یک اتفاق ارزشمند و یک اتفاق ارزشمندتر
آمریکا، لوحهای تاریخی 3 میلیارد دلاری ایران را پس خواهد داد؟
بخش اعظمی از تاریخ ایران از زبان رومیها و یونانیها نقل شده و هنوز بسیاری از نوشتههای تاریخی مشرق زمین و به خصوص چین که در بر دارنده بخش از تاریخ ایران نیز بوده، به انگلیسی نیز ترجمه نشده، چه رسد به فارسی و بنابراین، محتوای این الواح بخش مهمی از تاریخ تمدن ایران را نمایان خواهد نمود.
به گزارش «تابناک»، بدن شیر و سر عقاب با بالهای نگشوده و سه جام در سه طرف، مشخصات شیای است که به نام شیردال یا ریتون، پس از 10 سال به ایران بازگشته و صبح امروز توسط محمد علی نجفی رییس سازمان میراث فرهنگی در فرودگاه مهرآباد رونمایی شد. شیای نقرهای که از بدو ورود، بحثهای فراوانی درباره واقعی بودن یا نبودن خود به راه انداخته اما در عین حال بعید به نظر میرسد هدیه حسن نیت و احترام آمریکاییها به مردم ایران، بدلی باشد.
این شی تاریخی که گفته میشود متعلق به دوره مادها است، در سال 2003 در گمرک نیویورک از یک قاچاقچی عتیقه کشف و توقیف شد و پیش از آنکه به ایران اهدا شود در خزانه وزارت امور خارجه نگهداری میشده و حال قرار است در صورت تایید اصالت تاریخی این شی، راهی موزه ملی ایران شود. این اتفاق بسیار پراهمیت از آن جهت ارزشمند بود که نشان داد زمینه لازم حداقل برای تعامل فرهنگی و بازگرداندن میراث تاریخی در حبس ایران از ایالات متحده به ایران فراهم است؛ میراثی که بسیاریشان حتی به صورت امانت در آمریکا ماندهاند و هیچ گاه بازنگشتهاند.
مهم ترین آنها که پیش از وقوع سفر نیز مورد تاکید دوباره اهالی میراث فرهنگی قرار گرفت، 30 هزار لوح گلی است که از 76 سال پیش به شکل امانت در دانشگاه شیکاگو باقی مانده و متعلق به دوره هخامنشیان است. ماجرای این الواح به سال 1316 (1937) باز میگردد که در حفاری مشترکی بین دولت وقت ایران و موسسه شرقشناسی دانشگاه شیکاگو در تخت جمشید، از محل دو اتاق در شمال شرقی تخت جمشید تعداد قابل توجهی لوح گلی کشف شد که بررسیها نشان داد این اتاقها مرکز اسناد و بایگانی آن زمان بوده و این الواح متعلق به سالهای 13 تا 28 پادشاهی داریوش در ایران است.

ریتونی که به نشانه حسن نیت به ایران بازگردانده شد
بنابر ارزیابیها سی هزار لوح از این اتاقها کشف شد که 12 هزار لوح آن قابلیت خوانده شدن نوشتههای منقوش بر آنها را داشت و بر همین اساس در آن دوران که باستان شناسی ایران سطح بالایی نداشت، این الواح به موسسه شرقشناسی دانشگاه شیکاگو به مدت سه سال امانت داده شده تا آن موسسه پژوهشهای گستردهای درباره آنها انجام دهد و پس از مستندسازی و انتشار نتیجه پژوهشهای خود، الواح را به ایران بازپس دهد اما از 1327 تاکنون، تعداد الواح باز پس داده شده به چند هزار لوح نیز نمیرسد.
در این سالها تلاشهای فراوانی برای بازپس گیری این الواح صورت پذیرفته و حتی در سال 2004 گیل استاین، مدیر موسسه خاورشناسی گفته بود: «من بازگرداندن این الواح را به عنوان بخشی از یک مشارکت می بینم ما قصد داریم که بقیه الواح را نیز پس از اتمام کارمان بر روی آنها بازگردانیم.» اما این اتفاق رخ نداد و ظاهراً دانشگلاه شیکاگو دریافته اند در فضای کنونی ارتباط ایران و آمریکا میتواند همچنان خیالش برای حفظ این اموال راحت باشد!
نامه اعتراض آمیز 500 نفر از اساتید دانشگاههای بزرگ دنیا، دانشمندان ایرانشناس و باستان شناس از سراسر جهان نامه خطاب به رئیس جمهور آمریکا درباره اقدام غیرقانونی دانشگاه شیکاگو نسبت به عدم بازگرداندن الواح هخامنشی به ایران در سال 1387، نامه نگاری فعالان میراث فرهنگی ایران به سفیر سوئیس در تهران به عنوان حافظ منافع آمریکا و طرح درخواست استرداد این الواح و حتی تشکیل ظاهری کمیته استرداد نتوانست منجر به بازگشت این الواح شود و چنین تصور شد که راه حل این ماجرا را باید در راهکارهای دیپلماتیک جست و جو کرد.
حتی چند سال پیش، برخی صهیونیستهایی که در جریان یک انفجار کشته شده بودند، با طرح این اتهام که این انفجار توسط فلسطینیها و با حمایت ایران صورت پذیرفته، قصد حراج این الواح را برای دریافت غرامت داشتند که هرچند تحرکات حقوقی انجام دادند اما خوشبختانه این تلاششان به جایی نرسیده و الواح همچنان به عنوان بخشی از امانت ایران در اختیار دانشگاه شیکاگو است و در واقع هیچ تضمینی وجود ندارد که این امانتها تا ابد در اختیار دانشگاه شیکاگو نیز باقی بماند و شاید چشم طمع دشمنان ایران، سراغ این اشیای منحصر به فرد نیز بروند.
اگر 30 هزار لوح مذکور را به طور متوسط 100 هزار دلار (کف قیمت ممکن برای یک لوح تاریخی چندهزار ساله) در نظر گرفت، صرفاً ارزش مادی این الواح بیش از سه میلیارد دلار خواهد بود و این گنجینه را اگر در کفه تاریخ گذاشت، قابل قیمت گذاری نیست، چرا که بخش اعظمی از تاریخ ایران از زبان رومیها و یونانیها نقل شده و هنوز بسیاری از نوشتههای تاریخی مشرق زمین و به خصوص چین که در بر دارنده بخش از تاریخ ایران نیز بوده، به انگلیسی نیز ترجمه نشده، چه رسد به فارسی و بنابراین، محتوای این الواح بخش مهمی از تاریخ تمدن ایران را نمایان خواهد نمود.
حال باید دید پس از این اتفاق ارزشمند، اتفاق ارزشمندتری نیز رخ خواهد داد و با تعاملات سطح بالا، بازگشت سایر این الواح که ظاهراً 12 هزار لوح آن خوانا است، را نیز به نظاره خواهیم نشست و در همین مسیر برخی دیگر از آثار باستانی ایران که به امانت در آمریکا است یا سرقت شده و سپس با قاچاق در این کشور فروخته شده، به کشور بازگردانده خواهد شد یا این ریتون اولین و آخرین اثری است که به همین سادگی به میراث فرهنگی تحت حفاظت در خاک ایران می پیوندد؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
2700 سال پیش چی ساختن ایرانیا!
اين خيلي ساده لوحانه است كه ما فكر كنيم يه شبه همه چي خوب شده و امريكا با ما خوب شده و اسراييل رو گذاشته كنار ديپلماسي يعني نه كاملا سياه ببين نه كاملا سفيد بايد خيلي مواظب اون وري ها بود نه بدبين نه خيلي خوش بين
اون دوست عزیز راست می گن , این لوح ها رمزگشائی شده اند. خانم هاید ماری کخ آلمانی تحقیقی در خصوص این لوح ها انجام داده و در قالب رساله دکتری خود با عنوان نظام اداری ایران در دوره هخامنشی چاپ شده است.
بله، برای شروع روابط قدم خوبی بوده، امیدوارم مسئولین ایرانی و امریکایی در آینده همین طوری قدم بزنن تا بلکه روابط حسنه بشه
آمريكا خيلي خيلي بدهكاره به ايران. بايد تمام بدهيش را بده تا حسن نيت خود را ثابت كنه
Not Rhyton. It is Griffin
پیتر جان عزیزم
شما که این همه متن فارسی رو خوندی نظرت رو هم فارسی میذاشتی
وقتی نمیدونین نظر ندین لطفا تاریخ ایران به اندازه کافی جعلیات و تحریفات داره که همه رو گمراه کنه . این الواح متعلق به هخامنشیان نیستند . هخامنشیان اصلا تو کار لوح و نوشته نبودند . این الواح که قیمتی برای آن نمیتوان گذاشت مال تمدن ایلام باستانه که به خط میخی و زبان ایلامی و کمی هم آرامی نوشته شده است
دوست عزیز ایلامی نه.عیلامی.
الواح تخت جمشید شامل 2 مجموعه مهم از اسناد لوحه های بارو (fortification tablets) و همچنین لوحه های خزانه (treasury tablets) هستند که دربر دارنده بخشی مهم از اطلاعات و آگاهی های مربوط به نظام اداری تاریخ هخامنشیان می شوند. بخش اعظمی از این الواح به زبان ایلامی نوشته شده و شامل دستمزدها و پرداخت ها به کارگران و کارگزارانی که در تخت جمشید به کار مشغول بودند می باشند. آنچه که اهمیت دارد ثبت جیره های این افراد و ثبت سمت اداری این شاغلان و همچنین رتبه اداری آنها در دستگاه اداری هخامنشی بوده و نکته ارزشمند در آنها وجود نام های بسیار سرشاری است که بخش اعظم آنها ایرانی است. ثبت این الواح متعلق به زمان داریوش اول تا اردشیر اول بوده و در بسیاری از آنها سال ها و نام ماه های ایرانی و روزها ثبت شده است. در این الواح می توان به مسیر و نقشه شهرها و روستاهای کهن در حوزه فرهنگی فارس (که شامل استان فارس امروزی و استانهای همجوار امروزی تا خوزستان هست) پی برد. در اینکه این الواح متعلق به زمان هخامنشیان است هیچ شکی نیست. همانطور که عرض شد بخش بزرگی از این الواح به زبان ایلامی نوشته شده که زبان دیوانی و اداری دستگاه هخامنشیان بوده (همانطور که ما مثلا در برهه هایی از تاریخ می بینیم که زبان اداری و دیوانی امپراتوری هند فارسی بوده) است. تعداد کمی از این الواح به زبان بابلی نو و تعدادی هم به زبان آرامی است که زبان رایج و گسترده در شرق نزدیک در آن زمان بود. یک لوح هم در میان الواح کشف شده که به زبان پارسی باستان (زبان ایرانی و مادری خود هخامنشیان) بود. پس در اصالت و هویت این الواح و اینکه آنها حقانیت تاریخ ایران و درستی کلیات آن را نمایش می دهند نمی توان شک کرد .
عمو جان کتاب از زبان داریوش نوشته پروفسور هاید ماری کخ و ترجمه دکتر داریوش رجبی را بخوان بعد نظر بده
خدا را شکر
ولی یکی بیاد یه نگاهی به تخت جمشید عزیز بکنه که شده محل استراحت گله های حواشی شهرک زرقان فارس !
لازمه به اطلاع دوستان برسونم که این الواح به زبان ایلامی و آرامی هستن و اگر کمکهای دانشگاه شیکاگو نبودن الان هیچکدوم از اینها رمز گشایی نشده بود و شاید هم تا حالا نابود شده بودن
ریتون مذکور یکی از هزاران شی است که از غار کلماکره لرستان توسط قاچاقچیان اشیاء عتیقه در سال 1368 از کشور خارج شده است . مابقی اشیاء در موزه ملی ایران،موزه قلعه فلک الافلاک ،متروپولیتن،میهو ژاپن و ... نگهداری میشود ضمنا مربوبط به دوره عیلام نو هستند نه دوره ماد
این الواح عیلامی اند نه هخامنشی
این الواح مربوط به دوره پادشاهی هخامنشیان هستند اگرچه که به احتمال زیاد دبیران و منشیان عیلامی آن ها را مشق کرده اند. این الواح حاوی تمام اطلاعات مربوط به تراکنش ها و مکاتبات اداری دستگاه بزرگ بروکراتیک هخامنشیان هستند.
ایجاد ارتباط در همه زمینه ها می تواند به این گونه اتفاق ها منجر شود که بسیار پسندیده است ما از غرب پیشرفت و تکنولوژی اش را می خواهیم و ایدئولوژی خودمان را حفظ می کنیم.
مواظب مافیای سرقت آثار باستانی باشید ...
کاش ترجمه بشن. این از همه چیز مهمتر حتی از ارزش ریالی انها . چونکه تاریخ کهن ممکلت مظلوممان از ورای غبار تاریخ نویسان یونانی و ... اشکار میگردد ای کاش زودتر بفهیم که اجدادمان چه کاره بودند
اين يعني فرهنگ درست يعني با مذاكره ميشه پول هاي ايران رو برگردوند _آقايان افراطي اجازه بدن ساكت باشن همه چي درست ميشه
مگر جرات داره نده!!
میبینی که تاحالا جرات داشته نداده!
خیلی ساله که جرات داشته نده انگار شما متن رو نخوندی ...........
گفتی یه نظر هم داده باشی
تکبیر...
انشاا... با ایجاد رابطه این مشکل هم حل میشه
این که مال لرستانه چه ربطی به کردستان داره!
از كي تا حالا مادها مربوط به كردهاست
"این شی تاریخی که گفته میشود متعلق احتمالاً به دوره مادها است".... این کلمهی احتمالاً بعدا به این جمله اضافه شده است....نگارشش با عجله بوده...چون متعلق به دورهی مادها است .....اگر متعلق به هخامنشیان (پارسها) بود حاضرم قسم بخورم این کلمه رو اضافه نمیکردید. همیشه تاریخ ایران رو از هخامنشیان شروع میکنند....چون مربوط به پارسهاس...مادها را به حساب نمیآرید چون مربوط به کردها هستند. مدیونی اگه نظرم رو نذاری تابناک
مگه هگمتانه همدان پایتخت مادها نبوده؟!
تا اونجایی که من شنیدم مادها مربوط به لرها هستش نه کردها :-|
البته این تنها یک نظریه است که کردها از نژاد مادها هسند اگرچه که تئوری قوی و قابل دفاعی است. مادها و پارس ها هم تفاوتی نمی کند. هر دو از اقوام ساکن ایران زمین بوده اند. این مادها بودند که به حکومت آشوریان برای همیشه پایان دادند و مادها مقدمات حکومت پارس ها را به شکل غیر مستقیم فراهم کردند. اگر این شیء متعلق به مادها باشد مطمئنا ارزشمند تر هم خواهد بود.
من یک فارس هستم
ما همیشه به شما و هر آنچه داریم احترام میذاریم، پارس و ماد یک ریشه داشتند
اینقدر بد حرف نزن، خدا رو خوش نمیاد
توهم دشمن داری عمو!!!!!!!!
از كي تا حالا مادها مال كرد ها شده!
نکته ظریفی این وسط وجود داره. و اون هم اینه که حتی اگه این اثر اصل هم نباشه از ابتدای ورودش به آمریکا اصل نبوده و باید برای عموم روشن شود که اینگونه نیست که آمریکا نسخه جعلی از شیئی را به ما غالب کرده باشد. نه اشیائ منتسب به مجوعه کلماکره غالبا جعلی هستند.
یکدفعه ای که نمیشه ،با روی خوش و کم کم
هویّت و ناریخ این مرز و بوم باعث مباهات کل بشریّته ، ایران و ایرانی لایق بهترین ها هستند به امید بازگشت کلیه تمام تاریخ و فرهنگ این سرزمین به مام وطن .
با یک تعامل درست و منطقی میشه الواح رو برگردوند. مطمئناً با تاکید بر خصومت نمیشه از امریکا حق خودمون رو بگیریم. تجربه سالهای قبل هم نشون داده که اونها در نگه داشتن الواح پیش خودشون خیلی اصرار ندارند و در یک جو دوستانه میشه مواریث فرهنگی مون رو ازشون بازپس گرفت.
خود تخت جمشید رو که ارزشی فراتر از این الواح داره رو تو فضای باز و بدون مراقبت رها کردن
اقای محمد جعفر colosseum تو ایتالیا ازش نگهداری میشه یه عالمه مامورو مراقب داره ، همین چیزی که ازش مونده رو حسابی حفاظت میکنن وروردیش 15 یورو که تقریبا جزو گرانترین ورودی هاست در حالی که وقتی وارد لوور میشی با اون همه شی باستانی از جمله طاق های همین تخت جمشید 10 یورو میدی و اینها همه یعنی حفاظت از میراث باستانی
خوب اگه بیان هزینه کنن که فردا می گید ؛ آی ایها الناس مردم دارن از گشنگی می میرن ، این مرده پرست ها دارن هزینه می کنن برای چند تا خرابه .
سالیانه بالغ بر یک میلیون نفر با بلیتهای فوق العاده ارزان می آیند تخت جمشید، پله هاش بدجور فرسوده شده
نه که مثل کلوسه اوم Colosseum در ایتالیا (رم) رو بالاش سقف کشیدن؟!! تا حالا فکر نکردی چرا روی محل به اون مهمی سقف نکشدین؟
movafegham
به هر حال اینم یه قدم که امریکایی ها برداشتند ان شاء الله که همین طوری پیش برن
جاشون اونجا امن تره
متاسفانه بحث فقط بر سر امن بودن جا نیست بلکه محتوای این لوح ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند. محتوای لوح ها هنوز توسط دانشگاه شیکاگو منتشر نشده اند و این بدین معنی است که بخش بسیار مهمی از تاریخ ما (عامدانه و یا به هر دلیل دیگری) بازخوانی و هویدا نشده است و اگر این روند ادامه داشته باشد معنای صریح آن تاریخ دزدی است.
نظر من هم همینه. ما اینجا از میراث فرهنگیمون نگهداری نمیکنیم. حداقل وقتی اونجاست سالم میمونه و چهار نفر میبیننش!
اهدا ؟
مال خودمون رو به خودمون اهدا کردن ؟
مال خودمون بود بردن پس ديگه مال ما نبود
به نظر من ارزش داره هرکاری کرد و اینارو بدست آورد. کم نیستا. فک کن 12000 هزار صفحه یا حالا خط از اون موقع. خیلی باحاله ها
لطفا الواح گلی 5400 ساله تپه های چغامیش دزفول رو که موسسه شرق شناسی شیکاگو در سال 1354 از ایران خارج کرد رو فراموش نکنید
قدیمی ترین سند موسیقی دنیا حک شده روی لوح گلی اونجاست
آگه مال خودتون بود مثل چشمات ازش مواظبت می کردی نه که از اونور دنیا سر در بیاره
هموطنت برده آن را بفروشد امريكايي آنرا حفظ كرده است .
خوب بنده خدا راست میگه. اهدا یعنی هدیه دادن!!! باید میگفت بازپس فرستادن یا پس دادن یا هر چیز دیگه. بیا و خوبی کن چیه علی آقا؟ اصلا کسی به کار خوب اونا کار نداره! نویسنده محترم مقاله بار معنایی کلمه اهدا را نادیده گرفته و انتقاد به متنشون وارده.
عزیزم یکی از خائنین قاچاقچی رفته فروخته به یکی دیگه همینطور دست به دست شده تا رسیده تو فرودگاه گرفتنش،
حالا بیا و خوبی کن
آقا یه بابایی مالتو دزدیده برده بفروش یکی از دستش گرفته بهت پس داده حالا جای تشکرته؟ شما افراطیها از همه چی ناراحتید
میتونست نده
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.