3351بازدید
پايان ركود مسكن نزديك است؟
گفت و گو با علي عبدالعلي زاده
مسكن به پايان ركود نزديك مي‌شود
ـ نقدي كه به اصل انتقادهاي اخير علي عبدالعلي‌زاده از برنامه‌ريزي دولت نهم در بخش مسكن وارد شده، سكوت شما در طول اين 4 سال است. چرا در همان اوايل كار دولت آقاي احمدي‌نژاد وقتي كه برنامه مسكن اجاره‌اي دولت هشتم در حاشيه گذاشته شد شما به عنوان وزير سابق مسكن از آن دفاع نكرديد؟
عبدالعلي زاده: خب طبيعي است كه براي هر فردي يا دولتي كه كار را شروع ميكند بايد فرصت زماني قايل شد تا اگر برنامه‌اي دارد آن را عمل كند. دولت نهم هم كه يكي دو سال اول برنامه‌ها را تعطيل ميكرد و آنها را قبول نداشت. بعدا هم كه شروع به ارائه برنامه‌ها كرد و يك مقدار برنامه‌ها از حالت شعار و اعلام رسانه‌اي خارج و مكتوب شد و به مرحله اجرا درآمد، كارشناسان توانستند آنها را نقد كنند و از همان جا اظهار‌نظرها هم شروع شد. ما هم از همان زماني‌كه توانستيم سياست‌ها را ارزيابي كنيم، اظهارنظر كرديم.
البته اوايل كار دولت فعلي چون سياستهاي زمان خود من را تعطيل كردند خيلي نمي‌توانستم حرف بزنم و منطقي هم نبود كه در آن مورد به خصوص، چيزي بگويم.
ـ آقاي سعيدي‌كيا در آخرين نشست مطبوعاتي خود در سال قبل در برابر پرسش دنياي اقتصاد در خصوص مقايسه دولت نهم و هشتم در بحث مسكن حدود يك ساعت و نيم از برنامه‌ريزي‌هاي دولت متبوعش دفاع كرد و حتي اشاره كرد در طول اين سالها هرگز قانوني براي مسكن همچون قانون جامع مسكن تدوين نشده است. در اين صورت چرا مي‌گوييد دولت نهم در بخش مسكن هيچ برنامه‌اي نداشته است؟
عبدالعلي زاده: صحبتهاي آقاي سعيدي‌كيا در آن نشست را در دنياي اقتصاد خوانده‌ام. ايشان گفتند: «فلاني گفته وزارت مسكن الان براي بخش مسكن برنامه ندارد پس قانون جامع مسكن چيست؟ قانون جامع مسكن جامع‌ترين برنامه است.» در صورتي كه اينطور نيست. قانون جامع مسكن جامع‌ترين سياست است؛ البته اگر به عنوان سياست بپذيريم. برنامه بايد ابتدا و انتهاي آن مشخص باشد. مثل سفري كه قرار است برويم بايد مقصد، ميزان بنزين مورد نياز و وسيله مورد نظر در آن مشخص باشد. آيا به نظر شما مي‌شود 20 نفر با يك پيكان از تهران به شيراز بروند؟
ـ آيا از ديد شما مسكن مهر در بازار مسكن اثرگذار نبوده است؟
عبدالعلي زاده: اثر گذاشتن با برنامه تفاوت عمده‌اي دارد. برنامه آن است كه هدف دارد، راهكار براي رسيدن به هدف در آن مشخص است و منابع و سياستهاي مورد نظر در آن نيز كاملا به صورت فني و شفاف آمده است. دولت نهم به هر حال طرح مسكن مهر را ارائه داد و همه امكانات را بسيج كرد كه آن را اجرا كند. اما اين يك طرح است، برنامه نيست؛ بلكه مي‌تواند جزئي از يك برنامه باشد.
در برنامه مسكن بايد همه جوانب در نظر گرفته شود. مثلا برنامه 5 ساله‌اي ارائه شود كه در آن سهم ساخت توسط انبوه‌ساز، بخش خصوصي و مسكن مهر مشخص باشد كه جمع آنها بشود برنامه ساخت مسكن مورد نياز كشور و طبق آن مشخص شود بعد از 5 سال تعداد مشخصي واحد جديد به ظرفيت سكونت در كشور اضافه شود. پس مسكن مهر خودش نمي‌تواند يك برنامه براي مسكن كشور باشد بلكه جزئي از يك برنامه مي‌تواند باشد.
ما فعلا برنامه‌اي از دولت نديديم. دولت نهم يك قانون جامع مسكن را تصويب كرد كه اين قانون به جمع‌‌آوري از قوانين متفرقه گذشته، پرداخته و حرف جديدي ندارد. اين قانون 14 يا 15 بند دارد كه براي آنها قبلا قانون وجود داشته است و نياز به قانون جديد نبود. يك تعداد هم در حد مصوبات دولت بود كه باز نياز به قانون جديد نبود.
همه اينها را جمع كردند زير هم نوشتند اسمش را گذاشتند قانون جامع مسكن كه تازه همين قانون جامع مسكن از همان زمان تصويب در مجلس تا ابلاغ به دولت يكي دو بندش را خود دولت نقض كرد. در واقع قانون متولد نشده سقط شد كه البته همين قانون هم، برنامه نيست.
ـ دولت كدام موارد قانون جامع مسكن را نقض كرده است؟
عبدالعلي زاده: مثلا در مورد وام مسكن مطابق قانون عمل نشد و با شروع مسكن مهر به دستور آقاي رييس‌جمهور همه وام‌ها در بخش مسكن تعطيل شد و گفتند وام‌ها را بدهيد به مسكن مهر. اين خلاف قانون جامع مسكن است. بنابراين هنوز هم دولت نهم برنامه‌اي در بخش مسكن ندارد جز يك طرح دست و پا شكسته به نام طرح مسكن مهر.
ـ چرا دست و پا شكسته؟
عبدالعلي زاده: چون سه سال است همه امكانات و زمين و زمان و توان موجود را براي مسكن مهر بسيج كرده‌اند، اما براي نمونه سه واحد هم تحويل مردم نشده است. استدلال دولت براي به نتيجه نرسيدن مسكن مهر زمان لازم براي آماده‌سازي زمينهاي 99 ساله است. مي‌گويند آماده‌سازي 2 سال زمان مي‌برد. يعني روز اولي كه اين طرح كليد خورد، هيچ زمين آماده‌سازي شده‌اي نداشتند؟ حتما داشتند و اتفاقا در بعضي جاها از همين زمينهاي آماده هم تحويل دادند، اما هنوز مسكن نشده است.
ـ به نظر شما چرا هنوز زمينهاي 99 ساله به مسكن تبديل نشده است؟
عبدالعلي زاده: چون طرح، طرح غلطي است. اما دولت نهم مي‌خواهد آن را اجرايي كند.
ـ دولت‌هاي بعدي هم اجبارا بايد مسكن مهر را اجرا كنند؟
عبدالعلي زاده: خير. هرگز اجباري وجود ندارد. مسكن مهر به شكل قانون درآمده و مجلس آن را تصويب كرده است. بنابراين عمل به قانون براي هر دولتي تكليف است. اينكه مشكلي نيست. همان طور كه مسكن اجاره‌اي را عوض كردند، بقيه را هم مي‌شود عوض كرد. مسكن اجاره‌اي قانون داشت، قانون محكمي‌هم داشت. اما عوض كردند. دولت دهم هم مي‌تواند درصورت تشخيص يك برنامه جديد و جامع به مجلس ببرد و چنانچه مجلس با آن موافقت كرد، طرح مسكن مهر عوض شود.
ـ شما چه برنامه‌اي در دولت آقاي خاتمي براي مسكن داشتيد؟
عبدالعلي زاده: برنامه ما كاملا مشخص بود. اركان داشت. يك ركن اين بود كه گفته بوديم انبوه‌سازي به عنوان ساخت حرفه‌اي بايد جايگزين پراكنده‌كاري شود. يعني هركسي با هر شغلي اجازه ساخت و ساز نداشته باشد. چطور يك پزشك اجازه نمي‌دهد طبابت توسط مهندسين و فيلسوف‌ها انجام بگيرد. خب بايد قبول كنيم كه مسكن را هم مهندسان بسازند و از مهندسان بخرند. همانطوري كه من مهندس بايد خدمات پزشكي را از پزشك بخرم او هم بايد خدمات فني را از من بخرد.
نميشود من وقتي مريض مي‌شوم پيش آقاي دكتر بروم ولي آقاي دكتر وقتي خانه مي‌خواهد خودش بنا بگيرد و خانه بسازد. كار ساخت و ساز كار حرفه‌اي است بايد به آن احترام بگذاريم. ما در دولت قبلي دنبال اين معضل رفتيم و در برنامه سوم انبوه‌سازي را تعريف كرديم. انجمن صنفي انبوه‌سازي تشكيل داديم. تمام تشكل‌هاي مرتبط با انبوه‌سازي در دوره وزارت بنده ايجاد شد و خوشبختانه در دولت هشتم خوب رشد كرد كه البته بعدا دولت نهم جلوي اين رشد را گرفت.
ركن دوم برنامه ما در دولت اين بود كه براي هر صنف و قشري نظير جوانان، فرهنگيان و ... برنامه مخصوص و جداگانه‌اي با عدد و رقم براي تامين مسكن در نظر گرفتيم و نهايتا براي گروه‌هاي آسيب‌پذير جامعه كه بايد توجه ويژه به آنها شوند زمين خالي نداديم و بگوييم خودتان برويد و بسازيد. خودمان شروع به خانه‌سازي كرديم و آنها را با قيمت تمام شده به اين گروه‌ها واگذار كرديم.
كار بزرگ ديگري كه در وزارت مسكن در دوره بنده انجام شد آزادسازي قيمت زمين از قيمت منطقه‌اي و يارانه‌اي به قيمت روز بود و باعث شد رانت و فساد زمين مخصوصا در شهرهاي بزرگ كه اختلاف زيادي بين قيمت منطقه‌اي و قيمت روز در آنجا وجود داشت از بين برود.
ـ تحليل شما از نحوه واگذاري زمينهاي 99 ساله و موقعيت اين زمين‌ها چيست؟
عبدالعلي زاده: متاسفانه توسعه دادن شهرها براي آنكه زمين دولتي را از بيرون شهر به داخل بياورند تا مسكن مهر روي آن ساخته شود خلاف منافع شهرسازي و ناديده گرفتن منطق شهرسازي است. از سال 78 در شوراي عالي شهرسازي تصويب شد، هيچ زميني به زمين‌شهري اضافه نشود. آن موقع اعلام كرديم تا سال 1400 در ايران نيازي به زمين شهري جديد نيست، اما همه اقدامات دولت نهم در شكستن اين مصوبه و توسعه دادن شهرها براي اينكه زمين دولتي را از بيرون شهرها بياورند داخل شهر به بهانه مسكن مهر خلاف منافع شهرسازي است و اينها تخلفات آشكاري است كه به ضرر مردم و به ضرر شهرها بوده كه صرفا بگويند دولت زمين يارانه‌اي داده تا مشكل مسكن حل شود. دولت نهم بايد جوابگو باشد كه 4 سال وقت مملكت با تمركز بر روي مسكن مهر سپري شد.
ـ در دولت اين عقيده است كه كاهش قيمت مسكن در سال گذشته نتيجه سياست‌هايي از جمله مسكن مهر است. شما هم اين عقيده را داريد؟
عبدالعلي زاده: به نظر من بايد منصفانه و با عدالت به موضوع نگاه شود. آقاي احمدي‌نژاد كه شعار عدالت مي‌دهد در مقوله مسكن هم بايد با عدالت نگاه كنند. قيمت مسكن در زمان شروع به كار دولت نهم يعني شهريور 84 تا فروردين 87 پنج برابر رشد كرد، اما در فروردين 88 قيمت‌ها فقط 20درصد پايين آمد حالا فرض كنيم 30درصد. پس تكليف 350 درصدي كه هنوز اضافه است نسبت به سال 84 چه مي‌شود؟
الان هم اميدواريم دولت نهم يك جمع بندي از 4سال خدمت خود ارائه دهد و منحني قيمت مسكن را از شهريور 84 تا شهريور 88 ترسيم كند و به مردم بگويد اين قله‌هاي صعود قيمت را چه كسي بوجود آورده نه اينكه فقط دره‌هاي قيمت را به اسم خود تمام كنند.
ـ به نظر شما چگونه قيمت مسكن در سال 86 با آن رشد بي‌سابقه مواجه شد، اما يك سال بعد ناگهان بازار مسكن به ركود رسيد؟
عبدالعلي زاده: دولت نهم 5/2 سال در بخش مسكن و اقتصاد كشور ندانست چه كار ميكند. مصاحبه‌هاي مردان اقتصادي دولت نهم را شما از همين روزنامه دنياي اقتصاد دربياوريد. مگر نگفتند نقدينگي با تورم ارتباطي ندارد؟ مگر نگفتند در ايران نشان داديم نقدينگي با تورم بي‌رابطه است؟ هر كس اين حرف را زده يعني غيرمطلع در اقتصاد.
كوچكترين حرف اقتصادي ارتباط بين نقدينگي و تورم. اينها 5/2 سال آب بستند به مملكت و نقدينگي را كردند 2 برابر، اما آيا توليد هم 2 برابر شد؟ توليد اگر متناسب با رشد نقدينگي رشد ميكرد كه عيبي نداشت. اما متاسفانه رشد نكرد و اين سيل نقدينگي به بخش‌هاي مستعد همچون مسكن كه رها و همه برنامه‌هايش هم تعطيل شده بود، سرازير شد.
الان آقايان به تلافي آن 5/2 سال غفلت از سال 87 آمدند با كمك بانك مركزي اقتصاد كشور را 6 قفله كردند. يعني به جاي اداره كردن اقتصاد كشور را قفل كردند. در حال حاضر تنها مسكن نيست كه ركود دارد. توليد صنعتي هم كاهش پيدا كرده است. در شهرك‌هاي صنعتي در سطح كشور ببينيد چند‌درصد از واحدها فعال است؟ در بخش كشاورزي كلي محصول روي دست كشاورزان مانده تا جايي كه برخي از آنها را رايگان توزيع مي‌كنند.
حالا مي‌گويند هنر ما بوده كه قيمت‌ها در بازار مسكن پايين آمده است؟ اصلا مگر مسكن مهر تا به حال به يك نفر هم جواب داده كه گفته مي‌شود تقاضا تحت تاثير اين طرح از بازار خارج شده است؟ همه آنهايي كه در مسكن مهر ثبت‌نام كرده‌اند افراد كم‌درآمدي هستند كه به سختي 1 تا 2 ميليون تومان براي ثبت نام واريز كرده‌اند؛ بنابراين اين افراد در حالت عادي هم با اين توانايي اندك مالي هرگز نمي‌توانند يك تقاضاي موثر در بازار محسوب شوند. در واقع كساني كه در مسكن مهر ثبت‌نام كرده‌اند از اول هم در بازار مسكن نبودند.
اين كاهش قيمت مسكن هم در راستاي ركود دوره‌اي بوجود آمده كه ندادن وام و سياستهاي انقباضي شديد سيستم بانكي آن را تشديد كرد.
ـ مافياي مسكن در گراني‌هاي بي‌سابقه سال 86 چه نقشي داشت؟
عبدالعلي زاده: مگر مافياي مسكن معرفي شد كه حالا شما از من نقش آن را در گراني مي‌پرسيد؟ اول دولت نهم اعلام كردند مافيا، اما اسامي‌آنها را تا الان نگفتند. گفته شد برخي بانك‌ها در گراني مسكن نقش داشتند. كدام بانك؟ اسمش را كه نگفتند. معلوم شد دولت نهم نتوانست با مافيا مقابله كند. من همان موقعي كه اين بحث‌ها داغ بود گفتم اصلا مافيايي وجود ندارد.
ـ به نظر شما ركود مسكن تا چه زماني ادامه پيدا ميكند؟
عبدالعلي زاده: تحليل من اين است كه در سال 88 تقاضا در بخش مسكن نمي‌تواند بايستد و اين ركود به اجبار شكسته مي‌شود.
ـ از چه ماهي؟
عبدالعلي زاده: احتمالا از بعد از انتخابات. آن وقت ببينيد چه اتفاقي رخ مي‌دهد و كساني كه الان سطحي راجع به قيمت مسكن تحليل مي‌دهند، آن موقع بايد جوابگو باشند.
ـ پيش‌بيني شما از اوضاع مسكن در ماه‌هاي آتي چگونه است؟
عبدالعلي زاده: تمام دوران ركود و رونق مسكن در يك منحني سينوسي حركت ميكند. طولاني‌ترين دوران رونق مسكن در زمان من اتفاق افتاد در سال 78 تا 83. الان ركودي كه در مسكن است جزو يكي از ركودهاي طولاني دارد مي‌شود و فعلا يك سال و نيم زمان به خود اختصاص داده است. جمع‌بندي من اين است كه ركود دارد به پايان مي‌رسد و بازار كم‌كم به سمت رونق در حركت است.
به احتمال زياد از حدود بهمن ماه مراجعه به بنگاه‌ها بيشتر خواهد شد. در حال حاضر هم اگر چه تعداد معاملات خيلي كم است، اما مراجعه زياد شده است. به احتمال زياد بازار مسكن از سال 88 شروع به رونق گرفتن ميكند و در سال 89 رونق حسابي خواهد گرفت.
ـ كانديداهاي رياست‌جمهوري در مورد برنامه‌هايشان در بخش مسكن با شما صحبتي كردند؟ در مورد پست وزارتي چطور؟
عبدالعلي زاده: نخير. كسي با من هيچ صحبتي نكرده و بنده هم آب پاكي روي دست شما و همه بريزم، فعلا تصميم دارم در هيچ شرايطي و هيچ دولتي حضور نداشته باشم.
ـ طرح فروش متري مسكن در شهرداري تهران ايده شما بود؟
عبدالعلي زاده: اين طرح ايده زمان من بود. حالا در هر جايي و توسط هر كسي انجام شود خوب و تاثيرگذار خواهد بود. در دو مرحله‌اي كه شهرداري تهران اين طرح را اجرا كرد تا جايي كه خبر دارم موفق بود. خوشبختانه همه طرحهاي فروش متري مسكن كه در زمان خود بنده انجام شد با موفقيت بود. دوستان دولت نهم اگر يك مورد را پيدا كرد كه موفق نبوده مي‌تواند نام ببرد.
ـ اتفاقا شوراي عالي مسكن هفته پيش تصويب كرد پروژه‌هاي نيمه‌تمام موضوع طرح احداث واحدهاي مسكوني اجاره و اجاره به شرط تمليك كه در حال ساخت هستند و ساير پروژه‌هاي مسكوني نيمه‌تمام كه تاكنون براي واگذاري آنها تعهدي ايجاد نشده است، پس از تعيين تكليف پيمانكاران اوليه در اولويت نخست از طريق شوراي مسكن استان‌ها در قالب مسكن مهر واگذار شود.
عبدالعلي زاده: خب اين يعني اينكه مسكن مهر شكست خورده است و همين عرايض بنده را تاييد ميكند.
يعني الان كه عمر دولت نهم رو به اتمام است يك واحد هم از اين طرح ساخته نشده و تازه گفتند به اسم مسكن مهر واحد واگذار كنيد. برويد خانه آماده بخريد و به اسم مسكن مهر به مردم واگذار كنيد. مثل كساني كه ميهمان دعوت مي‌كنند و چون آشپزي بلد نيستند از رستوران غذا مي‌گيرند. حالا اين هم هنر دولت نهم است كه مي‌گويد واحدهاي ساخته شده متعلق به طرحهاي قبلي را به عنوان مسكن مهر واگذار كنند.
ـ دولت نهم پيش‌بيني كرده اوج تقاضا در بازار مسكن تا سال 91 است. به نظر شما بعد از آن بازار براي هميشه به تعادل مي‌رسد؟
عبدالعلي زاده: دولت نهم اين موضوع را پيش‌بيني نكرده. اين را من در دوران وزارتم در مصاحبه‌ها گفتم. ببينيد تقاضاي مسكن حداقل از 25 سال قبل قابل برآورد است. به علت اينكه بچه‌اي كه امروز متولد مي‌شود اگر پسر باشد در سن 26 سالگي وارد بازار مسكن مي‌شود، يعني سن ازدواج. بنابراين كافي است آمار تولد پسرها در يك سال را در نظر بگيريم و براي 26 سال آينده ميزان تقاضاي مسكن را محاسبه كنيم. طبق همين سرشماري‌ها سال 91 اوج ازدواج است. بنابراين در سال 91 با اوج تقاضاي مسكن روبه‌رو خواهيم شد. و بعد از آن با كاهش تقاضاي مسكن مواجه مي‌شود.
البته بعد از مدتي تقاضا دوباره زياد مي‌شود. اين موضوع اصلا حرف جديدي نيست. ما در برنامه سوم و چهارم اين آمارها را آورده‌ايم. حتي در برنامه پنجم نيز اين موضوع پيش‌بيني مي‌شود، اما در حالت كلي اين كاهش و افزايش در حدي نيست كه اثرگذار باشد و در حدود 2 تا 3درصد است.
ـ آقاي عبدالعلي‌زاده گفته مي‌شود شما در زماني كه وزير مسكن بوديد، عمده مصاحبه‌ها را در شهرهاي دورافتاده انجام مي‌داديد تا مبادا خبرنگاران مطلع از شما سوالات پيچيده بپرسند. اين موضوع را تاييد مي‌كنيد؟
عبدالعلي زاده: بنده تنها وزيري بودم كه هر دو ماه يك بار در دفترم مصاحبه داشتم. هيچ وزيري در دولت نهم به اندازه من مصاحبه نكرده است. مصاحبه‌هاي من گزينشي هم نبود همه خبرنگارها اجازه حضور داشتند و اتفاقا هميشه هم يك پاي سوالات خبرنگاران، قيمت مسكن بود. مثلا موضوع نشست در مورد شهرسازي بود، اما فرداي مصاحبه روزنامه‌ها در مورد قيمت مسكن تيتر مي‌زدند و اين معاون شهرسازي ما هم گله ميكرد كه چرا براي چندمين بار انعكاس مصاحبه به مسكن ختم شده است.
ـ به نظر شما طرح اخير مالياتي كه براي معاملات مكرر مسكن وضع شده تحريك‌كننده ركود نيست؟
عبدالعلي زاده: اين كار هيچ وقت جواب نداده است. الان كه معامله‌اي در بازار مسكن نميشود تا ماليات كارآيي داشته باشد. موقعي هم كه بازار رونق گرفت طرفين به صورت قولنامه‌اي معامله مي‌كنند. ببينيد اصولا در علم اقتصاد با بگير و ببند نميشود كار را جلو برد. اقتصاد را بايد هدايت كرد. نه اينكه جلوي آن ترمز گذاشت.
اگر بزرگترين سد را جلوي كوچكترين رودخانه دنيا قرار دهيد بالاخره يك روزي اين ديوار خراب خواهد شد. مگر اينكه براي آن سرريز، دريچه و سوپاپ اطمينان در نظر گرفت تا در دراز مدت به سد لطمه نخورد. اقتصاد مسكن هم تابع قوانين خاص خود است. من در دوران وزارتم به همكاران مي‌گفتم نبايد معجزه كنيم و از صندوقچه خانمان يك طرح عجيب و غريب دربياوريم كه دنيا تا به حال آن را نديده باشد. كافي است از تجربه دنيا استفاده كنيم.
ـ به عنوان پرسش آخر بفرماييد دنياي اقتصاد تا چه حد توانسته در بخش مسكن خبررساني درست همراه با تحليل‌هاي جامع ارائه كند و در عين حال در بيان واقعيت‌ها كوتاهي نكرده باشد؟
عبدالعلي زاده: دنياي اقتصاد را جزو روزنامه‌هاي خوب مي‌دانم. صفحات شما را هم به ويژه هر روز مطالعه مي‌كنم. ديديد كه تا به صحبتهاي آقاي سعيدي‌كيا اشاره كرديد، گفتم همه آن را در روزنامه دنياي اقتصاد خوانده‌ام. دنياي اقتصاد تلاش ميكند يك روزنامه اقتصادي زنده باشد، يعني مطالب و تحليل‌هاي به‌روز دارد و در مورد گذشته زياد حرف نمي‌زند. اين ارزشمند است. به هر حال عموم اقتصادي‌ها با دنياي اقتصاد ارتباط خوبي دارند.
ـ نظر شما در مورد سعيدي‌كيا.
عبدالعلي زاده: آقاي سعيدي‌كيا انسان بسيار شريفي است. من هميشه به ديده احترام به ايشان نگاه مي‌كنم و خودم هم خوشحال شدم كه ايشان وزير مسكن شدند. ما با هم كار كرديم. من همين الان هم به آقاي سعيدي‌كيا ارادت دارم. ايشان پيشكسوت ماست. آقاي سعيدي‌كيا از سال 63 در كابينه بوده و الان همه وزرا به نوعي احساس مي‌كنند عمر خدمت و تجربه آقاي سعيدي‌كيا از آنها بيشتر است. و واقعا اين شخص به كشور خدمت كرده است. من اصلا انتقادم به وزير مسكن نيست.
اين بايد روشن بشود. اگر در مورد مسكن صحبت مي‌كنيم خوشبختانه از نظر ساخت آقاي سعيدي‌كيا و همكارانشان خوب دارند پيش مي‌روند. وزارت مسكن همين الان هم براي ارتقاي ساخت‌وساز برنامه‌هاي خوبي دارد. يعني وزارت مسكن در حال حاضر از نظر ماموريت مسكن سازي وزارتخانه موفقي است. من ايرادي كه مي‌گيرم يكي ايراد مديريت بازار مسكن است كه اصلا در اختيار وزارت مسكن نيست.
دوم سياست‌گذاري است. مثلا همين سياست مسكن مهر را وزير مسكن نداده است. ايراد ما به ايده‌هاست و مي‌گوييم ايده‌ها غيرتخصصي و غيركارشناسي است. همين مسكن مهر را شما ببينيد. مسكن مهر چاه ويلي است كه مشكلات متعددي در آينده براي دولت ايجاد ميكند و براي مردم هم مسكن نخواهد شد.
منبع: دنياي اقتصاد
ـ نقدي كه به اصل انتقادهاي اخير علي عبدالعلي‌زاده از برنامه‌ريزي دولت نهم در بخش مسكن وارد شده، سكوت شما در طول اين 4 سال است. چرا در همان اوايل كار دولت آقاي احمدي‌نژاد وقتي كه برنامه مسكن اجاره‌اي دولت هشتم در حاشيه گذاشته شد شما به عنوان وزير سابق مسكن از آن دفاع نكرديد؟
عبدالعلي زاده: خب طبيعي است كه براي هر فردي يا دولتي كه كار را شروع ميكند بايد فرصت زماني قايل شد تا اگر برنامه‌اي دارد آن را عمل كند. دولت نهم هم كه يكي دو سال اول برنامه‌ها را تعطيل ميكرد و آنها را قبول نداشت. بعدا هم كه شروع به ارائه برنامه‌ها كرد و يك مقدار برنامه‌ها از حالت شعار و اعلام رسانه‌اي خارج و مكتوب شد و به مرحله اجرا درآمد، كارشناسان توانستند آنها را نقد كنند و از همان جا اظهار‌نظرها هم شروع شد. ما هم از همان زماني‌كه توانستيم سياست‌ها را ارزيابي كنيم، اظهارنظر كرديم.البته اوايل كار دولت فعلي چون سياستهاي زمان خود من را تعطيل كردند خيلي نمي‌توانستم حرف بزنم و منطقي هم نبود كه در آن مورد به خصوص، چيزي بگويم.
ـ آقاي سعيدي‌كيا در آخرين نشست مطبوعاتي خود در سال قبل در برابر پرسش دنياي اقتصاد در خصوص مقايسه دولت نهم و هشتم در بحث مسكن حدود يك ساعت و نيم از برنامه‌ريزي‌هاي دولت متبوعش دفاع كرد و حتي اشاره كرد در طول اين سالها هرگز قانوني براي مسكن همچون قانون جامع مسكن تدوين نشده است. در اين صورت چرا مي‌گوييد دولت نهم در بخش مسكن هيچ برنامه‌اي نداشته است؟
عبدالعلي زاده: صحبتهاي آقاي سعيدي‌كيا در آن نشست را در دنياي اقتصاد خوانده‌ام. ايشان گفتند: «فلاني گفته وزارت مسكن الان براي بخش مسكن برنامه ندارد پس قانون جامع مسكن چيست؟ قانون جامع مسكن جامع‌ترين برنامه است.» در صورتي كه اينطور نيست. قانون جامع مسكن جامع‌ترين سياست است؛ البته اگر به عنوان سياست بپذيريم. برنامه بايد ابتدا و انتهاي آن مشخص باشد. مثل سفري كه قرار است برويم بايد مقصد، ميزان بنزين مورد نياز و وسيله مورد نظر در آن مشخص باشد. آيا به نظر شما مي‌شود 20 نفر با يك پيكان از تهران به شيراز بروند؟
ـ آيا از ديد شما مسكن مهر در بازار مسكن اثرگذار نبوده است؟
عبدالعلي زاده: اثر گذاشتن با برنامه تفاوت عمده‌اي دارد. برنامه آن است كه هدف دارد، راهكار براي رسيدن به هدف در آن مشخص است و منابع و سياستهاي مورد نظر در آن نيز كاملا به صورت فني و شفاف آمده است. دولت نهم به هر حال طرح مسكن مهر را ارائه داد و همه امكانات را بسيج كرد كه آن را اجرا كند. اما اين يك طرح است، برنامه نيست؛ بلكه مي‌تواند جزئي از يك برنامه باشد.
در برنامه مسكن بايد همه جوانب در نظر گرفته شود. مثلا برنامه 5 ساله‌اي ارائه شود كه در آن سهم ساخت توسط انبوه‌ساز، بخش خصوصي و مسكن مهر مشخص باشد كه جمع آنها بشود برنامه ساخت مسكن مورد نياز كشور و طبق آن مشخص شود بعد از 5 سال تعداد مشخصي واحد جديد به ظرفيت سكونت در كشور اضافه شود. پس مسكن مهر خودش نمي‌تواند يك برنامه براي مسكن كشور باشد بلكه جزئي از يك برنامه مي‌تواند باشد.
ما فعلا برنامه‌اي از دولت نديديم. دولت نهم يك قانون جامع مسكن را تصويب كرد كه اين قانون به جمع‌‌آوري از قوانين متفرقه گذشته، پرداخته و حرف جديدي ندارد. اين قانون 14 يا 15 بند دارد كه براي آنها قبلا قانون وجود داشته است و نياز به قانون جديد نبود. يك تعداد هم در حد مصوبات دولت بود كه باز نياز به قانون جديد نبود.
همه اينها را جمع كردند زير هم نوشتند اسمش را گذاشتند قانون جامع مسكن كه تازه همين قانون جامع مسكن از همان زمان تصويب در مجلس تا ابلاغ به دولت يكي دو بندش را خود دولت نقض كرد. در واقع قانون متولد نشده سقط شد كه البته همين قانون هم، برنامه نيست.
ـ دولت كدام موارد قانون جامع مسكن را نقض كرده است؟
عبدالعلي زاده: مثلا در مورد وام مسكن مطابق قانون عمل نشد و با شروع مسكن مهر به دستور آقاي رييس‌جمهور همه وام‌ها در بخش مسكن تعطيل شد و گفتند وام‌ها را بدهيد به مسكن مهر. اين خلاف قانون جامع مسكن است. بنابراين هنوز هم دولت نهم برنامه‌اي در بخش مسكن ندارد جز يك طرح دست و پا شكسته به نام طرح مسكن مهر.
ـ چرا دست و پا شكسته؟
عبدالعلي زاده: چون سه سال است همه امكانات و زمين و زمان و توان موجود را براي مسكن مهر بسيج كرده‌اند، اما براي نمونه سه واحد هم تحويل مردم نشده است. استدلال دولت براي به نتيجه نرسيدن مسكن مهر زمان لازم براي آماده‌سازي زمينهاي 99 ساله است. مي‌گويند آماده‌سازي 2 سال زمان مي‌برد. يعني روز اولي كه اين طرح كليد خورد، هيچ زمين آماده‌سازي شده‌اي نداشتند؟ حتما داشتند و اتفاقا در بعضي جاها از همين زمينهاي آماده هم تحويل دادند، اما هنوز مسكن نشده است.
ـ به نظر شما چرا هنوز زمينهاي 99 ساله به مسكن تبديل نشده است؟
عبدالعلي زاده: چون طرح، طرح غلطي است. اما دولت نهم مي‌خواهد آن را اجرايي كند.
ـ دولت‌هاي بعدي هم اجبارا بايد مسكن مهر را اجرا كنند؟
عبدالعلي زاده: خير. هرگز اجباري وجود ندارد. مسكن مهر به شكل قانون درآمده و مجلس آن را تصويب كرده است. بنابراين عمل به قانون براي هر دولتي تكليف است. اينكه مشكلي نيست. همان طور كه مسكن اجاره‌اي را عوض كردند، بقيه را هم مي‌شود عوض كرد. مسكن اجاره‌اي قانون داشت، قانون محكمي‌هم داشت. اما عوض كردند. دولت دهم هم مي‌تواند درصورت تشخيص يك برنامه جديد و جامع به مجلس ببرد و چنانچه مجلس با آن موافقت كرد، طرح مسكن مهر عوض شود.
ـ شما چه برنامه‌اي در دولت آقاي خاتمي براي مسكن داشتيد؟
عبدالعلي زاده: برنامه ما كاملا مشخص بود. اركان داشت. يك ركن اين بود كه گفته بوديم انبوه‌سازي به عنوان ساخت حرفه‌اي بايد جايگزين پراكنده‌كاري شود. يعني هركسي با هر شغلي اجازه ساخت و ساز نداشته باشد. چطور يك پزشك اجازه نمي‌دهد طبابت توسط مهندسين و فيلسوف‌ها انجام بگيرد. خب بايد قبول كنيم كه مسكن را هم مهندسان بسازند و از مهندسان بخرند. همانطوري كه من مهندس بايد خدمات پزشكي را از پزشك بخرم او هم بايد خدمات فني را از من بخرد.
نميشود من وقتي مريض مي‌شوم پيش آقاي دكتر بروم ولي آقاي دكتر وقتي خانه مي‌خواهد خودش بنا بگيرد و خانه بسازد. كار ساخت و ساز كار حرفه‌اي است بايد به آن احترام بگذاريم. ما در دولت قبلي دنبال اين معضل رفتيم و در برنامه سوم انبوه‌سازي را تعريف كرديم. انجمن صنفي انبوه‌سازي تشكيل داديم. تمام تشكل‌هاي مرتبط با انبوه‌سازي در دوره وزارت بنده ايجاد شد و خوشبختانه در دولت هشتم خوب رشد كرد كه البته بعدا دولت نهم جلوي اين رشد را گرفت.
ركن دوم برنامه ما در دولت اين بود كه براي هر صنف و قشري نظير جوانان، فرهنگيان و ... برنامه مخصوص و جداگانه‌اي با عدد و رقم براي تامين مسكن در نظر گرفتيم و نهايتا براي گروه‌هاي آسيب‌پذير جامعه كه بايد توجه ويژه به آنها شوند زمين خالي نداديم و بگوييم خودتان برويد و بسازيد. خودمان شروع به خانه‌سازي كرديم و آنها را با قيمت تمام شده به اين گروه‌ها واگذار كرديم.
كار بزرگ ديگري كه در وزارت مسكن در دوره بنده انجام شد آزادسازي قيمت زمين از قيمت منطقه‌اي و يارانه‌اي به قيمت روز بود و باعث شد رانت و فساد زمين مخصوصا در شهرهاي بزرگ كه اختلاف زيادي بين قيمت منطقه‌اي و قيمت روز در آنجا وجود داشت از بين برود.
ـ تحليل شما از نحوه واگذاري زمينهاي 99 ساله و موقعيت اين زمين‌ها چيست؟
عبدالعلي زاده: متاسفانه توسعه دادن شهرها براي آنكه زمين دولتي را از بيرون شهر به داخل بياورند تا مسكن مهر روي آن ساخته شود خلاف منافع شهرسازي و ناديده گرفتن منطق شهرسازي است. از سال 78 در شوراي عالي شهرسازي تصويب شد، هيچ زميني به زمين‌شهري اضافه نشود. آن موقع اعلام كرديم تا سال 1400 در ايران نيازي به زمين شهري جديد نيست، اما همه اقدامات دولت نهم در شكستن اين مصوبه و توسعه دادن شهرها براي اينكه زمين دولتي را از بيرون شهرها بياورند داخل شهر به بهانه مسكن مهر خلاف منافع شهرسازي است و اينها تخلفات آشكاري است كه به ضرر مردم و به ضرر شهرها بوده كه صرفا بگويند دولت زمين يارانه‌اي داده تا مشكل مسكن حل شود. دولت نهم بايد جوابگو باشد كه 4 سال وقت مملكت با تمركز بر روي مسكن مهر سپري شد.
ـ در دولت اين عقيده است كه كاهش قيمت مسكن در سال گذشته نتيجه سياست‌هايي از جمله مسكن مهر است. شما هم اين عقيده را داريد؟
عبدالعلي زاده: به نظر من بايد منصفانه و با عدالت به موضوع نگاه شود. آقاي احمدي‌نژاد كه شعار عدالت مي‌دهد در مقوله مسكن هم بايد با عدالت نگاه كنند. قيمت مسكن در زمان شروع به كار دولت نهم يعني شهريور 84 تا فروردين 87 پنج برابر رشد كرد، اما در فروردين 88 قيمت‌ها فقط 20درصد پايين آمد حالا فرض كنيم 30درصد. پس تكليف 350 درصدي كه هنوز اضافه است نسبت به سال 84 چه مي‌شود؟
الان هم اميدواريم دولت نهم يك جمع بندي از 4سال خدمت خود ارائه دهد و منحني قيمت مسكن را از شهريور 84 تا شهريور 88 ترسيم كند و به مردم بگويد اين قله‌هاي صعود قيمت را چه كسي بوجود آورده نه اينكه فقط دره‌هاي قيمت را به اسم خود تمام كنند.
ـ به نظر شما چگونه قيمت مسكن در سال 86 با آن رشد بي‌سابقه مواجه شد، اما يك سال بعد ناگهان بازار مسكن به ركود رسيد؟
عبدالعلي زاده: دولت نهم 5/2 سال در بخش مسكن و اقتصاد كشور ندانست چه كار ميكند. مصاحبه‌هاي مردان اقتصادي دولت نهم را شما از همين روزنامه دنياي اقتصاد دربياوريد. مگر نگفتند نقدينگي با تورم ارتباطي ندارد؟ مگر نگفتند در ايران نشان داديم نقدينگي با تورم بي‌رابطه است؟ هر كس اين حرف را زده يعني غيرمطلع در اقتصاد.
كوچكترين حرف اقتصادي ارتباط بين نقدينگي و تورم. اينها 5/2 سال آب بستند به مملكت و نقدينگي را كردند 2 برابر، اما آيا توليد هم 2 برابر شد؟ توليد اگر متناسب با رشد نقدينگي رشد ميكرد كه عيبي نداشت. اما متاسفانه رشد نكرد و اين سيل نقدينگي به بخش‌هاي مستعد همچون مسكن كه رها و همه برنامه‌هايش هم تعطيل شده بود، سرازير شد.
الان آقايان به تلافي آن 5/2 سال غفلت از سال 87 آمدند با كمك بانك مركزي اقتصاد كشور را 6 قفله كردند. يعني به جاي اداره كردن اقتصاد كشور را قفل كردند. در حال حاضر تنها مسكن نيست كه ركود دارد. توليد صنعتي هم كاهش پيدا كرده است. در شهرك‌هاي صنعتي در سطح كشور ببينيد چند‌درصد از واحدها فعال است؟ در بخش كشاورزي كلي محصول روي دست كشاورزان مانده تا جايي كه برخي از آنها را رايگان توزيع مي‌كنند.
حالا مي‌گويند هنر ما بوده كه قيمت‌ها در بازار مسكن پايين آمده است؟ اصلا مگر مسكن مهر تا به حال به يك نفر هم جواب داده كه گفته مي‌شود تقاضا تحت تاثير اين طرح از بازار خارج شده است؟ همه آنهايي كه در مسكن مهر ثبت‌نام كرده‌اند افراد كم‌درآمدي هستند كه به سختي 1 تا 2 ميليون تومان براي ثبت نام واريز كرده‌اند؛ بنابراين اين افراد در حالت عادي هم با اين توانايي اندك مالي هرگز نمي‌توانند يك تقاضاي موثر در بازار محسوب شوند. در واقع كساني كه در مسكن مهر ثبت‌نام كرده‌اند از اول هم در بازار مسكن نبودند.
اين كاهش قيمت مسكن هم در راستاي ركود دوره‌اي بوجود آمده كه ندادن وام و سياستهاي انقباضي شديد سيستم بانكي آن را تشديد كرد.
ـ مافياي مسكن در گراني‌هاي بي‌سابقه سال 86 چه نقشي داشت؟
عبدالعلي زاده: مگر مافياي مسكن معرفي شد كه حالا شما از من نقش آن را در گراني مي‌پرسيد؟ اول دولت نهم اعلام كردند مافيا، اما اسامي‌آنها را تا الان نگفتند. گفته شد برخي بانك‌ها در گراني مسكن نقش داشتند. كدام بانك؟ اسمش را كه نگفتند. معلوم شد دولت نهم نتوانست با مافيا مقابله كند. من همان موقعي كه اين بحث‌ها داغ بود گفتم اصلا مافيايي وجود ندارد.
ـ به نظر شما ركود مسكن تا چه زماني ادامه پيدا ميكند؟
عبدالعلي زاده: تحليل من اين است كه در سال 88 تقاضا در بخش مسكن نمي‌تواند بايستد و اين ركود به اجبار شكسته مي‌شود.
ـ از چه ماهي؟
عبدالعلي زاده: احتمالا از بعد از انتخابات. آن وقت ببينيد چه اتفاقي رخ مي‌دهد و كساني كه الان سطحي راجع به قيمت مسكن تحليل مي‌دهند، آن موقع بايد جوابگو باشند.
ـ پيش‌بيني شما از اوضاع مسكن در ماه‌هاي آتي چگونه است؟
عبدالعلي زاده: تمام دوران ركود و رونق مسكن در يك منحني سينوسي حركت ميكند. طولاني‌ترين دوران رونق مسكن در زمان من اتفاق افتاد در سال 78 تا 83. الان ركودي كه در مسكن است جزو يكي از ركودهاي طولاني دارد مي‌شود و فعلا يك سال و نيم زمان به خود اختصاص داده است. جمع‌بندي من اين است كه ركود دارد به پايان مي‌رسد و بازار كم‌كم به سمت رونق در حركت است.
به احتمال زياد از حدود بهمن ماه مراجعه به بنگاه‌ها بيشتر خواهد شد. در حال حاضر هم اگر چه تعداد معاملات خيلي كم است، اما مراجعه زياد شده است. به احتمال زياد بازار مسكن از سال 88 شروع به رونق گرفتن ميكند و در سال 89 رونق حسابي خواهد گرفت.
ـ كانديداهاي رياست‌جمهوري در مورد برنامه‌هايشان در بخش مسكن با شما صحبتي كردند؟ در مورد پست وزارتي چطور؟
عبدالعلي زاده: نخير. كسي با من هيچ صحبتي نكرده و بنده هم آب پاكي روي دست شما و همه بريزم، فعلا تصميم دارم در هيچ شرايطي و هيچ دولتي حضور نداشته باشم.
ـ طرح فروش متري مسكن در شهرداري تهران ايده شما بود؟
عبدالعلي زاده: اين طرح ايده زمان من بود. حالا در هر جايي و توسط هر كسي انجام شود خوب و تاثيرگذار خواهد بود. در دو مرحله‌اي كه شهرداري تهران اين طرح را اجرا كرد تا جايي كه خبر دارم موفق بود. خوشبختانه همه طرحهاي فروش متري مسكن كه در زمان خود بنده انجام شد با موفقيت بود. دوستان دولت نهم اگر يك مورد را پيدا كرد كه موفق نبوده مي‌تواند نام ببرد.
ـ اتفاقا شوراي عالي مسكن هفته پيش تصويب كرد پروژه‌هاي نيمه‌تمام موضوع طرح احداث واحدهاي مسكوني اجاره و اجاره به شرط تمليك كه در حال ساخت هستند و ساير پروژه‌هاي مسكوني نيمه‌تمام كه تاكنون براي واگذاري آنها تعهدي ايجاد نشده است، پس از تعيين تكليف پيمانكاران اوليه در اولويت نخست از طريق شوراي مسكن استان‌ها در قالب مسكن مهر واگذار شود.
عبدالعلي زاده: خب اين يعني اينكه مسكن مهر شكست خورده است و همين عرايض بنده را تاييد ميكند.
يعني الان كه عمر دولت نهم رو به اتمام است يك واحد هم از اين طرح ساخته نشده و تازه گفتند به اسم مسكن مهر واحد واگذار كنيد. برويد خانه آماده بخريد و به اسم مسكن مهر به مردم واگذار كنيد. مثل كساني كه ميهمان دعوت مي‌كنند و چون آشپزي بلد نيستند از رستوران غذا مي‌گيرند. حالا اين هم هنر دولت نهم است كه مي‌گويد واحدهاي ساخته شده متعلق به طرحهاي قبلي را به عنوان مسكن مهر واگذار كنند.
ـ دولت نهم پيش‌بيني كرده اوج تقاضا در بازار مسكن تا سال 91 است. به نظر شما بعد از آن بازار براي هميشه به تعادل مي‌رسد؟
عبدالعلي زاده: دولت نهم اين موضوع را پيش‌بيني نكرده. اين را من در دوران وزارتم در مصاحبه‌ها گفتم. ببينيد تقاضاي مسكن حداقل از 25 سال قبل قابل برآورد است. به علت اينكه بچه‌اي كه امروز متولد مي‌شود اگر پسر باشد در سن 26 سالگي وارد بازار مسكن مي‌شود، يعني سن ازدواج. بنابراين كافي است آمار تولد پسرها در يك سال را در نظر بگيريم و براي 26 سال آينده ميزان تقاضاي مسكن را محاسبه كنيم. طبق همين سرشماري‌ها سال 91 اوج ازدواج است. بنابراين در سال 91 با اوج تقاضاي مسكن روبه‌رو خواهيم شد. و بعد از آن با كاهش تقاضاي مسكن مواجه مي‌شود.
البته بعد از مدتي تقاضا دوباره زياد مي‌شود. اين موضوع اصلا حرف جديدي نيست. ما در برنامه سوم و چهارم اين آمارها را آورده‌ايم. حتي در برنامه پنجم نيز اين موضوع پيش‌بيني مي‌شود، اما در حالت كلي اين كاهش و افزايش در حدي نيست كه اثرگذار باشد و در حدود 2 تا 3درصد است.
ـ آقاي عبدالعلي‌زاده گفته مي‌شود شما در زماني كه وزير مسكن بوديد، عمده مصاحبه‌ها را در شهرهاي دورافتاده انجام مي‌داديد تا مبادا خبرنگاران مطلع از شما سوالات پيچيده بپرسند. اين موضوع را تاييد مي‌كنيد؟
عبدالعلي زاده: بنده تنها وزيري بودم كه هر دو ماه يك بار در دفترم مصاحبه داشتم. هيچ وزيري در دولت نهم به اندازه من مصاحبه نكرده است. مصاحبه‌هاي من گزينشي هم نبود همه خبرنگارها اجازه حضور داشتند و اتفاقا هميشه هم يك پاي سوالات خبرنگاران، قيمت مسكن بود. مثلا موضوع نشست در مورد شهرسازي بود، اما فرداي مصاحبه روزنامه‌ها در مورد قيمت مسكن تيتر مي‌زدند و اين معاون شهرسازي ما هم گله ميكرد كه چرا براي چندمين بار انعكاس مصاحبه به مسكن ختم شده است.
ـ به نظر شما طرح اخير مالياتي كه براي معاملات مكرر مسكن وضع شده تحريك‌كننده ركود نيست؟
عبدالعلي زاده: اين كار هيچ وقت جواب نداده است. الان كه معامله‌اي در بازار مسكن نميشود تا ماليات كارآيي داشته باشد. موقعي هم كه بازار رونق گرفت طرفين به صورت قولنامه‌اي معامله مي‌كنند. ببينيد اصولا در علم اقتصاد با بگير و ببند نميشود كار را جلو برد. اقتصاد را بايد هدايت كرد. نه اينكه جلوي آن ترمز گذاشت.
اگر بزرگترين سد را جلوي كوچكترين رودخانه دنيا قرار دهيد بالاخره يك روزي اين ديوار خراب خواهد شد. مگر اينكه براي آن سرريز، دريچه و سوپاپ اطمينان در نظر گرفت تا در دراز مدت به سد لطمه نخورد. اقتصاد مسكن هم تابع قوانين خاص خود است. من در دوران وزارتم به همكاران مي‌گفتم نبايد معجزه كنيم و از صندوقچه خانمان يك طرح عجيب و غريب دربياوريم كه دنيا تا به حال آن را نديده باشد. كافي است از تجربه دنيا استفاده كنيم.
ـ به عنوان پرسش آخر بفرماييد دنياي اقتصاد تا چه حد توانسته در بخش مسكن خبررساني درست همراه با تحليل‌هاي جامع ارائه كند و در عين حال در بيان واقعيت‌ها كوتاهي نكرده باشد؟
عبدالعلي زاده: دنياي اقتصاد را جزو روزنامه‌هاي خوب مي‌دانم. صفحات شما را هم به ويژه هر روز مطالعه مي‌كنم. ديديد كه تا به صحبتهاي آقاي سعيدي‌كيا اشاره كرديد، گفتم همه آن را در روزنامه دنياي اقتصاد خوانده‌ام. دنياي اقتصاد تلاش ميكند يك روزنامه اقتصادي زنده باشد، يعني مطالب و تحليل‌هاي به‌روز دارد و در مورد گذشته زياد حرف نمي‌زند. اين ارزشمند است. به هر حال عموم اقتصادي‌ها با دنياي اقتصاد ارتباط خوبي دارند.
ـ نظر شما در مورد سعيدي‌كيا.
عبدالعلي زاده: آقاي سعيدي‌كيا انسان بسيار شريفي است. من هميشه به ديده احترام به ايشان نگاه مي‌كنم و خودم هم خوشحال شدم كه ايشان وزير مسكن شدند. ما با هم كار كرديم. من همين الان هم به آقاي سعيدي‌كيا ارادت دارم. ايشان پيشكسوت ماست. آقاي سعيدي‌كيا از سال 63 در كابينه بوده و الان همه وزرا به نوعي احساس مي‌كنند عمر خدمت و تجربه آقاي سعيدي‌كيا از آنها بيشتر است. و واقعا اين شخص به كشور خدمت كرده است. من اصلا انتقادم به وزير مسكن نيست.
اين بايد روشن بشود. اگر در مورد مسكن صحبت مي‌كنيم خوشبختانه از نظر ساخت آقاي سعيدي‌كيا و همكارانشان خوب دارند پيش مي‌روند. وزارت مسكن همين الان هم براي ارتقاي ساخت‌وساز برنامه‌هاي خوبي دارد. يعني وزارت مسكن در حال حاضر از نظر ماموريت مسكن سازي وزارتخانه موفقي است. من ايرادي كه مي‌گيرم يكي ايراد مديريت بازار مسكن است كه اصلا در اختيار وزارت مسكن نيست.
دوم سياست‌گذاري است. مثلا همين سياست مسكن مهر را وزير مسكن نداده است. ايراد ما به ايده‌هاست و مي‌گوييم ايده‌ها غيرتخصصي و غيركارشناسي است. همين مسكن مهر را شما ببينيد. مسكن مهر چاه ويلي است كه مشكلات متعددي در آينده براي دولت ايجاد ميكند و براي مردم هم مسكن نخواهد شد.
منبع: دنياي اقتصاد
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
درپاسخ به دوستمان علت گراني مسكن سال 82و83 عدم واگذاري تراكم از سوي شهرداري تهران بود كه باعث جهش قيمت مسكن درتمام كشور شدو~اقاي احمدي نزاد شهرداروقت بودند
دوستانی که درباره 5 برابر شدن قیمت مسکن سوال داشتند: منزلی که بنده در آن مستاجرم سال 84 متری 600 هزار تومان بود در ابتدای سال 87 به 3 میلیون تومان رسید. ودر حال حاضر متری 2میلیون تا 2 میلیون و 400 هزار تومان قیمت دارد.
این مساله در اغلب محلات تهران مصداق داشته و قضیه مخفی نیست که در آن تردید می کنند. کسی که خواب است را می توان بیدار کرد ولی کسی که خودش را به خواب می زند بیدار نخواهد شد
در این کاهش قیمت مسکن باز عده ای بی بضاعت مثل ما که تمام دارای خود را برای خرید خانه یا زمین هزینه کردند ضرر نمودند و در اوج قیمت با هزار بد بختی خانه خریدند و گرنه سود به جیب از ما بهتران واریز شد و همچنان ثباتی در بازار نیست و ساخت و ساز ها کم شده است و آثار این کار چند سال بعد که مسکن کم خواهد شد خود را نشان می دهد .
آقايون باور بفرماييد همين الان هم اين مسكن مهر بايد و شايد به دست نيازمندان نمي رسد . بلكه به دست كسانيمي رسد كه توان مالي و شم دلالي بالايي دارند اينها براي آينده برنامه ريزي كرده اند و به اسم نيازمند خانه ها را در اختيار گرفته بعدا به قيمتهاي گزاف به ديگران واگذار كنند يا بهره بردار كنند. مگر كوپن كه وسيله ارتزاق قشر كم درآمد است ابزار سودجويي نشده است؟؟؟
البته این اشکال در صحبتهای جناب آقای عبدالعلی زاده وجود دارد که ایشان با اظهار نظرهایی که در خصوص افزایش قیمت در بعد از انتخابات یا در اواخر سال 88 داشته اند از نظر روانی به بالا رفتن قیمت مسکن کمک می کنند. بهتر است افرادیکه خود را صاحب نظر می دانند سعی کنند در صحبت هایشان آب را در آسیاب افراد سرمایه دار و سود جو نریزند و همیشه قشر مستاجر و کم درآمد جامعه را لحاظ داشته باشند.
با سلام و تشكرتقاضا دارم حتما درج بفرماييد مطلب هموطنم با مدرك دكترا كاملا منطقي است: «يك سري سرمايه دار از خدا بي خبر احتكاركننده مسكن، يك ساله هر روز غر مي زنند چرا مسكن دچار ركود شده، كه گردانندگان روزنامه دنياي اقتصاد از همون دسته هستند، اگر دقت كنيد با وجود روند رو به نزول مداوم قيمت مسكن و اقرار خود اين روزنامه به اين كاهش قيمت، در گزارشها طوري كار مي كنند كه غيرمستقيم صعود قيمت مسكن به خواننده القا شود». پايان ركود مسكن نزديك است!!!!! به احتمال بسيار قوي وزير اسبق مسكن چندين خانه اضافي دارند و از صحبتهايشان برمي‌آيد بدجوري منتظر افزايش قيمت هستند كه آنها را به قيمت سوداگري بفروشند. جنابعالي با سياستهاي بازاري سوداگرانه‌تان نگذاشتيد من جوان با تحصيلات تكميلي و سالها كار و دوندگي حداقل سرپناه را تامين نمايم. پس طبيب مسكن حداقل شما نمي‌باشيد. و اما نظر: دولت در خرداد 87 مصوبه تاريخي خود را تصويب وتصميمات موثري در خصوص ساماندهي مشاوران املاك، نظارت بر بازار مسكن ،پيشگيري از سوداگري، كد رهگيري و احتكار مسكن ،ظوابط شغل محسوب شدن خريد و فروش املاك ، وصول ماليات در حق دولت و رسيدگي به تخلفات مسكن اتخاذ نموده است. اگر اين تصويبنامه كامل عملياتي شود ديگر امثال صحبتهاي وزير اسبق و دنياي اقتصاد محلي از اعراب ندارد. كاش اين روزنامه به ظاهر اقتصادي اندكي سيستمي خبرنگاري ميكرد و كليه مطبوعات و رسانه‌ها فرهنگهاي غلط اجاره كردن و مالكيت را هدف قرا ميدادند تا عده كثيري از مردم ما تقاضاي كاذب مسكن نداشته باشند. براي عيد كلي نقاشي و تعمير و.. نكنند بعد خرداد هم خالي كنند (اجاره‌هاي باثبات)، ماشين خود را تا ده سال عوض نمي‌كنند اما خانه را مي‌خواهند هرسال عوض كنند . پول را در صنعت ببرند تا چرخ اقتصاد بچرخد و هر سال عايدي آن را بگيرند نه اينكه به دلالي و سوداگري دامن زده شود. آيا رسانه و روزنامه در اين چنين موارد مسئوليت ندارند يا مسئوليتشان اين است كه دائم بنويسند: پايان ركود نزديك است؟ دلالان و سوداگران مسكن خواهان گراني و التهاب بازار هستند تا پول واقعا حرام دلالي مسكن را به جيب بزنند. لذا درج اخبار باب طبع دلالان و سوداگران مسكن فشار بر مردم را بيشتر ميكند. آمار خانوارهاي فاقد مسكن يك و نيم ميليون ذكر شده اما چرا گفته نميشود واسطه گران مسكن چقدر خانه اضافي دارند. ضمنا چون صنعت در ايران رونق ندارد سرمايه‌ها در مسكن و ملك رفته است بنابراين قيمتهاي مسكن هنوز هم حبابي است و درآينده باز هم كاهش مي‌يابد.
متاسفانه در ایران اخلاق انتقادی به شدت آسیب دیده و تحت تاثیر رقابتهای سیاسی قرار گرفته است. بدون شک مالیات بر اساس تجربه دنیا ابزاری مهم در جهت کنترل بی رویه کسب درآمد می باشد. تشبیه مالیات به عنوان سد جرکت اقتصادی مثل آنستکه بگوئیم سوپاپ اطمینان در دیگ بخار باعث جلوگیری از کارائی دیگ میشود!. اگر یک کار مفید در زمینه مسکن شده باشد همین وضع مالیات است. البته مالیات نباید برای تولید کننده ومصرف کننده وضع شود بلکه باید برای سرمایه کذار وضع شود تا مالیات سرمایه به چرخه اقتصاد برگشت داده شود.تا زمانی که انبوه سازان چون هیولاهای خون آشامی تصور شوند که قصد چپاول مردم را دارند نمی توان به الگوهای توسعه پایدار مسکن دست یافت. دلیل اصلی آنکه در اوج های بادکنکی بازار مسکن در ایران دبی اسپانیا وآمریکا تولید کنندگان موثر نبوده اند همین بس که عمده خریداران مصرف کننده مسکن نبوده اند و اکثرا سرمایه گذار بوده اند.
یادمه دوران همین آقا رانت بازاری بود که نگو و نپرس . وزارت مسکن خودش تاجر زمین شده بود . کارکنانش هم تاجر بودند . بساز بفروش ها هم مشتریان این تجار شریف . برای یک تعاونی دنبال زمین بودیم . مصوبه دولت هم بود که به تعاونی کارمندان زمین بدهند ولی دو سال ما را دواندند و آخر هم زمین ندادند .مسکن مهر کمر افزایش کاذب قیمت مسکن را شکسته به همین دلیل تجار این صنف از دولت ناراحت هستند .
من حدود 40سال سن با حدود 19 سال سابقه كار دارم ولي تا كنون موفق نشدم مسكني تهيه كنم دليل آن هم تغييرات شديد باز مسكن بوده چه در زمان وزارت آقاي عبدالعي زاد چه در همين زمان آقاي سعيدي كيا با هر شيوه وترفندي كه شما فكر كنيد وبا مشاركت دوستان اقدام به خريد زمين كردم ولي بعلت تورم در مصالح وندادن وام به زمينهاي كه فاقد سند مالكيت هستند( واز تعاونيها وشهركهاي جديد بشمار مي ايند) با كمبود نقدينگي مواجه شده ومجبور به رها كردن ساخت مسكن شديم. اقايان وزراء شما فكر همه از جمله انبوه سازان هستيد ولي فكر همان افراد بي خانه كه بايد مسكن را از همين انبوه سازان بخرند نيستيد. يك نفر اگر خودش دست به كار شود وخانه بسازد قيمت تمام شده ان خيلي كمتر از انبوه ساز درمي ايد . به آنها وامهاي كلان با بهره پائين مي دهند وصيغه هم نمي خواهند ولي ما هم بايد سند مالكيت ببريم هم وصيغه كجاي اين قوانين عدالت است . كنارگودنشستيدو . . . پس يكم هم بفكر مردم باشيد واقعا برويد واز كار كنار وزارت مسكن تحقيق كنيد چه كساني مسكن ندارند يا از امكانات مسكن وشهر ساري استفادن نكرده اند واز مابقي كاركنان دولت واسيب پذير تحقيق كنيد .
به نظر من بعد از انتخابات ما افزایش قیمت در امر مسکن خواهیم داشت مگر اینکه رکود در تمام زمینه ها ادامه داشته باشد البته میدانید که اقتصاد در ایران دولتی است .
به نظر من صحبتهاي منطقي بود. اگر چه اين نوع نگاه به قشر مستضعف خوش نمايد ولي واقعيتي است كه بايد قبول كرد. اين نوع برخورد خيلي بهتر از اينه كه براي خوش آمد عده اي از مردم كه واقعا فقير هستند و هيچ كاري نميشه براشون كرد وعده هاي الكي بديم. وعده كه مشكلي رو حل نميكنه. با واقع نگري حداقل ميتونيم برنامه عملي براي ثروت اندوزي بيشتر كشور داشته باشيم. اينطور حداقل ميشه كاري براي قشر ضعيف كرد ولي خب نه به سرعت.
اقای عبدالعلی زاده عزیز با توجه به اینکه در زمان شما نیز ایراداتی مشهود بود امید که هر کس که قدم به این جایگاه میگذارد هرگز از سینه خود نطق نکند و انچه که باید انجام دهد با لحاظ قرار دادن اساتید مسلم دانشگاه و روسای جمهور پیشین و منطبق بر تمامی حرکات قانونی گام بردارد .
مطلب جالبي بود از شما و از دنياي اقتصاد ممنون كه صحبتهاي آقاي وزير سابق را انتشار داديد . ايشان به حق درست به معضلات مسكن اشاره كردند و سردرگمي و بي برنامگي دولت فعلي رو در بخش مسكن معرفي كردند
من که هنوز توان خرید یه مسکن ارزان قیمت رو ندارم بعد ایشان امیدوارن بازار مسکن رونق بگیره که بعد قیمت گران بشه .
مثل اينكه مافياي مسكن بد جوري از ركود بازار مسكن ضربه خورده
تحلیل بسیار جالبی بود واقعیت امر هم همین است افراد ثبت نام کرده در مسکن مهر از اول هم در بازار مسکن نبوده اند.
آمار دروغ چرا؟ افزایش 5 برابری را از کجا آوردی آخه؟؟؟
از آقاي عبدالعلي زاده چند سوال داشتم كه اميدوارم تابناك چاپ كند :
1- در كدام منطقه قيمت خانه 5 برابر شده كه ايشان حساب كرده اند؟
2- از كجا مي گويند كه مسكن مهر به هيچ كسي واگذار نشده ؟ در همين استان خراسان چندين واحد واگذار شده است .
3-اگر ايشان خودشان را در زمينه سياستهاي مسكن موفق مي دانند پس لابد بالا رفتن قيمت زمين و مسكن در 2 نوبت در دوران 8 ساله وزارت ايشان كه دومي در سال 82 به خاطر تباني دوستان همفكرشان در شوراي شهر تهران بود ، در كره مريخ اتفاق افتاده !!
اي مسئول محترم تابناك من به عنوان يك فرد داراي مدرك دكترا از شما خواهش مي كنم كه لطفاً اين خبر را از سايت برداريد، زيرا سبب مصيبت ملت ايران ميشه همه مي دونند تورم غيرعادي مسكن در سه ساله گذشته علت اصليش رواني و ناشي از فرهنگ غلط مردم ايران بوده است، در غير اين صورت با درنظر گرفتن ميزان رشد نقدينگي و ديگر عوامل اقتصادي، نبايد قيمت مسكن سه برابر مي شد (حداكثر بايد دو برابر مي شد) يعني ملت ايران به علت عوامل رواني تمام سرمايه خودش رو به سمت مسكن سرازير كرد كه نتيجه طبيعي آن تورم لجام گسيخته مسكن بود
من آدمهايي رو مي شناسم كه اوايل سال 1387 بعد از 15 سال اجاره نشيني و با قرض، يك آپارتمان كوچيك خريد، از ترس اينكه اگر نخره وضع بدتر ميشه، يا 4 نفر شريكي يك آپارتمان كوچيك خريدند براي مثلاً سرمايه گذاري، يعني منظورم اين هست كه آخرين رمق سرمايه مردم و توان مالي آنها اول سال 1387 براي مسكن كشيده شده بود، و ديگر با اين قيمتهاي بادكنكي، امكان ادامه روند صعودي و حتي حفظ قيمت الكي بالاي مسكن وجود نداشت، حالا يك سري سرمايه دار از خدا بي خبر احتكاركننده مسكن، يك ساله هر روز غر مي زنند چرا مسكن دچار ركود شده، كه گردانندگان روزنامه دنياي اقتصاد از همون دسته هستند، اگر دقت كنيد با وجود روند رو به نزول مداوم قيمت مسكن و اقرار خود اين روزنامه به اين كاهش قيمت، در گزارشها طوري كار مي كنند كه غيرمستقيم صعود قيمت مسكن به خواننده القا شود. اگر به همين گزارش وزير سابق مسكن دقت كنيد، ايشان مي گويد احتمال مي دهد از بهمن ميزان خريد و فروش از وضعيت تقريباً صفر كنوني خارج شود. حالا دست اندركاران اين روزنامه به روش ژورناليستي كه كسي نتواند از آنها شكايت كند، در صفحه اول روزنامه با يك تيتر بزرگ منويسند "پايان ركو نزديك است؟" اگر دقت كنيد اين جمله سوالي است (وجه خبري ندارد) اما يك علامت سوال كوچك در انتها اين موضوع را نشان مي دهد، و طراح تيتر از كلمه "آيا" در ابتداي جمله استفاده نشده است. حالا هر كسي كه از دكه روزنامه فروشي گذر مي كند و چشمش به اين تيتر مي خورد، فكر مي كند يك روزنامه اقتصادي دارد خبر از ايجاد رونق مسكن در همين هفته خبر مي دهد (به كلمه "نزديك" دقت كنيد). درحاليكه وزير سابق مسكن اصلا چنين منظوري نداشته است و تنها بدليل مسائل سياسي نزديك انتخابات يك سري حرفهايي زده است و پيش بيني محتاطانه كمي تغيير قيمت مسكن را براي سال آينده بيان مي كند (آينده غيرنزديك) كه اگر اين اتفاق نيافتاد، همه فراموش مي كنند ايشان چنين پيش بيني كرده است، مثل اينكه يك نفر بگويد ايران در جام جهاني 2018 قهرمان مي شود، 9 سال بعد كسي يادش نخواهد بود كه به اين فرد ايراد عدم تحقق پيش بيني را وارد نمايد خواهش مي كنم اگر اين صحبتهاي غيرمستند و مضر بر احوال قاطبه ملت (به جز درصد اندكي سرمايه دار احتكاركننده مسكن كه يك ساله دارند از توقف رشد بادكنكي قيمت مسكن ديوانه مي شوند) را بر نمي داريد، حداقل نظر من را به عنوان نظر اول بعد از خبر براي روشنگري بگذاريد.
بنده بعنوان یک مهندس اصلا سیاستهای دولت نهم در بخش مسکن و تزریق شدید پول به جامعه را که باعث تورم شدید و جند برابر شدن قیمت مسکن شد را قبول ندارم ولی جناب اقای عبدالعلی زاده که می فرمایند دوره 78 83 در زمان وزارت ایشان دوره رونق مسکن بوده جواب دهند چرا در ان چند سال یکدفعه قیمت مسکن مثل سال 86 چند برابر شد؟ من خاطرم هست در سال 77 خانه ای قدیمی در شهرک غرب به 220 میلیون تومان به فروش رسید و همان خانه در سال 83 که دوست من تصمیم به خرید ان داشت900 مییون تومان قیمت داشت . رطب خورده منع رطب چون کند ؟ ایشان بدون انکه بگویند وضع بی مسکنان در زمان صدارت ایشان بهتر شد یا بدتر. اینکه عده ای انبوه ساز از 4 بربر شدن قیمت مسکن در دوره ایشان به ثروتهای نجومی رسیدند و عده ای هم فکر خانه دار شدن را برای همیشه از سر بیرون کردند واقعیتی است که در دوره ایشان اتفاق افتاد. حالا چگونه همین گرانی 4 برابری را دلیل ضعف دیگران می دانند.؟ ایشان می فرمایند ما برنامه داشتیم و انبوه سازی برنامه ما بود در حالیکه انبوه سازی سیاست کلی است نه برنامه. دقیقا اتفاقات بدی که در این دوره اخیر اتفاق افتاد در دوره ایشان هم اتفاق افتاد و ایشان از ان انتقاد می کنند. اگر جناب عبدالعلی زاده باور ندارند و فراموش کرده اند به روزنامه های سال 77 و 78 و 1383 که شعار ان را می دهند مراجعه فرمایند تا به یاد بیاورند که بیشترین گرانی مسکن در سالهای 79و 80 و 81 اتفاق افتاد و بعد از اواخر سال 82 تا 85 رکود سختی مسکن را فرا گرفت. ضمنا پیش بینی ایشان در مورد رونق سریع مسکن بعد از انتخابات هم امری دور از واقعیات اقتصادی است. شرایط رکود جهانی و نفت حدود35 دلار درامد چندانی برای دولت ( هر دولتی که باشد ) باقی نمی گذارد تا انبساط پولی در جامعه ایجاد کند بنظر حقیر این رکود حداقل تا اواخر 89 ادامه خواهد داشت.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.