اندر حكايت اينترنت در ايران

محمدرضا حيدري‌نژاد كه خود را دانشجوي دوره دكتراي كامپيوتر در مالزي معرفي کرده، در پيام ارسالي خود به «تابناک» نوشته است: چندي پيش، براي مدت كوتاه 25 روزه در ايران بودم كه براي انجام كارهاي آموزشي دانشگاه، چك كردن ايميل و چند كار ضروري ديگر، مجبور به استفاده از اينترنت شدم. به صورت dial-up به ISP وصل شدم. سرعت در حد كسل كننده‌اي پايين بود. از يكي از دوستان كه مدير يكي از اين مراكز اينترنتي است، دليل را جويا شدم. ايشان گفتند كه اين مشكل تنها مربوط به مركز ما نيست و چند روزي است همه جاي كشور دچار اين افت سرعت شده است.

به گفته او از پنج Backbone اصلي تأمين باند كشور، تنها دو لينك در حال حاضر وصل بوده و بار ترافيك كشور را به دوش مي‌كشند. از آنجايي‌كه متولي تأمين پهناي باند كلي كشور براي اتصال ساير مراكز به اينترنت، مخابرات است، پهناي باند مورد نياز كشور توسط شركت مخابرات تأمين نمي‌شود. دلايل اين موضوع متعدد است؛ يا اين امكان به دليل مسائلي مانند تحريم امكان‌پذير نيست و يا سياست مخابرات، تأمين نكردن اينترنت پرسرعت براي مشتركان است كه در هر دو صورت، تاوان آن را كاربران اينترنت پرداخت مي‌كنند.

علاوه بر مسئله سرعت، اتصال به اينترنت در ايران از تكنولوژي روز دنيا فاصله دارد. در حالي كه اتصال به اينترنت با شماره‌گيري منسوخ شده است، هنوز بسياري از كاربران خانگي ما به اين طريق به شبكه جهاني متصل مي‌شوند كه عملاً باعث اشغال شدن يك خط تلفن مي‌شود. مهمترين دليل آن هم گران بودن خدمات ADSL براي مشتركان خانگي است. با وجود اين كه اكنون در بسياري از كشورهاي دنيا، اتصال به شبكه اينترنت به صورت بي‌سيم انجام مي‌شود، عملاً به جهت حمايت نشدن از بخش خصوصي، ورود اين تكنولوژي به كشور هنوز انجام نشده و يا همه‌گير نشده است.

معضل ديگري كه كاربران ايراني با آن روبه‌رو هستند، كم محتوا بودن و يا نقصان اطلاع‌رساني در سايت‌هاي سازمانها و مؤسسات دولتي ـ نيمه دولتي و خصوصي است. با وجود اين كه در اواخر دولت پيشين بودجه هنگفتي از بيت المال بابت طرح‌هايي مانند تكفا و دولت الكترونيكي هزينه شد، عملاً با گذشت زمان اهداف آن به فراموشي سپرده شدند و نتايج چندان ملموسي عايد نشد.

براي نمونه، فرض كنيم مي‌خواهيد از برنامه پرواز هواپيمايي اطلاعاتي كسب كنيد. عملاً با جستجو در گوگل پايگاه اطلاع‌رساني فرودگاه مهرآباد را پيدا نكردم. پايگاه اطلاع‌رساني هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران به آدرسhttp://www.iranair.com و يا پايگاه اطلاع‌رساني فرودگاه بين‌المللي امام خميني به آدرس http://www.ikia.ir را ملاحظه كنيد: اطلاعاتي مانند كنسل شدن پرواز، تأخير پرواز، ساعت ورود، ساعت پرواز، چك كردن و يا رزرو بليت و... سايت‌هاي اينترنتي كنوني عملاً تا چه حد قابل استخراج هستند؟

همين قضيه درباره مؤسسات ديگر (به جز سايت‌هاي خبري) به چشم مي‌خورد. هدف درد دلي دلسوزانه با مسئولان بود. اميد كه مديران نهادها و سازمان‌ها به ويژه در وزارت وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات دلسوزانه‌تر به حقوق كابران اينترنتي توجه كنند.