دور ششم مذاکرات ایران و آمریکا برگزار می‌شود؟

شبکه «سی‌ان‌ان» بامداد سه‌شنبه به نقل از منابعی مدعی شد که دور ششم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا شاید انجام نشود.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، رسانه آمریکایی آکسیوس در گزارشی مدعی شده که انتظار می‌رود دور ششم مذاکرات هسته‌ای بین ایران و آمریکا در روز‌های آینده برنامه‌ریزی شود.

این در حالی است که شبکه «سی‌ان‌ان» بامداد سه‌شنبه به نقل از منابعی مدعی شد که دور ششم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا شاید انجام نشود.

 این منابع که نامشان فاش نشد به سی‌ان‌ان گفتند دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا مورد تردید است و شاید برگزار نشود.

بر اساس گزارش آکسیوس، پیشنهاد محرمانه‌ای که آمریکا روز شنبه به ایران ارائه کرده، اجازه غنی‌سازی محدود اورانیوم در سطح پایین را برای مدتی نامشخص در خاک ایران می‌دهد. این پیشنهاد با مواضع عمومی مقامات ارشد آمریکایی در تناقض است.

استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بار‌ها اعلام کرده‌اند که آمریکا به ایران اجازه غنی‌سازی اورانیوم را نخواهد داد و خواستار تعطیلی کامل تاسیسات هسته‌ای ایران است. اما این پیشنهاد محرمانه انعطاف بیشتری در هر دو مورد نشان می‌دهد.

ایران همواره تاکید کرده که هیچ توافقی را امضا نخواهد کرد که غنی‌سازی برای مصارف غیرنظامی را ممنوع کند—خط قرمزی که با مواضع عمومی آمریکا در تضاد است. اما پیشنهاد جدید راهکار واقع‌گرایانه‌تری برای رسیدن به توافق ارائه می‌دهد.

بر اساس گزارش آکسیوس جزئیات پیشنهاد آمریکا عبارتند از:

- ایران اجازه ساخت تاسیسات جدید غنی‌سازی را نخواهد داشت.

- ایران باید «زیرساخت‌های حیاتی برای تبدیل و پردازش اورانیوم» را تعطیل کند.

- تحقیقات و توسعه در زمینه سانتریفیوژ‌های جدید متوقف خواهد شد.

- غنی‌سازی در تاسیسات زیرزمینی ایران برای مدتی مشخص متوقف می‌شود.

- غنی‌سازی در تاسیسات سطح زمین به سطح مورد نیاز برای سوخت رآکتور‌های هسته‌ای محدود می‌شود.

- یک سیستم نظارتی قوی با پروتکل الحاقی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجرا خواهد شد.

- لغو تحریم‌ها تنها پس از «تعهد عملی ایران» انجام می‌شود.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه گفت که آمریکا هنوز تضمین کافی درباره زمان و چگونگی لغو تحریم‌ها ارائه نکرده است. وی همچنین ادعای آمریکا مبنی بر «قابل قبول» بودن پیشنهاد برای ایران را رد کرد.

پیش از این «کارولین لویت»، سخنگوی کاخ سفید در خصوص پیشنهاد ارسال شده به ایران در بیانیه‌ای گفت: رئیس جمهور ترامپ به روشنی اعلام کرده است که ایران هرگز نمی‌تواند به بمب هسته‌ای دست یابد. ویتکاف، نماینده ویژه، پیشنهادی دقیق و قابل قبول برای ایران ارسال کرده است و پذیرش آن به نفع آنهاست.

وی افزود: به احترام توافق جاری، دولت در مورد جزئیات این پیشنهاد به رسانه‌ها اظهار نظر نخواهد کرد.

واکنش اسرائیل

این پیشنهاد احتمالاً بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، را نگران خواهد کرد. او همواره بر خطوط قرمز آمریکا درباره «غنی‌سازی صفر» و تعطیلی کامل برنامه هسته‌ای ایران تاکید داشته است.

این پیشنهاد از جهات کلیدی شبیه به توافق ۲۰۱۵ است، اما تفاوت‌هایی نیز دارد. دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ از این توافق خارج شد.

به نوشته آکسیوس، این پیشنهاد نشان می‌دهد که آمریکا به دنبال راهکاری میانه‌روتر از مواضع عمومی خود است، اما هنوز فاصله زیادی با خواسته‌های ایران وجود دارد.

درحالی که دولت ایران همچنان غنی‌سازی اورانیوم را «حق» و «خط قرمز» خود اعلام می‌کند، روزنامه «نیویورک‌تایمز» به نقل از منابع دیپلماتیک خود نوشته است پیشنهادات مکتوب آمریکا شامل ایجاد کنسرسیوم منطقه‌ای مشترکی بین ایران، سعودی، سایر کشور‌های عربی و ایالات متحده برای غنی‌سازی اورانیوم در ازای توقف کامل غنی‌سازی در ایران است.

در این راستا، آکسیوس نیز در گزارشی مدعی شد که به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه از این موضوع، یکی از ایده‌هایی که توسط عمان مطرح و توسط ایالات متحده پذیرفته شده، ایجاد یک کنسرسیوم منطقه‌ای است که اورانیوم را برای اهداف هسته‌ای غیرنظامی تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایالات متحده غنی‌سازی کند.

منبع آگاه به آکسیوس گفتند که ایالات متحده می‌خواهد تاسیسات غنی‌سازی خارج از ایران باشند.

طبق ادعای این رسانه ایده دیگر این است که آمریکا حق ایران برای غنی‌سازی اورانیوم را به رسمیت بشناسد، در حالی که ایران غنی‌سازی اورانیوم خود را به طور کامل متوقف کند.

وب‌سایت «آکسیوس» نیز نوشته است که این پشنهادات پس از درخواست هیئت ایرانی به صورت مکتوب و تلاشی برای مقابله با «شکست بن‌بست» در مذاکرات اخیر ارائه شد. 

گزارش اخیر آژانس بین المللی انرژی اتمی

از سوی دیگر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارشی که به همراه یک گزارش تفصیلی ضمیمه منتشر شده خواستار پاسخگویی فوری جمهوری اسلامی درباره فعالیت‌های هسته‌ای پنهان در سه پایگاه اتمی در حوالی تهران و همچنین آثار اورانیوم غنی شده در فعالیت‌های هسته‌ای پنهانی شده است.

«رویترز» نیز از تهیه پیش نویسی توسط بریتانیا، آلمان و فرانسه، سه کشور عضو برجام برای محکومیت ایران خبر داده که به نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه خواهد شد. 

به نوشته العربیه، این پیش‌نویس احتمالا مورد تایید آمریکا نیز قرار خواهد گرفت. در این پیش‌نویس برای نخستین بار پس از ۲۰ سال ایران متهم به نقض تعهدات خود برای «منع توسعه سلاح‌های هسته‌ای» خواهد شد. 

در سال ۲۰۰۶ پس از محکومیت ایران در قطعنامه شورای حکام در سال ۲۰۰۵ پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع شد که منجر به اعمال تحریم‌های گسترده بین‌المللی شد.

«اسماعیل بقائی»، سخنگوی وزارت خارجه ایران در ارتباط با گزارش اخیر آژانس علیه ایران به منظور افزایش فشار بر تهران گفت: این روش‌ها به نتیجه نمی‌رسد و آزموده را آزمودن خطاست.

وی افزود: گزارشی که آژانس صادر کرده محتوای آن عمدتاً تکراری است و بزرگنمایی برخی از موارد فنی است.

بقائی با بیان این که «گزارش تحت نفوذ و فشار تعدادی از کشور‌های اروپایی تدوین شده است» گفت: این باعث تاسف است که برخی کشور‌های غربی با این‌گونه اقدامات و تحرکات اعتبار یک سازمان بین‌المللی را مخدوش می‌کنند و این مطمئناً زیبنده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیست.

وی با بیان این که «ما آگاه هستیم که مدیرکل و آژانس برای تهیه این گزارش تحت فشار بوده‌اند»، ادامه داد: این فشار‌ها نباید باعث شود که آژانس چنین گزارش‌هایی را تهیه کند.

بقائی افزود: ایران با دقت کنش‌های طرف‌های غربی را که از طریق آژانس صورت می‌گیرد، رصد می‌کند و به نحو مقتضی گام‌های خود را تنظیم می‌کند.

سخنگوی وزارت خارجه با بیان این که «ایران در پیشبرد فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای خود با آژانس بین‌المللی انرژی در تعامل و همکاری است» به بخشی از گزارش آژانس در ارتباط با موضوع بازرسان اشاره کرد و گفت: لغو انتصاب چند نفر محدود که طبق مقررات ذیربط انجام شده در این گزارش بزرگنمایی شده و فعالیت ده‌ها بازرس دیگر که بر فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران نظارت دارند ذکر نشده است، این رویکرد در گزارش آژانس کاملاً جهت‌دار و مغرضانه است.

این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران خاطرنشان کرد: مایل نیستیم که همکاری ما با آژانس تحت تاثیر چنین تحرکاتی قرار بگیرد ولی گاهاً مجبور می‌شویم که متناسب با این گونه اقدامات، تصمیمات مقتضی را بگیریم.