آخرین خبرتصاویر ناوگروه تئودور روزولت در مسیر خاورمیانه؛ کی می‌رسد؟
4بازدید
۳۳

تکرار سبک مستندسازی برای «حسن باقری»

می‌توان جنگ را بهتر از این به تصویر کشید؟ + فیلم

در حالی که از بسیاری ‌جلسات فرماندهی جنگ، تنها صدا ‌مانده و به دلیل اقتضائات و شرایط سری، حتی تصویربرداری نشده، قرار بود درباره فرمانده اطلاعات و عملیات سپاه در دوران جنگ که در‌‌ همان دوران به شهادت رسیده و طبیعتاً کمترین تصاویر قابل تصور از وی وجود دارد...

بازسازی رخدادهای جنگ، از رویدادهای مهمی است که در سال‌های اخیر به شدت باب شده و در ایران نیز در حوزه فیلم و سریال، تنها یک «مستند ـ سینمایی» در این باره ساخته شده که به شدت مورد توجه قرار گرفته است؛ اتفاقی که بهترین شکل تشریح رویدادهای جنگ ارزیابی شده و گمان می‌رود این امر به صورت وسیع قابل پیگیری است.

به گزارش «تابناک»، «آخرین روزهای زمستان» یک اتفاق در تلویزیون ایران بود؛ واژه‌ای که دقیقاً نمی‌توان نام «مستند» ‌بر آن نهاد و عبارت «مستند ـ سینمایی» برایش منطقی‌تر است. در این سبک اثر صرفاً بر تصاویر و اصوات موجود تکیه نمی‌شود، بلکه با توجه به داشته‌های موجود، تلاش می‌شود پیرامون سوژه اصلی، وقایع را بازسازی و با داشته‌های در دسترس درآمیخت و در ‌‌نهایت اثری متفاوت آفرید.

پیش از این در حوزه عکس، این اتفاق رخ داده ‌و برخی حوادث تاریخی با جزئیات و حتی رنگ و کیفیت آن دوره، بازسازی شده بود که در نوع خود، گویای بسیاری از اقتضائات و شرایط وقوع حادثه بوده و شاید بیش از صد‌ها صفحه کتاب در تشریح ابعاد یک حادثه با خود حرف به همراه داشته است. در حوزه فیلم اما این امر بسیار دشوار و نفس‌گیر می‌نماید و به ویژه درآوردن اثری هم‌تراز استانداردهای مطرح، در حالی که اساساً چنین امری بسیار کم سابقه است و قابلیت ترازی وجود ندارد، نوع پیشبری را دشوار‌تر می‌سازد.

جنگ را بهتر از این می‌توان به تصویر کشید؟ + فیلم
از راست به چپ: شهید حسن باقری و بازیگر نقش حسن باقری

در حوزه عکس، همه اجزای یک صحنه برای دقایقی قابل چینش است تا با ثبت چند عکس، یک اتفاق تاریخی را بازسازی کند و به تصویر کشید و سرانجام با تکنولوژی دیجیتال، بافت عکس را به دوره تاریخی مدنظر پرتاب کرد؛ اما در حوزه فیلم این امر به دشواری می‌انجامد، به ویژه ‌که محیط‌های شهری و خطوط جنگی به کلی دستخوش تغییر شده و بازسازی محیط سی تا پنچاه سال پیش، بدون آن که مؤلفه‌های شهری مربوط به بیست سال اخیر در آن‌ها نباشد، نیاز به برنامه‌ریزی بسیار سنگینی دارد.

در حوزه تولید فیلم‌های تاریخی نیز این امر به کلی با عکس تفاوت دارد، چرا که بسیاری از متریال‌هایی که در گذشته به شکل وسیع در دسترس بود و همچنین دوربین‌های تصویربرداری و مجموع تکنولوژی که در این زمینه استفاده می‌شد، بسیار نایاب و در مواردی، تولیدش متوقف شده است؛ بنابراین، ضبط فیلم‌هایی که کیفیت‌‌ همان دوران را داشته ‌و مشابه تصاویر باقی مانده از جنگ باشد که بتوان با تصویر باقی مانده از آن سال‌ها مونتاژ کرد و امکان تفکیک برای مخاطب عام بسیار دشوار شود، در نوع خود کاری ویژه است.

به این‌ها می‌توان ضبط صحنه‌های سنگین جنگی را نیز افزود که چه بسا عملاً یک مستند را از یک فیلم سینمایی نیز ‌دشوار‌تر می‌سازد، چرا که در یک فیلم سینمایی، لزومی به تبدیل فیلم به رنگ فیلم‌های دهه ۶۰ و از آن مهم‌تر، ‌به روایت خط به خط و دقیق تاریخ نیست و می‌توان همه رویدادها را به داستان‌پردازی نویسنده ارجاع داد، ولی در موضوع مستند تمامی این اقدامات، باید به گونه‌ای کنار هم اجرا شود، که تاریخ به دقیق‌ترین شکل ممکن و با کمترین خدشه مورد اشاره قرار گیرد.

با چنین شرایطی، در حالی که از بسیاری نشست‌های فرماندهی جنگ، تنها صدا باقی مانده و به دلیل اقتضائات و شرایط سری، حتی تصاویربرداری نشده، قرار بود درباره فرمانده اطلاعات و عملیات سپاه در دوران جنگ که در‌‌ همان دوران به شهادت رسیده و طبیعتاً کمترین تصاویر قابل تصور از وی وجود دارد، مستندسازان سراغ ساخت «آخرین روزهای زمستان» رفتند و هم تکنولوژی را آوردند و با دوربین ۱۶ میلی‌متری و تکنیکی بسیار جالب فیلم‌ها را به رنگ فیلم‌های دهه ۶۰ درآوردند و هم وقایع را با کمترین اشتباه به تصویر کشیدند تا بتوانیم حسن باقری را بهتر بشناسیم.

جنگ را بهتر از این می‌توان به تصویر کشید؟ + فیلم
تصاویر ضبط شده که تفاوتی با فیلم‌های ضبط شده از جنگ ندارد

در این مستند، شهید حسن باقری در اتاق جنگ نشسته و صدایش را در حال بحث با دیگر فرماندهان جنگ می‌شنوید و تصویر می‌کنید، واقعاً این تصاویر مربوط به اتاق جنگ است، حال آن که تمامی اشخاص حاضر در جلسه، چهره‌های ‌شبیه این فرماندهان شهید هستند که در لوکشین اتاق جنگ طراحی شده، نشانده شده‌اند و صدای اصلی اتاق جنگ بر این تصاویر قرار داده شده و آنقدر این بازسازی طبیعی است که بیننده برایش باورپذیر نیست، چنین اتفاق منحصر به فردی رخ داده است.

در سال‌های اخیر، برای ساخت اثری درباره سردار شهید حسن باقری حجم انبوهی از تحقیقات شده بود و چنین عنوان می‌شد که درباره او فیلم سینمایی ساخته خواهد شد اما تجربه تولید فیلم‌های سینمایی درباره فرماندهان جنگ و ضعیف بودن نزدیک به همه این فیلم‌ها و در مقابل تجربه بسیار موفق ساخت «مستند ـ سینمایی آخرین روزهای زمستان» باعث شد که مسئولان تشویق شوند ‌برای تولید آثار مشابه درباره دیگر قهرمانان جنگ و حتی سایر وقایع تاریخی دارای قابلیت بازسازی اقدام عملی انجام دهند.

در همین زمینه، به ظاهر‌ تکرار سبک مستندسازی برای «حسن باقری» درباره سردار شهید «مهدی زین الدین» نیز در دستور کار قرار گرفته و تحقیقات مفصلی در این زمینه آغاز شده تا بر پایه مستندات‌ به دست آمده، پیش تولید و تولید فیلم صورت ‌پذیرد و خوشبختانه تلویزیون در این زمینه غفلت نکرده که جای تقدیر دارد؛ افزون بر آن که حقیقتاً میزان توجهی که باید به سازندگان این اثر شود ـ به لحاظ عمق اثرگذاری آنچه ثبت کرده‌اند ـ غیرقابل اندازه گیری است.

اگر این مستند را ندیده‌اید، ضمن آنکه پیشنهاد می‌کنیم همه بخش‌های ‌آن را تهیه و با کیفیت ببینید، دعوتتان می‌کنیم تا قسمت آخر این مستند را که پیش از این در تلویزیون به نمایش درآمده و به تازگی ‌بازپخش شده، در «تابناک» ببینید.

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۱۲:۱۴

کجایید ای سبک بالان عاشق
پرنده تر ز مرغان هوایید

مالمیری۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۱۲:۰۹

من این مستند را قبلاً دیده بودم. خیلی جالب بود. ولی از این برنامه ها کم ساخته میشه و ما نسل جوان از فر ماندهان نخبه ی کم سن و سال و جوان اطلاعات زیادی نداریم.در صورتیکه رشادت های حسن باقری خود بنده را بسیار تحت تاثیر قرار داد.و فکر می کنم در زمینه ی فرماندهان جوان جنگ جای کار بسیاری وجود دارد.

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۱۱:۳۶

واقعا نمیشه توصیفش کرد.خیلی سخته که بخوای چنین انسان باایمان و بزرگی رو توصیف کنی.فقط امیدوارم شفاعتمون کنه

منتظر۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۱۰:۴۴

مستندخوبی بودفقط من به این فکرمیکنم وافسوس میخورم که چه مغزهایی راازدست دادیم خدارحمتش کنه ایشان الگوی منه

مجید۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۱۰:۳۳

سلام به روح پاک و جاودان شهیدان و روح جاودان شهید حسن باقری خدا خواسته بود جوانی صبور به این راه کشیده شود و چنین حماسه و شجاعت و تفکر پاک و بی گناه او را چنین هدایت کننده ای محکم بشود و مزد شجاعت خود را از خداوند گرفت جوان ها می توانند و ثابت کردنند

ناشناس1۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۹:۳۸

می بینید که هرجا کار رو ب جوونها بدید خلاقیت و منحصربفرد بودن و درعین حال یگانگی وتبحر به اوج میرسه

كريمي۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۹:۱۱

فوق العاده بود من كه هميشه توي كتابهاوروزنامه ها و برنامه روايت فتح پيگير زندگي و سلوك شهدا بودم حالا فيلم منو شيفته خودش كرد به نظرم اين هم عنايت خود شهيد بود كه چنين بر دلها نشست ودرجانها نفوذ كرد،ياد بادآن روزگاران ياد باد

احسان۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۹:۰۱

مستند نشان داد آن هایی که بی ادعا بودند کارهای اصلی را انجام دادند، حسن باقری فرمانده طراح و فکر اصلی جنگ بود که تا کنون ناشناخته مانده بود.

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۸:۵۵

باقری از نوابغ بود
ای کاش می شد از تمام زوایا مورد توجه قرار بگیرند

احسان۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۸:۴۶

عالیه فرض کنید سخنرانی شهید زین الدین که می گفت دوست دارم شهید شوم و جنازه ام هم پیدا نشود به سبک و سیاق آخرین روزهای زمستان بازسازی شودیعنی از صدتا روضه و مداحی تاثیر گذار تره البته از صدای شیرین برادر شهید آوینی که راوی مستند بود نباید به آسانی گذشت بعدش شهید همت بعد شهید خرازی باکری ودست آخر سپهبد شهید عارف بالله صیاد شیرازی که البته مستندی برای ایشان ساختند شبیه همین سبک وسیاق بدون صداگذاری که شاید الگویی بوده برای آخرین روز زمستان ولی نیاز است به سبک مستند حسن باقری ساخته شود

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۸:۳۰

واقعا يكي از جذاب ترين فيلم‌هاي جنگي تاريخ كشورمان مي‌باشد.
من براي ديدن هر قسمت آن خيلي كارهاي خودم را مجبور شدم معطل كنم زيرا واقعا حس مي‌كردم اطلاعات اين فيلم فوق‌العاده است.
واقعا سازندگان اين فيلم پيش خداوند مقام بالايي دارند زيرا فردي را به تصوير كشيدند كه تماما اخلاص و جهاد بود.

علیرضا۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۸:۰۷

مستند خوبی بود الگوی ما جوانان امروزی باید غلامحسین افشردی و امثال باکری ها باشد

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۱:۱۲

قشنگ بود ولی اگه میخوان دوباره بسازن دقیقا مثل قبل نسازن و تغییرش بدن

حامد واثق۱۳۹۲/۰۶/۰۵ ۰۰:۲۹

جا دارد یادی بکنیم از شهید داود کریمی که این روزها سالگردش هست .فرمانده بی ادعای دوران تثبیت جنگ

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۳:۵۳

بسیار مستند عالی بود . وقتی فیلم را دیدم واقعا فکر کردم از این شهید بزرگوار تصویر برداری شده .فضا سازی ها حیلی جالب بود. شهید باقری یک مرد واقعی بود.................

مجتبی۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۳:۲۱

من تمامی قسمت های این مستند را می خام هر حا م که تو سایت گشتم پیداش نکردم اگه میدونید کجا باید دانلودش کنم تمام قسمت ها را بگیدممنون

کوروش مسلمان۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۳:۱۷

یکی از بهترین هایی بود که تا به حال دیده بودم بعضی اوقات دوربین رو دست خیلی لوث میشد امیدوارم بودجه بیشتری به چون سازندگان با افکار وایده نو داده بشه و البته رسیدن به یک روش دلیل بر نبود روش های دیگر نیست و باید دنبال نو آوری های دیگه ای هم بود .

سلیم۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۲:۵۸

انشا الله خودمون مستند شهدا باشیم و مسؤولین همینطور که فیلم سازی اهمیت میدن به آدم سازی هم اهمیت بدن

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۲:۵۱

خدایا کمکمان کن تا درزندگی دنیوی امروزازیاد شهدا غافل نشویم .

محمد۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۲:۳۲

خدایا ما رو با شهدا محشور و شهدامون رو با شهدای صدر اسلام محشور کن

امیر۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۲:۲۵

خواهش میکنیم شما را بخدا در باره شهید خرازی نیز مستند بسازید

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۲:۲۱

واقعا بی نظیر بود. من علی رغم تمام مشغله هایم با علاقه و دقت آن را دیدم و بعد از دیدن هر قسمت با تمام وجود تحسینشان کردم. زحماتشان به جای خود اما گاهی صاحب اصلی اثر کس دیگری است و این مستند از آن آثار پسندیده شده بود........

مجتبی۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۲:۰۱

واقعا این مستند عالی بود . من که دستی در این موضوع دارم باید به شما بگم جنگ تحمیلی فقط و فقط در این اثر بود که بطور واقعی نمایش داده شد!!!
انشاء الله که بازهم ساخته بشه!

قاسم۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۱:۳۱

حسن باقری باقر جنگ بود.....

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۱:۳۰

روحش شاد

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۱:۳۰

زمانی که این مستند رو میدیدم بهشون درورد فرستادم که برای مخاطب عام ارزش قائل شده بودن و برای کم نقص دراومدن کارشون وقت و انرژی گذاشته بودن.
ای کاش صدا و سیما همیشه جای افراد متخصص و کارکشته و بادانش بود و از یه سری کارمند معمولی که از قضا برنامه سازی میکنن، نبود!
حقیقتا تو کشور ما اغلب آدم ها جای خودشون نیستن.

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۱:۲۴

من این مستند رو از شبکه 1 دیدم، چندین هفته قبل بود، تا وسطای فیلمفکر کردم مستند مستنده، تا اینکه متوجه شدم دیگه خیلی خیلی از باقری دارن نشون میدن، اولش شک کردم که چه کسی اینقدر فیلم مستند از این فرمانده گرفته و تا حالا هم هیچ شبکه ای اینها رو نشون نداده، حتی احمد متوسلیان رو هم خیلی عالی تو فیلم در آورده بودن، به جد بهترین فیلمی بود که از جنگ دیدم، و تازه داشتم میفهمیدم که احمد متوسلیان و باقری چه کردند!! و چگونه خرم شهر آزاد شده، برای من که فوق العاده جذاب بود.

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۱:۲۳

انصافا بهترین مستند دفاع مقدس بود

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۰:۳۲

یاد تمام قهرمانان وطن به خیر

ناشناس۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۱:۰۸

به نظرم شهیدان اسلام برازنده تر باشه

محمد۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۰:۰۲

من این مستندا ندیده بودم. خیلی عالی بود. واقعا خدا دوسشون داشته شهید باقریا. این مردا همیشه تو یاد و خاطرمون هستن. برامون الگو هستن. خدایا یه مقدار از مردونگی این مردارا نصیب ما حونای این نسلم بکن.

یه همدانی، که هم لهجه ی همدانی دوست داره هم اصفهان۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۲:۲۱

خیلییی قشنگ!!! لهجه ی شیرین اصفهانی شما محمد آقا از نوشته تون هم شنیده میشه! من که این متن رو با لهجه ی شیرین اصفهانی شنیدم!

مصطفی۱۳۹۲/۰۶/۰۴ ۲۱:۵۹

ایکاش بازهمبه امثال این جوانها اعتماد میشد

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.