مترو و اتوبوس در تهران رایگان می شود؟

به گزارش تابناک در حالی که بحث رایگان شدن مترو و اتوبوس در تهران همچنان موافقان و مخالفان خود را دارد، برخی کارشناسان اعتقاد دارند اجرای این طرح بدون افت کیفیت خدمات، نیازمند تأمین منابع مالی پایدار و توسعه جدی زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی است. در این حال، برخی راهکار‌ها می‌تواند زمینه اجرای تدریجی و هدفمند این ایده را فراهم کند.

بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم، یکی از مهم‌ترین پیشنهادها، اختصاص بخشی از درآمد حاصل از اصلاح قیمت سوخت به توسعه حمل‌ونقل عمومی است. بر اساس این دیدگاه، در صورت افزایش نرخ بنزین آزاد، بخشی از منابع حاصل می‌تواند صرف جبران هزینه بلیت، توسعه خطوط مترو و خرید اتوبوس‌های جدید شود تا فشار مالی اجرای طرح کاهش یابد.

همچنین استفاده از ظرفیت تهاتر نفتی با چین یا سایر کشور‌ها برای واردات واگن مترو، اتوبوس برقی و تجهیزات حمل‌ونقل از دیگر راهکار‌های مطرح‌شده است؛ اقدامی که می‌تواند بدون فشار مستقیم ارزی، روند نوسازی ناوگان را سرعت ببخشد و ظرفیت جابه‌جایی مسافر را افزایش دهد.

برخی نیز معتقدند اجرای این طرح باید به‌صورت تدریجی انجام شود؛ به‌گونه‌ای که در مرحله نخست، گروه‌هایی مانند دانش‌آموزان، سالمندان، معلولان یا شهروندان خوش‌حساب در پرداخت عوارض شهری مشمول خدمات رایگان شوند و سپس در صورت موفقیت، دامنه اجرای آن گسترش یابد.

در کنار این موضوع، توسعه زیرساخت‌ها پیش از اجرای کامل طرح از جمله الزامات اصلی عنوان می‌شود. افزایش تعداد واگن‌ها، کاهش فاصله حرکت قطارها، توسعه خطوط و تقویت ناوگان اتوبوسرانی از جمله اقداماتی است که می‌تواند از افزایش ازدحام و افت کیفیت خدمات جلوگیری کند.

کارشناسان همچنین بر هدفمند بودن اجرای طرح تأکید دارند. به اعتقاد آنان، رایگان بودن حمل‌ونقل عمومی می‌تواند در ساعات خاص، روز‌های آلوده یا مناطق پرترافیک اجرا شود تا ضمن کاهش مصرف سوخت و ترافیک، فشار ناگهانی به شبکه حمل‌ونقل وارد نشود.

در کنار این راهکارها، ایجاد منابع درآمدی مکمل مانند درآمد‌های تبلیغاتی، بهره‌برداری تجاری از ایستگاه‌ها، مالیات بر تردد خودرو‌های شخصی و عوارض محدوده‌های پرترافیک نیز از جمله روش‌هایی است که می‌تواند به تأمین هزینه‌های پایدار حمل‌ونقل عمومی کمک کند.

در عین حال، برخی معتقدند طرح‌هایی از این دست که می‌تواند آثار اقتصادی و اجتماعی مهمی برای شهر و کشور داشته باشد، گاهی تحت تأثیر فضای رقابت‌های سیاسی و جناحی قرار می‌گیرد و فرصت بررسی دقیق آن کاهش می‌یابد. در شرایطی که کشور با چالش‌هایی مانند مصرف بالای سوخت، آلودگی هوا و مشکلات حمل‌ونقل شهری روبه‌روست، انتظار می‌رود چنین پیشنهاد‌هایی فارغ از نگاه‌های سیاسی و صرفاً بر پایه مطالعات کارشناسی بررسی شود.

بر همین اساس، کارشناسان تأکید دارند دولت و وزارت نفت می‌توانند با انجام مطالعات دقیق درباره آثار اقتصادی، انرژی و اجتماعی این طرح، ابعاد مختلف آن را بررسی کرده و نتایج را به‌صورت شفاف با مردم در میان بگذارند تا تصمیم‌گیری نهایی بر مبنای واقعیت‌های فنی و منافع عمومی انجام شود.