آمار سقط جنین غیرقانونی در ایران

 هفته نامه سلامت نوشت:

هیچ آمار رسمی و دقیقی در مورد سقط‌جنین‌های غیرقانونی وجود ندارد و تنها آمار رسمی وزارت بهداشت در این زمینه مربوط به 14 سال پیش از این است. در کشور ما طبق موازین دینی، سقط‌جنین مجاز نیست و خلاف قانون است مگر در مواردی که قانون‌گذار تعیین می‌کند...

شاید این موضوع توجیهی برای وجودنداشتن آمار در مورد سقط ‌جنین باشد اما باید گفت سقط‌ جنین نیز مانند برخی از اقدام‌های غیرقانونی دیگر، در کشور انجام می‌شود و نمی‌توان به راحتی از کنار آن گذشت. از آنجا که این سقط‌ها را افراد غیرمتخصص و در شرایط غیربهداشتی انجام می‌دهند، تبعاتی دارند که بیشتر اوقات جبران‌پذیر نیست.

 آمارهای قدیمی، پیش‌بینی‌های جدید

آخرین آماری که از سقط ‌جنین در کشور منتشر شده، مربوط به سال 77 است. مدیرکل دفتر سلامت و جمعیت خانواده، مدارس وزارت بهداشت در گفت‌وگو با سلامت می‌گوید: «براساس نتایج به دست آمده از این بررسی، هر سال حدود 90 هزار جنین در کشور به‌صورت قانونی و غیرقانونی سقط می‌شدند؛ یعنی به‌طور متوسط هر روز 221 جنین و هر ساعت 9 جنین.» دکتر محمداسماعیل مطلق می‌گوید: «این تحقیق را دکتر ملک افضلی انجام داده‌اند.» دکتر حسین‌ ملک‌افضلی، استاد آمار حیاتی و رییس پژوهشکده سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه 10 تا 15 درصد بارداری‌ها به سقط منجر می‌شود،  می‌گوید: «بررسی‌ها نشان می‌دهد، از 90 هزار سقط در سال،80 هزار سقط، غیر‌قانونی انجام شده است و به‌طور تخمینی، می‌توان گفت در حال حاضر سالانه 120 هزار سقط غیرقانونی در کشور انجام می‌شود.» اما حتی دست پزشکی قانونی نیز از آمار سقط‌جنین‌های غیرقانونی خالی است.

به گفته رییس پزشکی قانونی منطقه مرکزی تهران، فقط آمار سقط‌جنین‌های قانونی و سقط‌های غیرقانونی که منجر به فوت می‌شوند، در پزشکی قانونی ثبت می‌شود. آمارهای این سازمان نشان می‌دهد در سال 89، 4 هزار و 202 مورد مجوز سقط صادر شده که نسبت به سال پیش از آن 8/18 درصد افزایش داشته است.

 سقط غیرقانونی افزایش جدی نداشته است

وزیر بهداشت با هشدار نسبت به عوارض سقط‌جنین‌های غیرقانونی، تاکید می‌کند: «متاسفانه سقط‌جنین‌‌های غیرقانونی سلامت مادران را به خطر می‌اندازد و سوراخ‌شدن رحم، مشکل‌های انعقادی در عروق، عفونت‌های مزمن و حتی معلولیت‌هایی که تا‌ آخر عمر با فرد خواهد بود، از عوارض خطرناکی است که باید زنان از آن آگاهی داشته باشند.»

دکتر دستجردی در مورد افزایش سقط‌های غیرقانونی به سلامت می‌گوید: «آمارهایی که از مراکز معتبر مثل پزشکی قانونی به صورت غیر رسمی به دست ما می‌رسد، نشان می‌دهد سقط‌های غیرقانونی افزایش جدی نداشته است.» وی مهم‌ترین موضوع در مورد سقط‌های غیرقانونی را آموزش روش‌های پیشگیری از بارداری می‌داند و توضیح می‌دهد: «وقتی وسایل پیشگیری از بارداری در کشور وجود دارد، چرا باید بارداری ناخواسته اتفاق بیفتد؟ در زمانی که بیماران را ویزیت می‌کردم، حتی برخی از زوج‌های جوان نمی‌دانستند اگر در سال اول ازدواج،‌ راه‌های پیشگیری از بارداری را به کار نگیرند، 85 درصد امکان بارداری وجود دارد، بنابراین آگاهی دادن به زوج‌ها بسیار اهمیت دارد.» وزیر بهداشت تاکید می‌کند: «لازم است فرهنگسازی کنیم و آگاهی زوجین را در مورد روش‌های مطمئن پیشگیری از بارداری بالا ببریم.» به گفته دکتر دستجردی، رسانه‌ها نقش مهمی در آگاه‌کردن زوجین در مورد عوارض سقط‌جنین دارند.

 چه سقط‌هایی مجازند؟

وجود برخی از بیماری‌ها و ناهنجاری‌ها در جنین که صدمه‌هایی را متوجه مادر می‌کند، سقط را مجاز می‌کند. این قانون «سقط‌درمانی» نام دارد. دکتر آمنه بیک‌محمدی، رییس پزشکی قانونی منطقه مرکزی تهران، با بیان اینکه قانون سقط‌درمانی به شکل یک ماده واحده است که هیچ تبصره‌ای ندارد، به سلامت می‌گوید: «سقط‌درمانی با تشخیص قطعی 3 پزشک متخصص و تایید پزشکی قانونی مبنی بر بیماری جنین که به‌علت عقب‌افتادگی یا ناقص‌الخلقه بودن باعث حرج مادر است یا بیماری مادر که با تهدید جانی مادر توام باشد، قبل از ولوج روح (4ماه) با رضایت زن، مجاز است و مجازات و مسوولیتی متوجه پزشک مباشر نخواهد بود، متخلفان از اجرای مفاد این قانون به مجازات‌های مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد.»