فوتبال ایران به خاکستر نشست

پس از توقف ناامید کننده تیم‏های فوتبال ایران و کره جنوبی، تیم ملی کره شمالی برابر عربستان به تساوی دست یافت تا پس از چهل سال، دو کره مستقیم راهی جام جهانی فوتبال آفریقای جنوبی شوند، عربستان به عنوان تیم سوم به مرحله پلی آف راه یابد و تیم ملی ایران، قدرت مطلقه سابق فوتبال آسیا، از حضور در این رقابت‏ها حذف شود و به همین آسانی، فوتبال ایران به خاکستر نشست.

به گزارش خبرنگار ورزشی «تابناک»، چهارشنبه روز مرگ فوتبال ایرانی بود؛ روزي كه تساوی به رنگ شکست برابر کره جنوبی نصیب ایران شد تا همه امیدهای ایران به جدال حساس دو تیم ملی فوتبال عربستان و کره شمالی که از ساعت 22:30 دقیقه چهارشنبه در ورزشگاه ملک فهد شهر ریاض آغاز شد، گره بخورد. عربستان برای راه یافتن مستقیم نیاز به سه امتیاز خانگی داشت، اما در برابر تاکتیک دفاعی کره شمالی، کاری از پیش نبرد و بدین شکل پایان این رویارویی، پایان آخرین اميدهای صعود به جام جهانی باشد و آنچه باقی بماند، حسرتي چهار ساله بر دل مردم ایران باشد که امیدوار به برگزاری جشن صعود در این شرایط خاص کشور و افزایش روحیه امید بودند.

با رقم خوردن تساوی که بدترین نتیجه ممکن برای تیم ملی ایران بود، تیم ملی فوتبال کره شمالی مستقیم به مسابقات جام جهانی 2010 آفریقای جنوبی و تیم ملی فوتبال عربستان نیز به مرحله پلی آف راه یافت تا برای رسیدن به جام جهانی دو بازی دیگر برگزار کند و تساوی تیم‌های ملی فوتبال عربستان و کره شمالی، تنها یک قربانی به نام ایران داشته باشد و تیم ملی فوتبال کشورمان با 11 امتیاز از رسیدن به جام جهانی محروم شود و با به دست‌ آوردن جایگاه چهارم میان پنج تیمی که در ادوار پیشین، دست کم چهار تیم آن همواره پس از ایران بودند، سوختن و خاکستر شدن آقای سابق مستطیل سبز قاره کهن، برابر دیدگان مردم به تصویر کشیده شود.


هرچند برای عده‏ای باور پذیر نبود که تیم ملی ایران برابر تیم بی‏انگیزه كره جنوبي كه از دو بازي پیش، صعودش براي هفتمين بار به جام‌ جهاني مسجل شده و بدون استرس و به گفته سرمربي‌اش براي كمك به همسايه شمالي وارد ميدان مي‌شود، اینچنین موقعیت‏ها را یکی پس از دیگری از دست دهد و در چنین شرایط حساسی، باز هم نتواند طلسم شکست این تیم را در سئول بشکند، عملکرد ضعیف تیم ملی برابر کره شمالی و امارات نشان داده بود، حتی در صورتی که تیم ملی با همه توان برابر کره جنوبی ظاهر شود، نمی‏تواند، این تیم را شکست دهد، اما کو گوش شنوا؟!

قطبی از شناختش برابر کره جنوبی و راه یافتن تیم ملی ایران با قاطعیت و خوش‏بینی وصفی‌ناشدنی سخن به میان می‏آورد، اما در پایان، مشخص شد همه این وعده و وعیدها توسط آنالیزوری که تا سطح سرمربیگری تیم ملی ایران ارتقا یافته، برای خوش کردن دل مردمی داده شد که به واسطه برخورد همراه با ادب ظاهری‏اش، مورد احترام بخشی از مردم قرار گرفته بود، اما هم‏اینک بزنگاه خوبی برای شناسایی سره از ناسره بود.

شاید عده‏ای همچون رئیس فدراسیون فوتبال مدعی شوند که قطبی فرصت بازسازی تیم ملی و ایجاد شرایط صعود تیم ملی را نداشته که در پاسخ به این عده باید گفت، اگر مقرر بود به سرمربی تیم ملی فرصتی بیش از این داده شود، چرا علی دایی از تیم ملی کنار گذاشته شد و از او حتی در صورت حذف تیم ملی از گردونه جام جهانی حمایت نشد و یا مایلی کهن به عنوان مربی بازیکن‌ساز که در بلندمدت همواره عملکردش حاصل داشته، نگه داشته نشد؟

از سوی دیگر، آیا شرط عقد قرارداد و تمدید قرارداد میلیاردی قطبی جز این بود که تیم ملی با هدایت وی را از این گردنه صعب‌العبور رقابت‏های مقدماتی با موفقیت گذر کرده و راهی جام جهانی شود؟ حال چگونه است که خون قطبی از خون علی دایی و محمد مایلی کهن رنگین‏تر شده و با وجود تحقق نیافتن تعهد علنی قطبی به صعود تیم ملی با ادعایی که از شناخت دو کره داشت، باید او را حفظ کرد؟ آیا پای قرارداد ترکمنچای دیگری شبیه آنچه در تیم پرسپولیس با این مربی ایرانی - آمریکایی بسته شد، در میان است که با فسخ قرارداد همکاری قطبی، رقم نجومی‏اش آشکار خواهد شد یا روابط در جریان است که از منظر عموم پنهان مانده است؟

البته شايد این شایبه‏ها تنها دلایل تلاش فدراسیون برای طبیعی نشان دادن راه نیافتن تیم ملی به جام جهانی همچون شکست در یک دیدار تداکارتی دوستانه باشد، اما واقعیت آن است که این نوع برخورد یک علت دیگر نیز می‏تواند داشته باشد و آن بی‏تفاوتی عده‏ای نسبت به سرنوشت این رشته است که به عرق نداشتن آنها به فوتبال مربوط می‏شود و این یک حقیقت است که براي برخی‏، رفتن يا نرفتن به جام‌جهاني چندان مهمه نبوده است. همان عده‏ای که بخشی از شکست‏های المپیک نیز ثمره مدیریت‏شان بود و این بار به خوبی توانستند، کارنامه عملکردشان را با تحمیل یک ناکامی بزرگ دیگر تکمیل کند؛ كارنامه مديريت‏هایی که همچون بالادستی‏هایشان آكنده از نمرات منفي است، اما همچنان در مصدر امور هستند و آنچنان از روحیه خوب، روان کم نظیر و اعتماد به نفس کاذب برخوردار بوده که در چنین شرایطی نیز با خنده‌هايی گزنده سوهان روح ملت ‌شوند و با پنهان شدن پشت سنگر سیار قهرماني نوجوانان در آسيا و درخشش تيم ‌ملي فوتسال، وعده برنامه‌ريزي براي جام ‌جهاني آينده را دهند، اما آیا جامعه فوتبال کشورمان که درد نرفتن تیم ملی به جام جهانی را برای چهار سال با تمام وجود حس خواهد کرد، آنقدر درک پایینی دارد که باز هم به آنها فرصت دهد؟!

فوتبال ایران هم‏اکنون بیش از هر زمان دریافته که با از دست دادن رؤسایی همچون صفایی فراهانی و دادکان و خشکیده شدن ریشه خودسری میان رؤسای فدراسیون‏های ورزشی به عنوان معدود مدیران ارشد چند بعدی ورزش، هر بار چه میزان عقبگرد داشته است و تا چه میزان درجا زده است.

اگر مدیریت صفایی فراهانی در فدراسیون فوتبال محصولی به نام صعود به جام جهانی نداشت، اما شرایط مالی و رشد درآمدزایی اعجاب‏انگیزی را برای این مجموعه رقم زد و اصول حرفه‏ای همزمان با توسعه مناسبات بین‏المللی با FIFA و AFC را آهسته آهسته برای اهالی این رشته به ارمغان آورد و اگر در دوره دادکان در مقایسه با دوران صفایی فراهانی، درآمدهای کلان نصیب فوتبال نشد و نگاه اقتصاد اروپایی کاملاً بر فوتبال کشورمان حاکم نبود، اما پایه‏های فوتبال ایران مستحکم و استوار شد و البته تیم ملی ایران نیز در راهی دشوارتر به سادگی راهی جام جهانی شد و دیدارهای نهایی مسابقات مقدماتی برای تیم ملی فوتبال ایران ـ که جایگاهی شبیه به کره جنوبی کنونی را داشت ـ جنبه تشریفاتی پیدا کرده بود.

حال باید پرسید مدیریت فعلی فدراسیون فوتبال در کدام بخش از موارد فوق به عنوان اساس فوتبال موثر و موفق ظاهر شده است؟ مسئولان غير‌متخصص فدراسيون فوتبال در دو سال اخير، برخلاف مدیران پیشین این مجموعه در عوض درآمدزايي‌هاي کلان فوتبال، دست خود را جلوی سازمان دراز کرده و به واسطه مطیع بودن و همچنین اهمیت صعود تیم ملی در جایگاه و وجهه عمومی هر دولت در ایران با کمک‏های میلیاردی روبه‌رو شدند تا هزار و يك مشكل مالي را که به واسطه برخی بی‏تدبیری‌ها با آن دست و پنجه نرم مي‌كنند، مرتفع سازند و در این شرایط با راه نیافتن به جام جهانی، جایزه شش ميليون فرانك سوييسی صعود به جام‌جهاني را که مي‌توانست بسياري از دغدغه‌هاي مالي فوتبال ایران را برطرف سازد، از دست دادند.

در مباحث فنی نیز ناتوانمندی برای خصوصی‏سازی تیم‏ها و ناکامی‏ هر چهار نماینده ایران در مرحله مقدماتی جام باشگاه‏های آسیا پس از حذف تيم جوانان در آسيا، تنها زمین خوردن تیم ملی فوتبال به عنوان پیشانی و نماد فوتبال ایران را کم داشت تا کلکسیون عملکرد فنی ضعیف فوتبال ملی با عدم صعود از گروهی که پس از قرعه‏کشی مقدماتی جام جهانی ـ به گواه و تأیید مسئولان فدراسیون ـ گروهی آسان تشخیص داده شده، تکمیل شود و اینچنین آه از نهاد آنهایی که در فوتبال ایران ریشه دارند، به واسطه خفت و خاری کشورمان در این رشته برخیزد.

جالب اینکه برخی رسانه‏های دولتی و حامی دولت، یکشبه به این حقیقت پی برده‏اند که اشکال در ساختار فوتبال ایران، باعث راه نیافتن تیم ملی به جام جهانی شده و گرداگرد نام مدیران ارشد این مجموعه و مدیران سایه که تصمیم‏گیرندگان اصلی بوده و فوتبال ما از جانب آنها سیاسی شده و ضربه خود از مهلکه به دور می‏ماند؟ اگر فوتبال ایران در این دوره دچار ضعف ساختاری شده که مقصر آن همین مدیران هستند و اگر در گذشته شده و مدیران پیشین با وجود این ضعف ساختاری، تیم ملی را به راحتی راهی جام جهانی کرده‏اند، باز تقصیر بر عهده همین مدیران کنونی است، چرا که با چنین تعبیری، توان مدیریت‏های پیشین از حاضران به مراتب بیشتر بوده که با قرعه‏ای دشوارتر، تیم ملی ایران، ساده‏تر از این به جام جهانی رفت.

دلسردي مردم نسبت به ورزش و فوتبال به عنوان پدیده‏ای که باید در کنار سلامت، در گسترش نشاط اجتماعی نقشی کلیدی داشته باشد و سکوهای خالی ورزشگاه‌‌های فوتبال که به مفهوم وارد شدن هزار و یک ترکش مستقیم و غیرمستقیم از جمله کاهش درآمدزایی و توقف توسعه این رشته در کشور است، پیش پا افتاده‏ترین و سریع‏الاثرترین عوارضی است که با راه نیافتن تیم ملی به جام جهانی، نصیب فوتبال ملی ایران خواهد شد و شاید همین دلیل باشد که فریاد برآورد: وای از فردای سیاه فوتبال ایران.

وای از فردای فوتبالی که مدیرانش این ناکامی‏های امروز را هیچ می‏شمارند و حاضر نیستند پذیرند، باید جایگاهی که شایسته‏اش نیستند، به اهلش بسپارند. با این اوضاع نابسامان چه می‏توان گفت، جز آنکه وای اگر از پس امروز بود، فردایی. وای از آن فردایی که چنین مدیران و مربیان متعهدی خواهد ساختش و برای یک ملت از آن بهره‏برداری خواهد کرد و وای از آن فردایی که در آن، قطعاً فوتبال ایران، بیش از این، از دامن اهالی فوتبال بیرون خواهد شد.

خبر تکمیلی و اخبار مرتبط را در تابناک ورزشی بخوانید.