آنکتاد: اقتصاد ایران در موقعیتی حاشیه‌ای

در جديدترين رتبه‌بندي کشورها از لحاظ شاخص تجارت و توسعه، که از سوي سازمان «آنکتاد» انتشار يافته، ايران در ميان ۱۲۳ کشور مورد بررسي در رديف نود و سوم قرار گرفته است.

تخصص اصلي سازمان تجارت و توسعه ملل متحد موسوم به «آنکتاد»، که مقر آن در ژنو است، بررسي روابط پيچيده ميان درجه ادغام کشور ها در بازرگاني بين المللي و تأثير آن بر توسعه آنهاست.

شاخص تجارت و توسعه (TDI)، که نوامبر امسال براي دومين بار انتشار يافته، کشور ها را بر پايه دستاوردهاي بازرگاني خارجي و توسعه آنها، طبقه بندي کرده است.

در صدر جدول «آنکتاد»، آمريکا، آلمان، دانمارک، بريتانيا و سنگاپور در رديف هاي نخست تا پنجم جاي دارند و سودان به همراه با چهار کشور آفريقايي ديگر، به پايان جدول رانده شده اند.

به رغم بهبود جايگاه ايران در جدول «آنکتاد»، اين کشور حتي در مقايسه با منطقه خاورميانه و مناطق مجاور از لحاظ تجارت و توسعه در موقعيتي حاشيه اي است. ايران، از لحاظ شاخص تجارت و توسعه، در گزارش امسال «آنکتاد» در ميان ۱۲۳ کشور مورد بررسي در رديف نود و سوم جاي گرفته است؛ يعني 9 پله بهتر از جايگاه آن در گزارش پيشين همان سازمان که در سال ۲۰۰۵ انتشار يافته بود.

عامل اصلي بهبود جايگاه ايران از لحاظ اين شاخص، احتمالا افزايش در آمدهاي آن از محل صادرات نفت است که به برکت رونق بازار جهاني اين کالا به دست آمده است.

با اين همه و به رغم بهبود جايگاه ايران در جدول «آنکتاد»، اين کشور حتي در مقايسه با منطقه خاورميانه و مناطق مجاور از لحاظ تجارت و توسعه در موقعيتي حاشيه‌اي است.

کافي است اشاره کنيم کشوري چون اردن از لحاظ اين شاخص 33 پله بهتر از ايران است و کشور هايي چون تونس و الجزاير و لبنان نيز در موقعيتي به مراتب بهتر از ايران قرار دارند.

بنا بر داده‌هاي آماري سال ۲۰۰۵ ميلادي، «آنکتاد» جمعيت ايران را ۶۸ ميليون نفر و توليد ناخالص داخلي آن را، بر پايه دلار ثابت سال ۲۰۰۰، ۱۳۲ ميليارد دلار بر آورد مي کند.

بر اين پايه، توليد ناخالص داخلي سرانه ايران ۱۹۴۳ دلار اعلام شده که ۳۷۳۰ دلار کمتر از لبنان، ۱۴۸۰ دلار کمتر از ترکيه و ۴۷۰ دلار کمتر از تونس است.

سهم ايران در صادرات جهاني کالاها و خدمات نيز بر پايه گزارش «آنکتاد»، 0.77 درصد است، حال آن که سهم ترکيه در همين عرصه به 1.73 درصد مي‌رسد؛ يعني بيش از دو برابر ايران.