حماس به هر امتیازی تن خواهد داد!

دهمین سفر جان کری به منطقه خاور‌میانه برای به ثمر رساندن مذاکرات به اصطلاح صلح نیز به پایان رسید. مذاکرات سازش بین طرف‌های اسرائیلی و فلسطینی بر پایه برنامه زمانبندی از پیش تعیین شده برگزار می‌شود. طرف امریکایی و اسرائیلی احتمال می‌دهد تا نیمه نخست سال ۲۰۱۴ میلادی این توافق حاصل شود. جان کری وزیر خارجه آمریکا در پایان سفرش به منطقه اعلام کرد که به احتمال زیاد هیأت‌های فلسطینی و اسرائیلی تا پایان آوریل آتی به توافق کامل برای صلح برسند.

از سرگیری مذاکرات صلح پس از وقفه‌ای نسبتاً طولانی، پرسش‌های چندی را در ‌چرایی و انگیزه‌های موجود در ورای چنین تحولی برانگیخته است. این نکته که جنگ غزه به توقف مذاکرات انجامید، روشن است؛ اما اینکه چه مسائل جدیدی از‌سرگیری مذاکرات را پس از این وقفه ممکن ساخت، نکتۀ دیگری است که برای پاسخگویی به آن لازم است نگرش طرف‌های مناقشه در ارتباط با از‌سرگیری مذاکرات و دلایل آن‌ها برای ورود به چنین مذاکراتی ‌بررسی شود. ‌برای پاسخ به این پرسش‌ها «تابناک» با صباح زنگنه از کار‌شناسان خاورمیانه به گفت‌و‌گو پرداخته است.

زنگنه در پاسخ به پرسشی پیرامون ارزیابی از سفر اخیر کری به فلسطین اشغالی بیان داشت: رفت‌وآ‌مدهای وزیر خارجه آمریکا به منطقه و به ویژه میان اسرائیل و فلسطینی‌ها تداوم داشته و این دهمین سفر کری به فلسطین اشغالی و منطقه است

 به نظر می آید کری، به نظر می‌آید کری‌ در طرح‌هایی که ارائه کرده، تلاش داشته موضوع فلسطین را با مجموعه‌ای از تبلیغات که عمدتا می‌تواند جنبه روابط عمومی داشته باشد، تبدیل کند؛ بنابراین، عملا هیچ گونه پیشرفتی در این زمینه حاصل نشده است.

همچنین وی افزود: اسرائیلی‌ها همچنان در حال ساخت و ساز واحدهای مسکونی در مناطق ‌و به ویژه ‌پیرامون بیت‌المقدس و به ویژه در بخش شرقی هستند. اسرائیلی‌ها با این کار، در واقع این شهر مقدس را احاطه و آن را از بقیه سرزمین‌های فلسطینی عملاً جدا خواهند کرد. صهیونیست‌ها هیچ گونه توقفی در عملیات حفاری و تخریب زیر مسجد‌الاقصی نکرده‌اند و حفاری‌ها ادامه دارد و توقفی در آن ‌نشده است.

این کارشناس مسائل خاورمیانه در ادامه گفت: به نظر می‌آید که مذاکرات بین فلسطینی‌ها و اسرائیلی تنها یک سرپوشی بر تعدیات و تجاوزات این رژیم به حقوق فلسطینی‌هاست و در جریان این مذاکرات، هیچ گونه امتیازی به فلسطینی‌ها داده نخواهد شد.

صباح زنگنه در ادامه در پاسخ به پرسش طرح تشکیل دو دولت فلسطینی ـ اسرائیلی بیان کرد:تشکیل دو دولت یک ابزار و یک محتوای بسیار کمرنگی از واقعیات در فلسطین بیش نخواهد بود. دولت به معنای تشکیلاتی دولتی است که مرز مشخص، دارای مبادی ورود و خروج، فرودگاه، گذرنامه مستقل و دارای نیروی نظامی و انتظامی مستقل باشد.

این در حالی است که هیچ کدام از مشخصات یک دولت مستقل در این طرح دیده نشده ‌و عنوان دو دولت مستقل عملاً در حد اقدامات اداری بسیار ـ بسیار محدود است. این طرح همراه خود چیزی از خصوصیات یک دولت و حتی یک نهاد را نخواهد داشت.

وی ادامه داد: حماس در عمل به هر امتیازی که حاصل می‌شود تن خواهد داد. در مورد همین طرح دو کشور که در جریان است وحدت‌نظر بین احزاب و جریان‌ها و تشکیلات فلسطینی وجو ندارد. بنابراین همین طرح از آغاز با ‌نا‌رضایتی و یا مخالفت سایر احزاب و جریان‌ها روبه‌رو خواهد شد.

همچنین زنگنه گفت: دمکرات‌ها‌ همواره به طور سنتی کمتر از خواسته‌های اسرائیل پیروی می‌کنند. البته این بدین معنا نیست که دمکرات‌ها بتوانند موضوع اسرائیل را به سرانجامی برسانند. در شرایطی آقای کری، به موضوع خاورمیانه اظهار علاقه کردند که دو بحران عظیم در سوریه و مصر به وجود آمده است.

این دو کشور بال‌های شرقی و غربی فلسطین را تشکیل می‌دهند که به شدت تضعیف شده‌اند و از طرف دیگر، اعتراضات شدید به اسرائیلی‌ها در مورد ادامه شهرک‌سازی بروز کرده است.

وی در پایان گفت: اسرائیلی‌ها به دنبال یک فرصت تنفسی هستند تا از این مرحله بگذرند و به وضعیت مناسب‌تری برسند. امریکا هم تلاش می‌کند از این فرصت به دست آمده استفاده نماید و از وضعیت بحرانی که هم در داخل اسرائیل وجود دارد و هم در منطقه بین ملت‌های مسلمان وجو دارد، بتواند گریزگاهی برای برون رفت از مشکلات خود بیابد.

روشن است که اسرائیل مذاکره با محمود عباس و دادن هر گونه امتیاز به فلسطینی‌ها را با وجود ائتلاف تندروی حاکم برنمی‌تابد و در صورت وقوع چنین امری، دولت نتانیاهو احتمالاً سقوط خواهد کرد.

متن کامل گفت‌و‌گو را در اینجا بخوانید.