پدیده‌ای که با ارزیابی‌های غیرمنصفانه روبه‌رو شد

مدتی است که واکنش‌ها به پدیده‌های سیاسی در میان نخبگان و حتی عموم مردم با نوعی عصبانیت و حتی بی‌انصافی همراه شده است.

انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری را شاید بتوان اوج این نوع برخورد با پدیده‌های سیاسی دانست. با نگاهی به رفتارهای انتخاباتی ـ چه در میان فعالان سیاسی و چه طرفداران آنها ـ به خوبی می‌توان این مسأله را دریافت.

یکی از پدیده‌های سیاسی که این روزها بر پایه همین رویکرد با ارزیابی غیر منصفانه‌ای روبه‌رو شده است، انصراف محسن رضایی، نامزد معترض به نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری از شکایات خود است. شاید ساعتی از این اعلام انصراف نگذشته بود که سیل برخوردهای تهاجمی و یا تخطئه‌آمیز را از سوی گروه‌ها و جریان‌های سیاسی گوناگون شاهد بودیم.

نکته جالب در این میان، این بود که هر کدام از این جریان‌ها با «مصادره به مطلوب کردن» این انصراف، تلاش می‌کردند برداشت و نتیجه خود را از آن بگیرند... اما به راستی، انصراف محسن رضایی بر چه مبنایی بود و چه آثاری داشت؟ شاید پاسخ به این پرسش، بتواند به ما کمک کند تا ارزیابی بهتری از این مسأله سیاسی داشته باشیم.

نکته نخست: پس از اعلام انصراف رضایی از پیگیری شکایت‌ها بود که شورای نگهبان اعلام کرد که از رهبر انقلاب درخواست پنج روز مهلت بیشتر برای رسیدگی به شکایات و تأیید صحت انتخابات کرده است.

تحلیل‌ها آنگاه شفاف‌تر شد که نماینده رضایی برای پیگیری شکایات وی از شورای نگهبان، پس از موضعگیری خاص عوامل ستاد انتخاباتی وزارت کشور و شورای نگهبان آشکارا اعلام کرد، یکی از دلایل اصلی انصراف دکتر رضایی از پیگیری‌ شکایت‌هایش، همکاری نکردن عوامل اجرایی و نظارتی در این زمینه و بی‌نتیجه دانستن این تلاش‌ها با رویه موجود بوده است.

نکته دوم: بحق باید رضایی را در فرآیند ظرفیت‌سازی برای برگزاری بهتر انتخابات و همچنین مدیریت بحران‌های پدید آمده، پیشگام دانست. ارایه پیشنهاد برگزاری مناظره‌های مستقیم میان نامزدهای انتخاباتی ـ جدای از چگونگی برخورد برخی نامزدها با این فرصت ـ تجربه تاریخی در عرصه انتخابات به شمار می‌رود.

آنگاه که این تلاش‌ها با برخی کارشکنی‌ها به نتیجه مطلوب نرسید، وی بارها به تشکیل گروه یا هیأتی که مرضی‌الطرفین باشد، تأکید کرد؛ بنابراین، دیدیم که اندکی پس از این انصراف بود که شورای نگهبان از تشکیل هیأت ویژه رسیدگی به شکایات خبر داد و او بلافاصله اعلام آمادگی کرد که مشروط به شرایطی، بار دیگر به فرآیند ادامه شکایات برگردد که این شرایط عبارت بودند از:

الف) هیأت ویژه به همه شکایات رسیدگی کند.
ب) دیگر نامزدها نیز نماینده خود را به هیأت معرفی کنند.

سوم؛ مسأله فصل‌الخطاب بودن نظر رهبر انقلاب نیز از آن سری مسائلی بود که محسن رضایی همواره بر آن تأکید داشت.
اما متأسفانه، از سوی گروه‌های مخالف و موافق نتیجه انتخابات، با این موضوع نیز عمیق برخورد نشد. به گونه‌ای که شاید خیلی‌ها تلاش می‌کنند، شخص رهبری را در مسائل گوناگون هزینه کرده و با استناد به فرمایشات و بعضا نقل قول‌های غیررسمی از ایشان، باب بحث و بررسی را در موضوعات گوناگون ببندند، اما رضایی با ظرافت این ادبیات جدید را وارد مباحث سیاسی کرد که توجه به فحوای کلام رهبری، بسیار مهمتر از وجه شکلی آن است.

متن كامل اين نوشتار را در ستون «يادداشت»‌ بخوانيد.