تابناک در گزارشی بررسی کرد:
زایندهرود با تکذیب تصفیه نمیشود!/ مطالبهرسانهها و مردم همچنان پابرجاست + فیلم
گروه استانها - درحالیکه مسئولان ارشد شهرستان سامان گزارشهای منتشر شده رسانهها خصوصا تابناک را در مورد ورود فاضلاب خام به زایندهرود تکذیب کردند، مستندات جدید و فیلمهای منتشر شده در روزهای اخیر، خلاف تکذیبیههای مسئولان! و تداوم آلودگی آب بهواسطه ورود فاضلاب به این رودخانه بزرگ کشور را نشان میدهد.

یه گزارش خبرنگار تابناک در استان چهارمحال و بختیاری؛ اجرای فاضلاب و پساب در حاشیه زایندهرود شهرستان سامان، از گزارش هشدارآمیز تابناک چهارمحالوبختیاری در هفتم مهرماه ۱۴۰۵ آغاز شد؛ گزارشی که با واکنش فرماندار سامان و تکذیب ورود مستقیم فاضلاب خام به رودخانه همراه بود.
با این حال، اظهارات بعدی فرماندار درباره ورود پساب تصفیهشده، توضیحات شرکت آب و فاضلاب درباره نیاز سه هزار میلیارد تومانی برای تکمیل طرحهای فاضلاب و انتشار گزارشهای میدانی رسانههایی همچون مهر و ایسنا، بار دیگر ضرورت روشن شدن منشأ جریانهای ورودی و انتشار نتایج آزمایشهای کیفیت پساب را مطرح کرده است؛ مطالبهای که پاسخ آن باید در مستندات فنی و نتایج پایش محیطزیستی جستوجو شود.
مطالبه رسانهای تابناک از کجا شروع شد؟
ماجرای فاضلاب و پساب در حاشیه زایندهرود شهرستان سامان، با یک مطالبه رسانهای آغاز شد؛ مطالبهای که تابناک چهارمحال و بختیاری در هفتم مهرماه ۱۴۰۵ با انتشار گزارشی با عنوان «هشدار درباره ورود فاضلاب خام به زایندهرود؛ آلودگیها و بلایی که سر آب شرب مردم میآید!» بهصورت جدی مطرح کرد.
تابناک در گزارش خود با اشاره به وضعیت فاضلاب روستاهای حاشیه زایندهرود، مشاهدات میدانی از تغییر رنگ آب، تجمع رسوبات و انتشار بوی نامطبوع در برخی نقاط را مطرح کرد و نسبت به پیامدهای احتمالی ورود فاضلاب خانگی به رودخانه هشدار داد؛ موضوعی که با توجه به اهمیت زایندهرود برای محیط زیست، کشاورزی و منابع آبی منطقه، نیازمند پاسخگویی فوری دستگاههای مسئول بود. اما این گزارش با واکنش «حجتالله ریاحی» فرماندار شهرستان سامان، روبهرو شد.
فرماندار در اظهاراتی که پس از گزارش تابناک مطرح کرد، ورود مستقیم فاضلاب خام به زایندهرود را تکذیب و مدعی شد هیچیک از روستاهای شهرستان بهصورت مستقیم فاضلاب خام خود را وارد رودخانه نمیکنند.
با این حال، موضوع به همینجا ختم نشد؛ در ادامه، فرماندار در گفتوگویی دیگر، مواردی را درباره وضعیت فاضلاب روستاهای حاشیه زایندهرود توضیح داد و ضمن رد ورود مستقیم فاضلاب خام، از ورود پساب تصفیهشده به رودخانه سخن گفت.
پس از تکذیب فرماندار شهرستان سامان، خبرگزاری ایسنا با انتشار گزارش تصویری و میدانی از وضعیت حاشیه زایندهرود در سامان، بار دیگر موضوع رهاسازی فاضلاب و نگرانیهای زیستمحیطی منطقه را در معرض توجه افکار عمومی قرار داد.
این توالی اتفاقات، یک پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار میدهد: اگر نگرانیهای مطرحشده درباره ورود فاضلاب به زایندهرود بیاساس است، پس منشأ جریانهای مشاهدهشده چیست و چرا گزارشهای بعدی رسانهها همچنان از رهاسازی فاضلاب و پساب در حاشیه رودخانه حکایت دارند؟
ورود پساب به زایندهرود نقطه آغاز
هشدار درباره وضعیت فاضلاب ۲۲ روستا گزارش تابناک در هفتم مهرماه، موضوع فاضلاب روستاهای حاشیه زایندهرود را از یک دغدغه محلی به مطالبهای عمومی تبدیل کرد. در این گزارش، وضعیت فاضلاب حدود ۲۲ روستای شهرستان سامان و ضرورت تکمیل زیرساختهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب مورد توجه قرار گرفت.
مساله اصلی نیز روشن بود: جلوگیری از ورود هرگونه آلودگی به زایندهرود و مشخص شدن وضعیت واقعی جریانهایی که در برخی نقاط به بستر رودخانه راه پیدا میکنند. تابناک خواستار پاسخگویی دستگاههای متولی شد؛ پاسخی که باید بر پایه اطلاعات فنی، نتایج آزمایشگاهی و گزارشهای نظارتی باشد، نه صرفاً اظهارنظرهای کلی.

واکنش فرماندار و تکذیب ورود فاضلاب به زایندهرود!
در پی انتشار گزارش تابناک، حجتالله ریاحی، فرماندار شهرستان سامان، در گفتوگویی، ورود مستقیم فاضلاب خام به زایندهرود را رد و اعلام کرد فاضلاب خام هیچیک از روستاهای شهرستان بهصورت مستقیم وارد رودخانه نمیشود و مدیریت فاضلاب موجود با روشهای مختلف انجام میگیرد.
فرماندار همچنین به وجود تأسیسات تصفیه فاضلاب در محدوده شهرستان اشاره کرد و مدعی شد پساب پس از طی مراحل تصفیه و دریافت تأییدیههای لازم وارد رودخانه میشود و کیفیت خروجی این تأسیسات نیز مورد پایش قرار میگیرد.
این اظهارات در واقع واکنش رسمی فرمانداری به نگرانیهایی بود که گزارش تابناک درباره وضعیت فاضلاب حاشیه زایندهرود مطرح کرده بود؛ اما پرسش اصلی همچنان باقی ماند: جریانهای مشاهدهشده در تصاویر و گزارشهای میدانی چه منشأیی دارند و آیا کیفیت آنها با آزمایشهای معتبر بررسی شده است؟
ورود پساب تصفیهشده به زایندهرود تائید و البته تکذیب!
در ادامه واکنشها به گزارش تابناک، خبرگزاری مهر در هشتم مهرماه ۱۴۰۵ گزارشی با عنوان «پساب در زایندهرود؛ مطالبهای قدیمی که دوباره خبرساز شد» منتشر کرد. در آن گزارش، انتشار ویدئویی از ورود جریان پساب به زایندهرود در محدوده شهرستان سامان را زمینهساز طرح دوباره موضوع مدیریت فاضلاب روستاهای حاشیه رودخانه دانست و با مسئولان مرتبط از جمله فرماندار سامان و مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان گفتوگو کرد.
حجتالله ریاحی در آن گفتوگو، ضمن تأکید بر اینکه فاضلاب خام مستقیماً وارد زایندهرود نمیشود، اعلام کرد در مواردی پساب تصفیهشده پس از طی مراحل تصفیه وارد رودخانه میشود و کیفیت آن بهصورت دورهای مورد بررسی قرار میگیرد.
این بخش از اظهارات فرماندار اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه ورود پساب به زایندهرود را تأیید میکند، هرچند درباره استاندارد بودن آن باید به نتایج آزمایشگاهی و مستندات پایش استناد کرد. همچنین از زبان فرماندار درباره انجام مطالعات فاضلاب روستاهای شهرستان، آغاز احداث تصفیهخانه گرمدره، اجرای شبکه جمعآوری فاضلاب روستای چلوان و فعالیت تأسیسات تصفیه فاضلاب در شهر سامان، چمزین و هوره گزارش داده شده بود.
اعتبار میلیاردی برای تکمیل طرحهای فاضلاب
«مسعود ترابیان» مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان چهارمحال و بختیاری، نیز در گفتوگو با مهر اعلام کرد مطالعات فاز نخست و دوم طرحهای فاضلاب روستاهای حاشیه زایندهرود انجام شده و عملیات احداث تصفیهخانه گرمدره و اجرای شبکه جمعآوری فاضلاب چلوان در حال انجام است.
به گفته وی، برای تکمیل طرحهای فاضلاب روستاهای حاشیه زایندهرود حدود سه هزار میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز است. همچنین عملیات ارتقای تصفیهخانه شهر سامان آغاز شده است. این اظهارات نشان میدهد ساماندهی کامل فاضلاب در محدوده روستاهای حاشیه زایندهرود همچنان به اجرای پروژههای زیرساختی و تأمین اعتبارات قابل توجه نیاز دارد.
وقتی بخشهایی از زیرساخت فاضلاب هنوز در حال اجراست و برای تکمیل طرحها چنین اعتباری مورد نیاز است، انتظار میرود مسئولان وضعیت دقیق هر روستا و نحوه مدیریت فاضلاب آن را بهصورت شفاف اعلام کنند.

ورود پساب به زایندهرود تصاویری برای تائید
رهاسازی فاضلاب در حاشیه زایندهرود پس از واکنشهایث مسئولان ارشد شهرستان سامان، خبرگزاری ایسنا با انتشار گزارشی با عنوان «فرماندار سامان: فاضلاب خام وارد رودخانه زایندهرود نمیشود» در دوم آبانماه ۱۴۰۵، بار دیگر اظهارات فرماندار درباره وارد نشدن مستقیم فاضلاب خام و ضرورت تأمین اعتبار برای تکمیل زیرساختهای فاضلاب روستایی را بازتاب داد.
اما گزارش تصویری و میدانی بعدی ایسنا با عنوان «ورود پساب به زایندهرود و آلودگی باغهای سرسبز سامان»، موضوع را از زاویه دیگری مورد توجه قرار داد. در این گزارش، ایسنا از رهاسازی فاضلاب و انباشت زباله در حاشیه رودخانه بهعنوان یکی از نگرانیهای زیستمحیطی منطقه یاد کرد و بر ضرورت رسیدگی به وضعیت مدیریت فاضلاب و پسماند در شهرستان سامان تأکید داشت.
این گزارش میدانی، بار دیگر همان نگرانیای را که تابناک در گزارش نخست خود مطرح کرده بود، در کانون توجه قرار میدهد؛ نگرانی درباره رهاسازی فاضلاب و جریانهای آلاینده در حاشیه زایندهرود. البته تصاویر بهتنهایی نمیتوانند خام یا تصفیهشده بودن جریان را از نظر فنی اثبات کنند، اما تکرار گزارشهای میدانی درباره رهاسازی فاضلاب، ضرورت بررسی تخصصی و پاسخگویی دستگاههای مسئول را جدیتر میکند.
مساله اصلی؛ پساب ورودی به رودخانه استاندارد است یا خیر؟
در این میان، باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد: ورود فاضلاب خام و ورود پساب تصفیهشده. ورود پساب تصفیهشده لزوماً به معنای ورود فاضلاب خام یا آلوده نیست؛ اما صرف اعلام اینکه یک جریان «تصفیهشده» است نیز برای اثبات سلامت و انطباق آن با استانداردهای زیستمحیطی کفایت نمیکند.
آنچه میتواند به ابهامات پایان دهد، انتشار نتایج آزمایشهای معتبر از خروجی تصفیهخانهها و جریانهای ورودی به رودخانه است؛ نتایجی که وضعیت شاخصهای میکروبی و شیمیایی را مشخص کند و نشان دهد آیا پساب با استانداردهای مجاز تخلیه انطباق دارد یا خیر.
چند پرسش روشن که مسئولان باید به آن پاسخ دهند با توجه به گزارشهای منتشرشده از سوی تابناک، ایرنا، مهر و ایسنا و همچنین اظهارات مسئولان، انتظار میرود فرمانداری سامان، شرکت آب و فاضلاب و ادارهکل حفاظت محیط زیست استان به پرسشهای زیر پاسخ دهند:
۱- منشأ دقیق جریان مشاهدهشده در تصاویر و گزارشهای میدانی چیست و آیا برای شناسایی آن نمونهبرداری تخصصی انجام شده است؟
۲- نتایج آخرین آزمایشهای میکروبی و شیمیایی از پساب خروجی تصفیهخانههای فعال در محدوده شهرستان سامان چیست؟ آیا این نتایج با استانداردهای مجاز زیستمحیطی انطباق دارد؟
۳- در کدام روستاها شبکه جمعآوری فاضلاب وجود دارد و فاضلاب روستاهای فاقد شبکه دقیقاً با چه سازوکاری مدیریت میشود؟
۴- پروژه تصفیهخانه گرمدره و شبکه جمعآوری فاضلاب چلوان در چه مرحلهای قرار دارند و زمانبندی بهرهبرداری از آنها چیست؟
۵- اعتبار سه هزار میلیارد تومانی مورد نیاز برای تکمیل طرحهای فاضلاب از چه محلهایی تأمین خواهد شد و چه برنامه زمانبندی مشخصی برای اجرای آنها وجود دارد؟
۶- آیا ادارهکل حفاظت محیط زیست استان گزارشهای دورهای پایش کیفیت پسابهای ورودی به زایندهرود را منتشر میکند؟ اگر چنین گزارشهایی وجود دارد، چرا در دسترس افکار عمومی قرار نگرفته است؟
گزارش: مرضیه ضیایی
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.