با صدها گونه ارزشنمد باید به روش ارگانیک صورت گیرد تا گونه های ارزشمند دیگر در امان مانند.شاید یکی از این روش ها افزایش جمعیت گیاهخوارن این تالاب میباشد.
گیاهخوارانی مثل مرغابی واردک ها وحتی کپور ماهیان و... که باید با صلاحدید متخصصان با تجربه در زمینه تالاب انزلی و با در نضر گرفتن جمعیت بومی این تالاب عزیز که یادگاری از گذشتگان و میراثی برای آیندگان(امید وارم)است انجام گیرد.

خداوردی۱۳۹۸/۰۲/۲۱ ۲۳:۰۷

تا وقتی مردم گرسنه باشند. هر چقدر گیاهخوار نظیر پرنده ها رها بشه شکار میشه. فرهنگ سازی و غنی کردن مردم قبل از هر چیزی مهمه. تو کشور های اروپایی میبینید پرنده ها آزاد میچرخند و رها هساتند و کسی هم شکارشون نمیکنه

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۴ ۲۰:۵۲

مبارزه با رشد سریع سرخس آزولا در محیط تالاب انزلی با صدها گونه ارزشنمد باید به روش ارگانیک صورت گیرد تا گونه های ارزشمند دیگر در امان مانند.شاید یکی از این روش ها افزایش جمعیت گیاهخوارن این تالاب میباشد.
گیاهخوارانی مثل مرغابی واردک ها وحتی کپور ماهیان و... که باید با صلاحدید متخصصان با تجربه در زمینه تالاب انزلی و با در نضر گرفتن جمعیت بومی این تالاب عزیز که یادگاری از گذشتگان و میراثی برای آیندگان(امید وارم)است انجام گیرد.

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۴ ۱۶:۳۶

بعد از 30 سال تازه خبر دار شديد؟؟؟

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۴ ۱۲:۰۹

واقعا مرداب قشنگيه حيف اينجوري از بين بره

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۴ ۱۰:۴۰

بله بله واقعا همینطوره پس مسعولین بجنبید دیگه!

حسن۱۳۹۲/۰۴/۲۳ ۰۹:۴۱

سلام
معاون وزیر وقت جهاد کشاورزی عامل اصلی این مشکل است که متاسفانه مسئولین مثل هم چیز چشم به روی آن بسته اند.
خداوند ازشان نگذرد.

سعید۱۳۹۲/۰۴/۲۳ ۰۸:۴۹

با شرایط فعلی و اگر اقدامی نشه باید با تالاب انزلی خداحافظی کرد. به قول یکی از اساتید محیط زیست حداقل یکبار در عمرتون از تالاب انزلی دیدن کنید که بزودی از بین میره

ناشناس۱۳۹۲/۰۴/۲۰ ۱۳:۵۹

بسيار جالب بود . ايا به راستي امكان پاكسازي اين گياه وجود ندارد؟

اسماعیل۱۳۹۲/۰۴/۲۰ ۱۳:۱۹

دولت می باید این تهدید را به فرصت تبدیل نماید.واین گیاهان مزاحم را تبدیل به علوفه ومواد غذایی جهت دام طیور بنماید تا سالیانه هزاران دلار صرف خرید علوفه از خارج نگردد.

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.