2بازدید
به یاد فهيمه محبي مدير دايره‌المعارف تشيع
او به حق زينب زمانه بود
بابك رشنوزاده
بحث بر سر همت و اراده پولادين فاطمه فهيمه محبي، مدير تواناي دايرة المعارف تشيع است، اما در آغاز شرحي هرچند مجمل در معرفي دايرة المعارف تشيع لازم است. اين اثر با حمايت مالي بنياد اسلامي طاهر كه مؤسسه‌اي وابسته به موقوفات مرحوم سيد ابوالفضل توليت، متولي آستانه حرم حضرت معصومه(س) بود، در 1360 خورشيدي شروع به كار كرد. نخستين رئيس آن دكتر مهدي محقق بود و ويراستاران آن دكتر سيد احمد صدر حاج سيد جوادي، استاد بهاءالدين خرمشاهي و كامران فاني بودند. پس از آنكه دكتر محقق به خواست آيت الله سيد علي خامنه‌اي، براي راه‌اندازي دانشنامه جهان اسلام به آن بنياد رفت، دكتر صدر حاج سيد جوادي عهده‌دار سمت او شد و تاكنون اين مرد فرهيخته و مؤمن با كهولت سن همچنان به عشق علي(ع) به مديريت مشغول است. تاكنون از اين دايرة المعارف13 جلد(از مدخل آب تا قباله) منتشر شده است.
فاطمه فهيمه محبي در 1309 خورشيدي در تهران به دنيا آمد. پدرش از علماي خوش سيرت و مردم‌دار بود. در 1346 خورشيدي همسر خانم محبي كه خلبان هوانيروز بود، بر اثر سانحه‌اي گويا عامدانه به شهادت رسيد. پس از شهادت همسرش او با سه فرزند (دو پسر و يك دختر) تنها ماند. پسر خردسالش سعيد، كه آن زمان 6 ساله بود و ذكاوت فراوان داشت، مادر را مجبور به ترك ايران كرد. در سال 1352 خورشيدي خانم محبي با سعيد و پسر بزرگش به لندن رفت و در آن سامان هفت سال زيست. در لندن خانه خانم محبي محل تجمع جوانان پرشور انقلابي شد كه اينك برخي از آن جوانان داراي اسم و رسم سياسي اند.
در سال 1358 خورشيدي با اخطار دولت انگليس كه تمايلي به آن جلسات نداشت، به ايران بازگشت. سعيد كه دريافته بود عراق قصد حمله به ايران را دارد، تحصيل را نيمه تمام رها كرد و در مرداد ماه 1359 خورشيدي به ايران رفت و به مادر پيوست. در اوان جنگ تحميلي به جبهه رفت و... سرانجام در سال 1361 خورشيدي به درجه رفيع شهادت رسيد و چه سعيدهايي جان فدا كردند كه ايران، ايران بماند. خانم محبي پس از شهادت پسرش به ياري رزمندگان شتافت و بارها به جبهه رفت و در حد توان خود به ايران و رزمندگان سلحشور كمك كرد.
در بازگشت از جبهه دچار سانحه شد و چندين سال بستري بود. او با فروش يك طبقه از منزل مسكوني‌اش بنياد خيريه "شط" را به ياد شهيد سعيد محبي به راه انداخت تا دانشجويان درمانده را ياري رساند، اما در همان زمان از دكتر سجادي شنيد كه دايرة المعارف تشيع در شرف بسته شدن است و او با سرمايه خود جلد سوم آن را منتشر كرد. از اين اثر تا 1370 خورشيدي دو جلد به طبع رسيده بود. چاپ جلد سوم دو سال به درازا كشيد و از آن پس اين «بزرگا زن» بردبار، كار نشر اين اثر را پي گرفت و به گفته خود شادروان خانم محبي در 60 سالگي كه سن بازنشستگي است، او تازه شروع به كار كرده بود.
خانم محبي براي ماندگاري اين اثر همه خانه‌اش را فروخت و به خانه دخترش يا احياناً خانه خاله‌اش رفت. تاكنون هيچ نهادي به طور جدي از اين مؤسسه حمايت نكرده است، جز اينكه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي چند دوره از اين اثر را بخرد و پس از يك سال با تخفيف بهاي آن بپردازد. ما همگي نياز به اين اثر گرانبها داريم. اي كاش همه نهادها، مؤسسات فرهنگي، كتابخانه‌هاي عمومي و سازمان‌هاي گوناگون هزينه ناچيزي را صرف خريد اين دايرة المعارف بكنند. خانم محبي زينب‌وار صراحت لهجه داشت به همگان نامه مي‌نوشت كه اين كتاب به نتيجه برسد. اي كاش دست‌كم بنياد شهيد، سپاه پاسداران و بسيج و مراكز فرهنگي وابسته به آنها، به خانم محبي التفات ميكردند، چرا كه نفس انقلاب و جنگ با شهادت تنيده است و دايرة المعارف تشيع نيز حكايت شهيد و شهادت است.
خانم محبي زني تنها، اما دريا دل ،ذكر خيرش همه جا مشحون و از همه مهمتر او مادر شهيد بود. او جگر گوشه‌اش را به ايران و انقلاب تقديم كرده. تنها دلخوشي او اين بود اين اثر گرانقدر به سرانجام برسد و به قول خود او به ياد 16 مظلوم در 16 جلد به نتيجه برسد. خانم محبي، زينب كبري(س) و ابوالفضل عباس(ع) را نيز در كنار 14 معصوم برشمرده بود. شأن مادر شهيد والاست. اي كاش همه مسئولان همت كنند كه اين اثر به نتيجه برسد. خانم محبي قابل ستايش است، هم همسر شهید است و هم مادر شهيد و هم دوستدار تشيع ايراني. كافي است سري به دفتر دايرة المعارف تشيع مي‌زدي و مي ديدي اين بانوي بزرگوار چقدر دلواپس ادامه انتشار اين اثر بود و چقدر از آقايان دكتر صدر حاج سيد جوادي و بهاء الدين خرمشاهي و كامران فاني سپاسگزاري مي كرد. سرانجام اين زن دردكشيده در4 بهمن 1388 از دار دنيا رهيد و ما او را آنگونه که باید در نيافتيم: «آي آدم‌ها كه بر ساحل...».
بابك رشنوزاده (از مؤلفان دايره‌المعارف تشيع)
فاطمه فهيمه محبي در 1309 خورشيدي در تهران به دنيا آمد. پدرش از علماي خوش سيرت و مردم‌دار بود. در 1346 خورشيدي همسر خانم محبي كه خلبان هوانيروز بود، بر اثر سانحه‌اي گويا عامدانه به شهادت رسيد. پس از شهادت همسرش او با سه فرزند (دو پسر و يك دختر) تنها ماند. پسر خردسالش سعيد، كه آن زمان 6 ساله بود و ذكاوت فراوان داشت، مادر را مجبور به ترك ايران كرد. در سال 1352 خورشيدي خانم محبي با سعيد و پسر بزرگش به لندن رفت و در آن سامان هفت سال زيست. در لندن خانه خانم محبي محل تجمع جوانان پرشور انقلابي شد كه اينك برخي از آن جوانان داراي اسم و رسم سياسي اند. در سال 1358 خورشيدي با اخطار دولت انگليس كه تمايلي به آن جلسات نداشت، به ايران بازگشت. سعيد كه دريافته بود عراق قصد حمله به ايران را دارد، تحصيل را نيمه تمام رها كرد و در مرداد ماه 1359 خورشيدي به ايران رفت و به مادر پيوست. در اوان جنگ تحميلي به جبهه رفت و... سرانجام در سال 1361 خورشيدي به درجه رفيع شهادت رسيد و چه سعيدهايي جان فدا كردند كه ايران، ايران بماند. خانم محبي پس از شهادت پسرش به ياري رزمندگان شتافت و بارها به جبهه رفت و در حد توان خود به ايران و رزمندگان سلحشور كمك كرد.
در بازگشت از جبهه دچار سانحه شد و چندين سال بستري بود. او با فروش يك طبقه از منزل مسكوني‌اش بنياد خيريه "شط" را به ياد شهيد سعيد محبي به راه انداخت تا دانشجويان درمانده را ياري رساند، اما در همان زمان از دكتر سجادي شنيد كه دايرة المعارف تشيع در شرف بسته شدن است و او با سرمايه خود جلد سوم آن را منتشر كرد. از اين اثر تا 1370 خورشيدي دو جلد به طبع رسيده بود. چاپ جلد سوم دو سال به درازا كشيد و از آن پس اين «بزرگا زن» بردبار، كار نشر اين اثر را پي گرفت و به گفته خود شادروان خانم محبي در 60 سالگي كه سن بازنشستگي است، او تازه شروع به كار كرده بود.
خانم محبي براي ماندگاري اين اثر همه خانه‌اش را فروخت و به خانه دخترش يا احياناً خانه خاله‌اش رفت. تاكنون هيچ نهادي به طور جدي از اين مؤسسه حمايت نكرده است، جز اينكه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي چند دوره از اين اثر را بخرد و پس از يك سال با تخفيف بهاي آن بپردازد. ما همگي نياز به اين اثر گرانبها داريم. اي كاش همه نهادها، مؤسسات فرهنگي، كتابخانه‌هاي عمومي و سازمان‌هاي گوناگون هزينه ناچيزي را صرف خريد اين دايرة المعارف بكنند. خانم محبي زينب‌وار صراحت لهجه داشت به همگان نامه مي‌نوشت كه اين كتاب به نتيجه برسد. اي كاش دست‌كم بنياد شهيد، سپاه پاسداران و بسيج و مراكز فرهنگي وابسته به آنها، به خانم محبي التفات ميكردند، چرا كه نفس انقلاب و جنگ با شهادت تنيده است و دايرة المعارف تشيع نيز حكايت شهيد و شهادت است.
خانم محبي زني تنها، اما دريا دل ،ذكر خيرش همه جا مشحون و از همه مهمتر او مادر شهيد بود. او جگر گوشه‌اش را به ايران و انقلاب تقديم كرده. تنها دلخوشي او اين بود اين اثر گرانقدر به سرانجام برسد و به قول خود او به ياد 16 مظلوم در 16 جلد به نتيجه برسد. خانم محبي، زينب كبري(س) و ابوالفضل عباس(ع) را نيز در كنار 14 معصوم برشمرده بود. شأن مادر شهيد والاست. اي كاش همه مسئولان همت كنند كه اين اثر به نتيجه برسد. خانم محبي قابل ستايش است، هم همسر شهید است و هم مادر شهيد و هم دوستدار تشيع ايراني. كافي است سري به دفتر دايرة المعارف تشيع مي‌زدي و مي ديدي اين بانوي بزرگوار چقدر دلواپس ادامه انتشار اين اثر بود و چقدر از آقايان دكتر صدر حاج سيد جوادي و بهاء الدين خرمشاهي و كامران فاني سپاسگزاري مي كرد. سرانجام اين زن دردكشيده در4 بهمن 1388 از دار دنيا رهيد و ما او را آنگونه که باید در نيافتيم: «آي آدم‌ها كه بر ساحل...».
بابك رشنوزاده (از مؤلفان دايره‌المعارف تشيع)
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
به نام خدا
کاش همه او را می شناختند تا ایران گلستان می شد.
کسانی که دنبال "بانوی اول کشور شدن" بودند، ببینند و بدانند که بانوی اول کشور باید از میان چنین زنانی انتخاب شوند نه آن که بر اساس پست شوهرشان بانوی اول شوند. کسانی که دنبال بانوی اول شدن نبودند اما با عمل خود در عداد آنها قرار گرفتند.
بار الها خدمات این بانوی بزرگوار را قبول فرما و او را با همسر و فرزند شهیدش در بهشت نیکانت ساکن فرما
تو با خدای خود انداز کار و دل خوش دار که رحم اگر نکند مدعی خدا بکند
سلام من یک طلبه ام یک بار که رفته بودم مجلدی از دایره المعارف را بخرم به خاطر ملبس بودن شروع به حرف زدن کردند یک ساعت درد و دل کردند از بی وفا بعضی از روسایی که بعد از به قدرت رسیدن چقدر تغییر اخلاق دا شته اند .اما من محو اراده خانم قرار گرفته بودم که چگونه زینب وار تمام مشکلات را در مسیر هدف تحمل می کنند.عجبا از روسا و مسولین فرهنگی ما که این مقدار بی خیر و برکت هستند که گامی در جهت یاری این مادر شهید برنداشتند.شاید شما هم این چند خط را منتشر نکنید اما قیامت همگی پاسخگو باید باشیم
خدا رحمت کناد دیر شناختیمش شماره حساب بدهید هر چند کم کمک کنیم تسلیت به خانواده او ادم این فداکاریها را که میشنوه شرمنده میشه
خدايش بيامرزد چه بي نام و چه قدر موثر
در جايي كه زنان محترمه مسئولين محترم و زنان محترمه فرزندان محترم مسئولين محترم و زنان محترمه فاميل هاي محترم سببي نسبي محترم مسئولين محترم دراين كشور زندگي مي كنند به بزرگداشت اين و آن نيازي نيست بلكه بايد اززنان محترمه مسئولين محترم و زنان محترمه فرزندان محترم مسئولين محترم و زنان محترمه فاميل هاي محترم سببي و نسبي محترم مسئولين محترم قدرداني كرد.
به نظر من این تیتر با متن همخوانی ندارد , نویسنده یا حضرت زینب را نمیشناخته ویا غلو نموده به هر حال خدا همه مومنین ومومنات را رحمت کند .
اونمونه اي اززنان باوفااست باشد كه زنان امروزي وي الگوي خود قرار دهند
روحش شاد
خدایش بیامرزد اماچراماآدماتاوقتی چنین اشخاصی زنده هستند اسمی ازآنها برده نمی شود
قدر آیینه بدانید چو هست ، نه در آن وقت که افتاد و شکــست
ای کاش در زمان حیاتش ..............
ایکاش در صدا و سیما از ایشان و زحمات ان قدرانی بعمل اورد.روحش قرین رحمت باد
خدایش رحمت کناد..
خداوند ایشان را با شهدا محشور فرمایند
خداوند قرین رحمتش بفرماید
خدا رحمتش کند.در حد خودش حق بزرگی به گردن انقلاب دارد. در زمانی که در لندن بود منزل ایشان محل جمع شدن بچه مسلمون ها و جلسات اسلامی بود.اون موقع جناح بازی نبود. و ایشون بچه رو از هر قشری زیر پرو بال خودش می گرفت. -احمد موتوری!
با سلام
اگر می‌توانید آدرس دقیق مرکز دائرة المعارف و چگونگی تماس با آن را در این صفحه قرار دهید.
متشکرم
انگشت سبابه را گاهي هم به سمت خودمان نشانه رويم
سلام علی آل یاسین , چقدر زیباست اینگونه زندگی کردن , زیستن در لندن , شهادت در ایران , .... الله اکبر
ده سال قبل در نمایشگاه کتاب تهران در غرفه دایره المعارف تشیع ایشان را برای نخستین بار دیدم. ایشان در باره دایره المعارف تشیع توضیح دادند واز ما تعداد طلبه و دانشجوی خارجی که بودیم در مورد تکمیل دایره المعارف بخش های مربوط به کشورمان همکاری می خواستند. من واقعا تحت تأثیر ارارده قوی و صمیمیت این بانوی بزرگ قرار گرفتم. دیگر موفق به زیارت ایشان نگردیدم اما همیشه احترام و شکوه و علو همت و ارادت اش به اهل بیت و پیروانش در دل ما ماندگار ماند.
خدایش رحمت کند
خوبان همه رفتند
سلام
ما برای آنکه ایران خانه ی خوبان شود ، خون دلها خورده ایم.
خداوند به نام حضرت زینب (س) روحشان را قرین رحمت ، راحشان را پر رهرو نماید.
خانم محبی نمونه یک زن کامل و انقلابی و طرفدار عل (ع) است نه مثل خیلی ها که دم از علی میزنند ولی بویی از انسانیت نبرده است. بارها با ایشان صحبت کرده ام و روحیه ایشان ستودنی است. از همه دانشجویان تقاضا دارم تا به یاری خانم محبی بشتابند و وی را در این امر کمک کنند.
در پناه حق باشد تا رسیدن بهشت فاطمه
گويي براي دولتيان ما اين گونه اشخاص محلي از اعراب ندارند. وگرنه نامي و يادي از بزرگ زن ايراني مي كردند.
خداوند او را مشمول رحمت واسعه اش قرار دهد
از خداوند متعال تمنا داریم قرین رحمتش فرماید.هدیه به روح پاکش صلوات بر محمد مصطفی(ص)
خدايش بيامرزد
روحش شاد باد وباشهدايش وبقي شهدا محشور باشد اي كاش مردم ما از اين شير زن درس مي كرفتند كمي هم دنبا را رها ميكردند وبراي اخرتشون كار ميكردند
خدا ایشان دیگران مادران شهیدان وطن چون همت باکری غرین رحمت فرمایید
او به حق زينب زمانه بود !!!!!
با احترام به این خانم بزرگوار و درخواست رحمت الهی برای ایشان.
از تابناک بعید است که ایشان یا هر خانم دیگر را زینب زمانه خطاب کند.! این تیتر حاکی از غلو در حق این خانم ارجمند و نیز حاکی از ان است که نویسنده مقام والای حضرت زینب کبری س را نمیشناسد.
یزدان پاک ، روحش را شاد وپاداش ابدی و زندگی جاوید به ایشان اعطا نماید
خدا رحمتش فرمایید اسوه هست کاهش زن های مسلمان او را بشناسند
قابل توجه وزارت ارشاد ومسئولین محترم چرا در برنامه چهره های ماندگار یادی از ایشان نشده است حتی به عنوان مادر و همسر شهید به طور گسترده مطرح نشده به قول حافظ "تو اهل فضلی و دانش همین گناهت بس"و ای کاش شماره حسابی از طرف آقایان مسئول این دایره المعارف اعلام شود.
چرادرزمان حیاتش نامی ازاین بانوی فهیمه ی ایرانی نبود؟
رحمت خدا و همنشینی معصومین شامل حال ایشان شود. انشاالله.
شايد اگر شناختي از مقام و شان حضرت زينب عليها سلام بود، كسي -هر كه باشد- را به ايشان تشبيه نمي كرديد
اين روزها چه ارزان شده است تشبيه و خرج كردن از دين و پيشوايان دين
ایشان اهل انجدان اراک هستند
درگذشت این بزرگ بانو را به بازماندگان محترم و همه اندیشمندان علاقمند به راه ایشان تسلیت عرض می کنم.
نام نیکو گر بماند زآدمی به کزو ماند سرای زرنگار - روحش شاد
شنیدن این گونه بی مهریها به کسانی که خود دریای مهر وفداکاری اند بسیاردردناکاست. از نگارنده ممنونم.
adress?
با سلام
اگر میشد بانیان این موسسه شماره حسابی را اعلام میکردند تا افراد خیر بتوانند در این امر خطیر سهمی هر چند ناچیز داشته باشند.
امیدوارم خدای سبحان این همسر و مادر شهید را که زینب وار دینش را به انقلاب اسلامی ادا فرموده غریق رحمت فرماید.
سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز مرده آن است که نامش به نکویی نبرند
روحش شاد .
ما نام فوتبالیستها و هنرپیشگان و حتی اطلاعاتی راجع به زندگی شخصی آنها می دانیم ولی دریغ از نام دانشمندانی نظیر دکتر حسابی و این خانم بزرگوار که برای اولین بار است نام او را می شنوم درود بر سایت تابناک
روحش شاد ویادش گرا می باد خداوند این با نوی خیر را با بی بی فا طمه زهرا محشور بگرداند انشا الله وچه خوب است این خا نمهای ثروت مندی که در ایران به لشکر کشی در خیا بانها ی تهران مشقول هستند به چنین را هی بروند
خانواده شهدا فراموش شده اند وسياست بازان جيره خوار از انان استفاده ابزاري مي كنند
خدایش بیامرزد... سال 83، در تماس تلفنی بنده با ایشان، فرمودند که من به «ابر قدرت» گفته ام که همه بچه های ایران، بچه های من هستند.
به این بانوی مسلمان ایرانی افتخار می کنیم .از شما که ایشان را به شایستگی به ما معرفی نمودید سپاسگزاریم. یادش شاد
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.