کدام کشورها جوایز نوبل بیشتری به دست آوردهاند؟
توزیع جوایز نوبل بین کشورها از سال ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۳، بسیار نامتوازن است. نوبلهای علمی و ادبی و صلح در این سالها بیشتر به کشورهای اروپای غربی و ایالات متحده رسیده است. واشنگتن پست توزیع جغرافیایی و روند اعطای این جوایز به کشورها و مناطق را تحلیل کرده است.
روز گذشته، سه آمریکایی جایزه نوبل اقتصاد را از آن خود کردند تا شمار نوبلهای رسیده به ایالات متحده به عدد خیرهکننده ۳۴۷ برسد. پس از این کشور، انگلیس با ۱۲۰ جایزه نوبل در جایگاه دوم قرار دارد.
به گزارش «تابناک»، بررسی ماکس فیشر در واشنگتن پست، نشان میدهد که بسیاری از کشورها، توفیقی در به دست آوردن جوایز نوبل نداشتهاند. در نقشه زیر، کشورهایی که به رنگ زرد کمرنگ هستند در 113 سال گذشته، تنها یک جایزه نوبل گرفتهاند. تعداد کمی کشور که با رنگ نارنجی نشان داده شدهاند، ده تا پانزده جایزه نوبل کسب کردهاند و کشورهای با رنگهای تیرهتر، بیشتر جوایز نوبل را از آن خود کردهاند.
از زمان برقراری رسم اعطای جوایز نوبل در سال ۱۹۰۱ تاکنون بیش از هزار جایزه اعطا شده که بیشتر آنها نوبلهای علمی و بقیه نوبل ادبیات و صلح هستند. ترکیب این جوایز از حیث کشورها و مناطق دریافت کننده آنها بررسی شده است.
۸۳ درصد جوایز به کشورهای غربی رسیده است که شامل اروپای غربی، ایالات متحده، کانادا، استرالیا و زلاند نو میشود. نقشه زیر به خوبی نشان میدهد که بیشتر جوایز به اروپای غربی و ایالات متحده تعلق گرفته است.

نمودار زیر، نمایی دقیقتر از مناطق و کشورهای برنده نوبل را نشان میدهد. مجموعه چند کشور انگلیسی زبان (ایالات متحده، کانادا، استرالیا و زلاند نو) با رنگهای آبی نشان داده شدهاند. رنگ سبز به کشورهای اروپای غربی اختصاص داده شده و قرمز نشاندهنده اروپای شرقی و روسیه است.

با توجه به اندازه رنگهای آبی و سبز، سهم کوچکی از جوایز نوبل برای کشورهای غیرغربی میماند. البته باید توجه داشت که برتری شدید غربیها تا حدی به تسلط اولیه آنها در ابتدای اعطای نوبل مربوط میشود و آنها در همان آغاز، فاصلهای بزرگ با دیگر کشورها ایجاد کردهاند و پیش از پایان استعمار در نیمه این دوره بیش از صد ساله، تقریبا همه جوایز نوبل به کشورهای غربی میرسیده است.
اروپای شرقی نیز در دوره رقابتهای علمی جنگ سرد جهشی جدی در کسب جوایز نوبل داشته است. نمودار زیر، جوایز نوبل به دست آمده توسط مناطق گوناگون دنیا به غیر از کشورهای غربی را در دهههای گذشته نشان میدهد.

این نمودار نشان میدهد که اروپای شرقی در هنگامه رقابتهای جنگ سرد در دهههای ۶۰، ۷۰ و ۸۰ خیز بلندی در حوزه کسب جوایز نوبل برداشته است. کاهش جوایز نوبل اعطایی به اروپای شرقی چنان شدید است که در دهه جاری آفریقا با آن برابری میکند (البته جوایر نوبل آفریقا غیرعلمی و از نوع نوبل صلح است).
مسأله مهم دیگر در این نمودار، تأخیر قارهها در شروع و رشد در روند کسب جوایز نوبل است. آسیا از دهه ۱۹۸۰ به این سو با نرخ بالایی در حال پیشرفت است. بیشتر این جوایز نوبل به ژاپن رسیده و اکنون جوایز به نحو رو به رشدی به چین و هند تعلق میگیرد.
چند آمار جالب در مورد جوایز نوبل
- اتباع ۷۲ کشور موفق به کسب جوایز نوبل شدهاند. این در حالی است که بیش از نیمی از جوایز نوبل به سه کشور ایالات متحده، بریتانیا و آلمان رسیده است.- بیش از یک سوم جوایز نوبل به آمریکاییها تعلق گرفته است. آنها با ۴ درصد جمعیت جهان، ۳۴ درصد جوایز را از آن خود کردهاند.
- آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و خاورمیانه روی هم رفته ۱۰۴ جایزه نوبل به دست آوردهاند. به عبارت دیگر، سهم ۸۱ درصد جمعیت جهان، ۱۰ درصد جوایر نوبل بوده است.
- ۸۲ درصد جوایز به کشورهای غربی (اروپای غربی، آمریکای شمالی، استرالیا و زلاندنو) رسیده است. با احتساب اروپای شرقی این عدد به 90 درصد میرسد.
- ۵۴ درصد جوایز سهم اروپا بوده که از این میان ۴۵ درصد به اروپای غربی اختصاص دارد.
- بیش از نیمی از جوایز نوبل به کشورهای انگلیسی زبانی چون آمریکا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و زلاندنو تعلق گرفته است.
- زبان آلمانی با ۱۵۲ جایزه اعطا شده به کشورهای آلمانی زبان در جایگاه دوم است.
- کمترین سرانه جوایز نوبل به آفریقا مربوط میشود. به ازای هر ۶۲ میلیون نفر از جمعیت امروز این قاره، آفریقا یک جایزه نوبل کسب کرده است. این در حالی است که به ازای هر ۹۰۰هزار نفر از جمعیت امروز ایالات متحده، یک جایزه نوبل به این کشور رسیده است.
- بیست جایزه نوبل به خاورمیانه تعلق گرفته است. (دوازده نفر از رژیم اسرائیل، چهار مصری و از هر کدام از کشورهای ایران، ترکیه، فلسطین و یمن یک نفر). از این تعداد هشت جایزه نوبل صلح بوده است. اورهان پاموک از ترکیه و نجیب محفوظ مصری نوبل ادبیات گرفتهاند و احمد زویل از مصر در سال ۱۹۹۹ نوبل شیمی دریافت کرده است.
ـ ده کشور با بیشترین جوایز به قرار زیر هستند:
ایالات متحده ـ ۳۴۷ جایزه نوبل
بریتانیا: ۱۲۰ جایزه نوبل
آلمان: ۱۰۴ جایزه نوبل
فرانسه: ۶۵ جایزه نوبل
سوئد: ۳۰ جایزه نوبل
روسیه: ۲۷ جایزه نوبل
سوئیس: ۲۶ جایزه نوبل
کانادا: ۲۳ جایزه نوبل
اتریش: ۲۲ جایزه نوبل
ایتالیا: ۲۰ جایزه نوبل
نقشه نوبل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اگه اتحادیه اروپا رو اونطور که خود اروپایی ها در پی آن هستن یک کشور واحد تصور کنیم
اروپا با بیش از400 نوبل در صدر جدول قرار دارد
آمار قشنگي بود. از تهيه كننده آن ممنونم
یکی از دلایلش مخصوصا در رشته فیزیک اینه که متاسفانه قسمت های نظری در کشور ما انجاممیشه اون هم بدون پشتوانه تکنولوژیکی (چون سرمایه گذاری می خواهد که متاسفانه دانشگاه ها یک همچچن بودجه ای ندارند)
در حالیکه خودوشون جنبه های عملی که هم باعث ایجاد ثروت و تکنولوژی میشه رو دست گرفتند و نسبت به فیزیک نظری بسیار آسونتر هست
ما تا چهل سال پیش اغلب بی سواد بودیم و حالا هم فقط بلدیم بنویسم وبخوانیم
جایزه توبل سیاسی است برای این گیر دانشمندان فرهیخته ایرانی قرار نمیگیره
باید امتیاز توزیع جوایز نوبل را بدهند به دانشگاه ایرانیان، تا بصورت عادلانه بین همه کشورهای جهان توزیع بشود.
اکثر دانشمندان غربی از جمله برندگان نوبل اهل آسیا یا جهان سوم هستند و غربیها بیشتر خوشهچینی کردهاند.
دهها سال است که آمریکا تلاش میکند با وعدههای مالی٬ مغزهای دیگران را به خود جذب کند. طبق گزارش تایم٬ حتی کانادا و اروپای غربی هم از دست آمریکا به تنگ آمدهاند چون نخبههای آنها را با وعده مالی میرباید.
اما در قرن ۲۱ روندهای دنیا در حال تغییر است. آمریکا به شدت مقروض است و آسیا بویژه چین بزودی ثروتمندترین قدرت جهان خواهد بود.
مهم نیست چه مقامی دارید٬ مهم این است که آیا میتوانید آن را حفظ کنید.
... دلیل اینم خوب معلوم زندگی بهتر مهم تر از همه چیه .
اگر تعداد نوبل گرفتگان بر اساس تفكيك دين اسلام، مسيحيت و يهوديت و ديگر اديان ارائه ميشد آمار بسيار كاملتر ميشد.
نامردا حق منو خوردن
کلا من معتقدم باید جوایز نوبل هر سال بصورت مساوی بین تمام کشورهای جهان تقسیم بشه!!!
هرچند که غرب از لحاظ تولید علم در جهان اول است. ولی بازیهای سیاسی در دادن جوایز نوبل بی تأثیر نیست.
جوایز نوبل کامل نیست اگر یک نوبل هم به کپی پیست مقاله ها اختصاص می دادند ما هم الان کم نوبل نداشتیم!
یدونه ایران همونه که شیرین عبادی گرفته؟؟؟؟؟ این یکیم نخواستیم
زبان علمی جهان انگلیسی است که ما بی بهره هستیم چون به یاد گیری ان اهمیت نمی دهیم و مهم تر سیستم اموزشی کشورهای اروپایی است که برنامه های عملی در هفته زیاد دارند مثل کار گاههای اموزشی وعملی در حوزه ی فیزیک شیمی فنی وغیره انها فقط تئوری یاد نمیگیرند بلکه عملا در گیر موضوع میشوند وبیشترین نمره مربوط به نمرات عملی است معلمان متخصص دانش اموزان متخصص تحویل جامعه میدهند ومهمتر از همه رابطه ی محکم بین صنعت و ماکز اموزشی است که به عنوان کار اموز مشغول میشوند و در ان رشته ماهر میگردند وهمچنین جامعه به باید به نخبگان خود بها دهد
اصلا من نوبل نمی خوام (بو می ده). خوشم نمیاد ازش با اون دینامیتی که اختراع کرد.
بايد همه را مى دادند به ما
ما هم نخبه ایم در واقع باید گفت شناگرهای خوبی هستیم ولی آب ندیدیم
شناگر که همه جا هست. استخر مجهز کم داریم. چند دانشگاه خوب داریم اون هم 40 یا 50 سال پیش ساخته شده.
دلیلش واضحه....تولید علم در مجموع در غرب صورت میگیرد مخصوصا آمریکا.و دلیل این هم واضحه....چون که غرب با دادن امکانات زیاد نخبه های سرار دنیا از جمله همین ایران رو هم جذب میکنه....و دلیل این یکی دیگه خیلی واضحه....نخبه ها در کشور های اروپایی و به خصوص امریکا زندگی بهتری دارند
لیس لل انسان الا ما سعی
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.