عکس: روزی که «کیهان» متولد شد

 

ایران آن روز‌ها دوره‌ای استثنایی را پشت سر می‌گذاشت. رضاشاه کنار رفته بود، محمدرضاشاه تازه بر تخت سلطنت نشسته بود و فضای سیاسی کشور نسبت به سال‌های پیش بازتر شده بود. ده‌ها روزنامه و نشریه منتشر می‌شدند، اما بسیاری از آنها وابسته به احزاب و جریان‌های سیاسی بودند. در چنین فضایی، کیهان تلاش کرد خود را به عنوان یک روزنامه حرفه‌ای و مدرن معرفی کند؛ رسانه‌ای که در کنار خبر، به تحلیل و تفسیر رویداد‌ها نیز اهمیت می‌داد. 

 

نخستین شماره کیهان تنها چهار صفحه و حدود دو هزار نسخه تیراژ داشت. دفتر آن نیز چیزی بیش از دو اتاق کوچک در خیابان خواجو تهران نبود. اما همین مجموعه کوچک در سال‌های بعد به یکی از بزرگ‌ترین مؤسسات مطبوعاتی خاورمیانه تبدیل شد؛ نهادی که علاوه بر روزنامه، مجلات و نشریات متعددی منتشر کرد و نسل‌های مختلفی از روزنامه‌نگاران ایران را در خود پرورش داد. 

 

نگاه به تصویر نخستین شماره کیهان، فقط ورق زدن یک صفحه قدیمی روزنامه نیست؛ تماشای لحظه‌ای است که تاریخ مطبوعات ایران ورق خورد. صفحه‌ای که در آن جنگ جهانی دوم تیتر اول بود، اما در حاشیه همان خبرها، رسانه‌ای متولد شد که قرار بود دهه‌ها بر فضای عمومی و سیاسی ایران اثر بگذارد. شاید به همین دلیل است که این تصویر امروز بیش از آنکه یک سند مطبوعاتی باشد، روایتی فشرده از ایرانِ پرالتهاب دهه ۱۳۲۰ است؛ ایرانی که میان اشغال، تغییرات سیاسی و عطش دانستن، شاهد تولد یکی از ماندگارترین روزنامه‌های خود شد.