برنامه عموپورنگ؛ تدارک تفریح یا تبلیغ؟!
عاطفه آریان*

عموپورنگ عزیز! لطفا صداقت نگاههای معصومانه کودکانی
که با اشتیاق شما را میبینند با دروغ تبلیغات آلوده نکنید، تا مثل گذشته
محبوب بمانید!
عموپورنگ یا همان داریوش فرضیایی نامی آشنا برای
همه کودکان و بزرگسالان است. شاید اجحاف نباشد اگر بگوییم که مخاطبان
برنامه عموپورنگ هم بزرگترها هستند و هم بچهها؛ بزرگترهایی که با نشستن
پای برنامه عمو پورنگ فرصتی برای فراموشی خستگیهای روزانه پیدا میکنند و
بچههایی که برای سرگرمی پای این برنامه مینشینند.
داریوش فرضیایی در طول این سالها ثابت کرد که بدون هرز رفتن نیز میتوان برنامهای شاد تهیه کرد. حضور چهرههای کودکانه و جذابی چون «امیرمحمد» هم بیشک در این پیشرفت بیتاثیر نبوده است.
البته رسانه ملی ما به کرات ثابت کرده که برنامههایی که در طول یک مدت متوالی و مستمر خود را ملزم به پخش میکنند به ویژه برنامههای شاد و طنزگونه، عملا پس از مدتی به دلیل تکراری بودن سوژهها، به رکود و هجوگویی دچار میشوند و ریزش مخاطبان را در پی دارند اما نکته قابل تامل در برنامههای عموپورنگ این است که وقفههای نسبتا طولانی و چندماهه میان برنامههای آن موجب شده تهیهکنندگان این برنامه، در این فرصت خود را بازآرایی کرده و با لوکیشنهای تازهتر، سوژهها، شخصیتها و محتواهایی جدیدتر در ایام مختلف بهار، تابستان، رمضان و... خود را عرضه کنند؛ هزار و شصت و شونزده. کتابخانه عموپورنگ و... نمونههایی از این دست است. اما این همه ماجرا نیست.
چندی پیش که به صورت اتفاقی برنامه عموپورنگ را میدیدم، ناگهان در اواسط برنامه متوجه نحوه جدید ارائه تبلیغات مواد غذایی (ماکارونی و...) شدم. امیرمحمد و شخصیتهای دوست داشتنی برنامه، با نشان دادن محصولات، بچهها و مخاطبان را تشویق به مصرف و خرید آن میکردند! جالب این بود که این روال تبلیغاتی در روزهای بعد هم تکرار شد ... البته چندی پیش در برنامه پربیننده فیتیلهها هم شاهد چنین جریانی بودیم.
فکر کردم مگر نه اینکه این برنامه برای کودکان تهیه شده است؟ پس چرا ذهن بیدفاع کودکان را با این تبلیغات منفعت طلبانه نشانه گرفتهایم؟ آیا رسانه ملی ما به اندازه کافی زمان و فضا برای تبلیغات خود ندارد که به برنامههای کودک هم رحم نمیکند؟ آیا نبایستی بودجه این برنامهها را تا حدی تقویت کرد که موجب نشود برای تامین هزینه، از تبلیغات شرکتها بهره ببرند؟ آیا منفعت اقتصادی آنقدر مهم است که «معدود برنامههای فرهنگی کودکانه» را هم باید فدای آن کرد؟
جدا از اینکه رسانه محترم ملی ما حتی در بسیاری از اوقات در تبلیغات عمومی میان برنامهای خود نیز، اصول تبلیغ را رعایت نمیکند، اما حالا نوبت به کودکانی رسیده که مجبورند «محدود گزینههای رسانهای برای پر کردن اوقات فراغت» خود را با برنامه عموپورنگی پر کنند که محصولات فلان شرکت را برایشان تبلیغ میکند! کودکانی که به اقتضای سن خود نه قدرت استدلال منطقی دارند و نه قضاوت کامل.
به نظر شما نتیجه این فرایند چه میشود؟
ما
در آگهیهای بازرگانی تلویزیون، روزانه شاهد تبلیغ کالاهایی هستیم که
مخاطب غیرمستقیم بسیاری از آنها کودکانند اما چرا باید در برنامههای کودک
هم شاهد تبلیغات مستقیم محصولات باشیم؟
اجازه بدهید کمی فراتر برویم؛ آیا تلویزیون حق دارد که در برنامه کودکان یک محصول تبلیغاتی را به آنان توصیه کند؟ آیا تبلیغات برای کودکان در جامعه ما اصولی دارد؟
شورای بازرگانی آگهیهای صداو سیما در «مجموعه ضوابط تولید آگهیهای رادیویی و تلویزیونی» در اصل ۶۴ و ۶۹ به مواردی اشاره کرده که به نظر میرسد محدودیتهایی در حوزه تبلیغات کودکان قائل شده:
اصل ۶۴- آگهی نباید موجب بدآموزی کودکان شود و از زود باوری، حس عاطفی و کم تجربگی آنان در تشخیص واقعیتها سوء استفاده شود.
اصل ۶۹- هنگام پخش برنامههای ویژه کودکان پخش آگهیهای مربوط به مواد غذایی، کبریت، محصولاتی با خواص دارویی و حاوی ویتامین، غذاهای کمکی کودکان، وسایل و اسباب لاغری و شیوههای درمانی آگهی فیلمها با صحنههای وحشتناک و خطرناک و خطرآفرین ممنوع میباشد.
حال بیایید قضاوت کنیم. آیا برنامه عموپورنگ شامل اصول فوق میشود؟ جدا از جنبههای قانونی و حقوقی، آیا از نظر اخلاقی میتوان تبلیغات برای کودکان را توجیه کرد؟! واقعا چه استدلالی جز منافع اقتصادی در این تبلیغات نهفته است؟ قضاوت با شماست...
*کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی
عموپورنگ یا همان داریوش فرضیایی نامی آشنا برای
همه کودکان و بزرگسالان است. شاید اجحاف نباشد اگر بگوییم که مخاطبان
برنامه عموپورنگ هم بزرگترها هستند و هم بچهها؛ بزرگترهایی که با نشستن
پای برنامه عمو پورنگ فرصتی برای فراموشی خستگیهای روزانه پیدا میکنند و
بچههایی که برای سرگرمی پای این برنامه مینشینند. داریوش فرضیایی در طول این سالها ثابت کرد که بدون هرز رفتن نیز میتوان برنامهای شاد تهیه کرد. حضور چهرههای کودکانه و جذابی چون «امیرمحمد» هم بیشک در این پیشرفت بیتاثیر نبوده است.
البته رسانه ملی ما به کرات ثابت کرده که برنامههایی که در طول یک مدت متوالی و مستمر خود را ملزم به پخش میکنند به ویژه برنامههای شاد و طنزگونه، عملا پس از مدتی به دلیل تکراری بودن سوژهها، به رکود و هجوگویی دچار میشوند و ریزش مخاطبان را در پی دارند اما نکته قابل تامل در برنامههای عموپورنگ این است که وقفههای نسبتا طولانی و چندماهه میان برنامههای آن موجب شده تهیهکنندگان این برنامه، در این فرصت خود را بازآرایی کرده و با لوکیشنهای تازهتر، سوژهها، شخصیتها و محتواهایی جدیدتر در ایام مختلف بهار، تابستان، رمضان و... خود را عرضه کنند؛ هزار و شصت و شونزده. کتابخانه عموپورنگ و... نمونههایی از این دست است. اما این همه ماجرا نیست.
چندی پیش که به صورت اتفاقی برنامه عموپورنگ را میدیدم، ناگهان در اواسط برنامه متوجه نحوه جدید ارائه تبلیغات مواد غذایی (ماکارونی و...) شدم. امیرمحمد و شخصیتهای دوست داشتنی برنامه، با نشان دادن محصولات، بچهها و مخاطبان را تشویق به مصرف و خرید آن میکردند! جالب این بود که این روال تبلیغاتی در روزهای بعد هم تکرار شد ... البته چندی پیش در برنامه پربیننده فیتیلهها هم شاهد چنین جریانی بودیم.
فکر کردم مگر نه اینکه این برنامه برای کودکان تهیه شده است؟ پس چرا ذهن بیدفاع کودکان را با این تبلیغات منفعت طلبانه نشانه گرفتهایم؟ آیا رسانه ملی ما به اندازه کافی زمان و فضا برای تبلیغات خود ندارد که به برنامههای کودک هم رحم نمیکند؟ آیا نبایستی بودجه این برنامهها را تا حدی تقویت کرد که موجب نشود برای تامین هزینه، از تبلیغات شرکتها بهره ببرند؟ آیا منفعت اقتصادی آنقدر مهم است که «معدود برنامههای فرهنگی کودکانه» را هم باید فدای آن کرد؟
جدا از اینکه رسانه محترم ملی ما حتی در بسیاری از اوقات در تبلیغات عمومی میان برنامهای خود نیز، اصول تبلیغ را رعایت نمیکند، اما حالا نوبت به کودکانی رسیده که مجبورند «محدود گزینههای رسانهای برای پر کردن اوقات فراغت» خود را با برنامه عموپورنگی پر کنند که محصولات فلان شرکت را برایشان تبلیغ میکند! کودکانی که به اقتضای سن خود نه قدرت استدلال منطقی دارند و نه قضاوت کامل.
به نظر شما نتیجه این فرایند چه میشود؟
اجازه بدهید کمی فراتر برویم؛ آیا تلویزیون حق دارد که در برنامه کودکان یک محصول تبلیغاتی را به آنان توصیه کند؟ آیا تبلیغات برای کودکان در جامعه ما اصولی دارد؟
شورای بازرگانی آگهیهای صداو سیما در «مجموعه ضوابط تولید آگهیهای رادیویی و تلویزیونی» در اصل ۶۴ و ۶۹ به مواردی اشاره کرده که به نظر میرسد محدودیتهایی در حوزه تبلیغات کودکان قائل شده:
اصل ۶۴- آگهی نباید موجب بدآموزی کودکان شود و از زود باوری، حس عاطفی و کم تجربگی آنان در تشخیص واقعیتها سوء استفاده شود.
اصل ۶۹- هنگام پخش برنامههای ویژه کودکان پخش آگهیهای مربوط به مواد غذایی، کبریت، محصولاتی با خواص دارویی و حاوی ویتامین، غذاهای کمکی کودکان، وسایل و اسباب لاغری و شیوههای درمانی آگهی فیلمها با صحنههای وحشتناک و خطرناک و خطرآفرین ممنوع میباشد.
حال بیایید قضاوت کنیم. آیا برنامه عموپورنگ شامل اصول فوق میشود؟ جدا از جنبههای قانونی و حقوقی، آیا از نظر اخلاقی میتوان تبلیغات برای کودکان را توجیه کرد؟! واقعا چه استدلالی جز منافع اقتصادی در این تبلیغات نهفته است؟ قضاوت با شماست...
*کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
ببخشید اینو میگم ولی شما دارین اشتباه قضاوت می کنید خیلی برای همتون متاسفم.عموپورنگ با صداقت کامل برای بچه ها اجرا میکنه همه هم خیلی دوسش دارن ولی متاسفانه یه سری آدمای حسود هستن که با حرفا و شایعه هاشون عو رو خراب میکنن
عمو اینو بدونید که شما خیلی طرفدار دارین
تبليغات ماکاروني به جاي پرورش کودکان دلبندمان !
اگر صدا و سیمای اجازه این گونه کارها را داشته باشد بنابراین خیلی ادارات دیگر نیز می توانند برای درآمد زایی این کار را انجام دهند
وااااا...بهتره بهتون بگم همه جاي دنيا تبليغات رو در برنامشون دارن...حالا شما اومدين از اينا نقد مي كنين!!؟؟؟
ای کاش در برنامه عمو پورنگ :?: :!: به تبلیغ ماکارونی بسنده می کردن
ببینید اجرای یک کار خوب که بتواند مخاطب را جذب کند و پایدار بمانددر ابتدا نیاز به یک بزنامه ریزی دقیق و جامع دارد که با لطف خدا گروه آقای فرضیایی برنامه ریزی کامل و درستی دارند.
خیلی هم برنامه ی خوبی هست.....
اينها يك مسابقه اي برگزار كردن وگفتن در فلان روزبرندگان را اعلام مي كنيم ولي اعلام نكردن پسر من از اينكار خوشش نيامد وديگر آن را نگاه نمي كند
باتشكر از تابناك محترم
ما که با برنامه های آی کیو سان وپسر شجاع و مسابقه محله و ... بزرگ شدیم این شدیم
وای بحال نسل اینده که با رقاصی و جاز و ساز و اواز قراره بزرگ بشند....
من واقعا نگرانم
برید بابا حالا مگه تبلیغ کردن چیه که شما اینجوری برخورد میکنید
والا اینا هر کار میکنن شما بهشون گیر میدین....واقعا باتون متاسفم
خیلی حرف خوبی زدی ممنونم
کارخوبی نست
سلام مقصر عمو پورنگ و برنامه نیست شاید اگر صدا و سیما بیشتر همکاری کنه شاهد چنین ماجراهایی نباشیم.
به نام خدا
جز تاسف خوردن چه میشود کرد؟
سلام عمو پورنگ ممنونم از برنامه خوبتون من در برنامه 106016 هم پیامک زدم براتون ولی اسم منو نخوندید ممنون میشم ایندفه اسم منم بخونید با تشکر از برنامه خوبتون
این روزها تلویزیون به خاطر پول ابروی خودش رو میبره
ای کاش به جای قضاوت عجولانه یه کم منطقی فکر کنیم
تبلیغ برای ادامه کار یک رسانه حیاتی است اما....
نه اصلا من با شما موافق نیستم
باسلام خدمت خانم آریان شما لطف دارین نسبت به مسائل اجتماعی جامعه ولی مسئل و معضلات مهم تری هم هست
درسته
واقعا که من به جای عمو پورنگ جلوی بچم خجالت کشیدم واقعا شورشو در آوردن با این تبلیغاتشون
ماکه تاسفخوردم
دلت خوشه عاطی خانوم..!!
الان هم کانال دو برنامه فیتیله داره همین تبلیغات رو تکرار میکنه. بیچاره بچه ها.
آخه بیچاره ها کم گیرتون میاد؟؟؟؟؟
من هم وقتی دیدم شوکه شدم. ما هم دوران کودکی داشتیم این طفلی ها هم دوران کودکی دارند
الان تمام برنامه های ما دیگر از محتوا خارج شده
بسیار به جا بود
به نکته خیلی خوبی اشاره کرده بودید وفقط می توانم بگویم متاسفم
اقای داریوش فرضیایی.....چهره خودت رو خراب کردی...شما سالها زحمت کشیدی تا عمو پورنگ بشی با این کارها چهره خودت رو خراب نکن
سلام
کاملا موافقم در این دو برنامه(عموپورنگ و فیتیله) مدتی است که بخشی از انرژی برنامه صرف تبلیغ محصولات بازاری می شود که به نظر شخص من اصلا درست نیست
پول که نباشه دست به چه کارا که نمی زنه.
متاسفانه اين روند در كل برنامههاي كودك و شبكه پويا وجود دارد
سلام من دختر 4.5 ساله ای دارم که توحرف گوش کنی و مودب بودن توفامیل و دوست و آشنا شهره است و هرکسی یکبار ببیند عاشق کاملیا خانوم میشود و لی متاسفانه یه روز خودم شاهد برنامه عمو پورنگ و تبلیغات پیکوتک بودم و کاملیا پاش رو تو یه کفش کرد که بابا میخوام مثل سلطون خیلی تاکیدی فقط می گفت میخوام و هرچه من گفتم چیز های خوب دیگری برات میخرم فقط می گفت بابا پیکو تک میخوام ، خلاصه رفتیم خریدیم و فقط یک دونه تودهنش گذاشت و گفت اه اه چه قدر بیمزس بابا . حال کل کارتون به اون بزرگی داره رو اپن خاک میخوره . اینم از تبلیغات عمو پورنگ
چراهمه چیز رافدای پول میکنیدباعث تاسف ونگرانی وتعجب میباشداین برنامه مدتی زیادی بود مسائل خوب را یادبچه ها میداداکنون کانون اگهیای بازرگانی شده ودربرنامه زنده نیز کارهای خودرا توجیه میکنند ایگاش مردم دراین اظهار نظرهاشرکت کنند واین اظهار نظرها نیزبه مسئولین مربوطه ارجاع بدهید!!!!!!
وقتی نظر میدیم و تابناک اونو نشون نمیده چرا تو این اظهار نظرها شرکت کنیم؟
خيلي خوب نوشته بوديد.ممنون از نقطه نظر نويسنده.
مشمئز کنندس . مسولان از خواب بیدار شن لطفن مردم رو داره آب میبره
از
ممنون از شما که این موضوع رو تذکر دادین.
صدا و سیما خیلی وقته که رسالت خودشو از دست داده تازه فهمیدی علی جون؟!!!!
باید به این کارشون تاسف خورد
ای بابا تبلیغ ماشین ایرانی کردن جرم هست که در فیلمها آرم آن را میپوشانند چون ایرانیها از روی قیافه خودرو رو نمیشناسند فقط از روی آرم ماشین رو میشناسند البته در مورد خوردروهای خارجی کمتر ناظر این اتفاقات هستیم
قبل از اين كه اين يادداشت رو بخونم هم دقيقاً نسبت به اين مسئله حساس شده بودم. با وجود احترامم به عموپورنگ اين كارشبنظرم جاي بحث داره.
كاملا با اين تبليغات در برنامه كودكان مخالفم.
با سلام.به حق به موضوع خوبی اشاره شده است.کودکان بیشتر جذب تبلیغات میشوند...
خبلي عالييييييييي
به نظر میرسد برنامه کتابخانه عمو پورنگ نیز کمکی در ترویج مطالعه و کتابخوانی کودکان نمیکند و به تبلیغ مواد خوراکی بیشتر از کتاب های محبوب برای کودکان می پردازد و انتظار بیشتری از این برنامه می رفت
واقعا که
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.