توانبخشی متولی ندارد

رئیس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی گفت: توانبخشی متولی‌های متعددی از جمله بهزیستی، وزارت بهداشت و هلا‌‌ل‌احمر دارد و از طرفی سازمان‌های بیمه‌ای به دلیل پرهزینه بودن و طولانی بودن پروسه توانبخشی در سطح سه از آن فرار می‌کنند.

به گزارش فارس، محمدتقی جغتایی سلامت را در چهار بعد تقسیم‌بندی کرد و اظهار داشت: سلامت در چهار بعد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی تقسیم‌بندی شده است.

رئیس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی گفت: سلامت در سه سطح نیز قابل بررسی است؛ سطح اول خدمات پیشگیری یا بهداشت است اما سطح دوم و سوم به درمان و توانبخشی اختصاص می‌یابد.

وی ادامه داد: در سطح اول خدمات سلامت که پیشگیری است به مواردی می‌پردازیم تا سلامت جسمی، روانی و اجتماعی جامعه را تأمین کنیم؛ حتی مسائلی چون طلاق، شادابی و افسردگی نیز از جمله مسائل اجتماعی است که به آن پرداخته می‌شود.

رئیس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی سطح دو را به درمان اختصاص یافته دانست و گفت: مراجعه به سرویس‌ها و کادر پزشکی در این سطح جا می‌گیرند و اگر مشکلی ایجاد شده باشد که نیاز به خدمات توانبخشی باشد در سطح سه قابل پیگیری است.

جغتایی ادامه داد: هر چه سطح خدمات سلامت از یک به سه می‌رسد پرهزینه‌تر و پیچیده‌تر می‌شود.

رئیس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی اظهار داشت: سرمایه‌گذاری دولت، نظام‌های خدماتی و حتی سازمان بهداشت جهانی در سطح یک که همان پیشگیری است متمرکز شده ‌است چرا که هم آسان‌تر است و هم هزینه کمتری را به دنبال دارد.

وی ادامه داد:‌ در سطح‌های بعدی ارائه سرویس باید تخصصی‌تر باشد؛ از طرفی چون بیمار متقاضی سطح سه، دیگر انسان مؤثری در جامعه نیست و به عنوان فرد مولد مطرح نمی‌شود هزینه‌ بیشتری را به جامعه تحمیل می‌کند.

جغتایی افزود: ارائه سرویس و خدمات طولانی و بستری‌های بلندمدت و پرهزینه‌تر، از جمله خدماتی است که توسط متخصصان مختلف و یک تیم حرفه‌ای در سطح سه ارائه می‌شود.

رئیس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی به مشکلات پیش‌رو اشاره داشت و گفت: بزرگترین مشکل ما این است که بین سطح دو که سطح درمان است و سطح سه که ارائه خدمات توانبخشی است ارتباط لازم و نظام ارجاع وجود ندارد؛ البته در سطح یک و دو نظام ارجاع داریم اما آن سیستم نیز ناقص است.

وی تصریح کرد: مسئله دیگر بازنگری و سازماندهی مراکزی است که سرویس‌های خدمات سطح سه - توانبخشی- را ارائه می‌دهند چرا که سطح این خدمات علمی نیست و براساس نیاز طراحی نشده است و سرویس‌ها را ناقص ارائه می‌دهند؛ به طور مثال در ضایعات نخاعی هم به روانشناس، هم به پرستار و هم به فیزیوتراپیست و... احتیاج است.

رئیس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی افزود: ساختار باید بر حسب نوع مشکلی باشد که بیمار دارد. متأسفانه ساختارهای ما علمی نیست و بر اساس آن طراحی نشده است.

وی به مدل‌، الگو و ساختارهای ارائه خدمات توانبخشی اشاره داشت و گفت: نکته مهم در این حیطه خدمات گرانی است که ارائه می‌شود. باید از امکانات بخش غیر دولتی و خصوصی به همراه کمک‌های دولتی استفاده کنیم و خیرین نیز باید در سطح سه که همان توانبخشی است حضور یابند؛ همچنین از مشارکت‌های مردمی نیز استفاده شود و دولت منابع بیشتری را به این سمت اختصاص دهد.

جغتایی در پاسخ به پرسش فارس مبنی بر پوشش بیمه از خدمات توانبخشی گفت: خدمات سطح توانبخشی باید تحت پوشش بیمه قرار گیرد البته در برخی موارد تحت پوشش هست و در برخی موارد دیگر نیست.

وی افزود: خدمات توانبخشی خدمات پیچیده، طولانی و هزینه‌بری هستند که باید به دادش برسیم چرا که امروزه برخی خدمات توانبخشی تحت پوشش بیمه نیست و خدمات به صورت ناقص ارائه می‌دهد و چون بیمار باید از جیب خود هزینه‌ها را بپردازد ادامه درمان را رها می‌کند چرا که بیمه خود عامل کشش برای ادامه درمان است.

رئیس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی گفت:خانواده‌هایی را می‌شناسیم که کودک فلج مغزی دارند و بعد از مدتی درمان‌های توانبخشی را قطع می‌کنند چرا که این خدمات بار مالی سنگینی دارد و فرد چون بیمه نیست مجبور می‌شود پذیرش درمان را قطع کند و اینجاست که ما باید فکری برای بیمه خدمات توانبخشی کنیم.

جغتایی تصریح کرد: سازمان‌های بیمه‌ای به دلیل پرهزینه بودن و طولانی بودن پروسه توانبخشی در سطح سه از آن فرار می‌کنند.

وی به نداشتن متولی مشخص برای خدمات سطح سه اشاره داشت و گفت: سطح دو که درمان است متولی مشخصی چون وزارت بهداشت دارد اما سطح سه که توانبخشی است متولی‌های متعددی از جمله بهزیستی، وزارت بهداشت و هلا‌‌ل‌احمر دارد که باید تولی‌گری هر کدام مشخص شود تا هم تقسیم کار بین این سازمان‌ها صورت پذیرد و هم خدمات ناقص ارائه نشود.