پرمصرف‌تر از آنچه فکر می‌کنید؛
خودروهایی که انرژی ایران را می‌بلعند!
راز بزرگ برای بحران بنزین!
به‌دور از هر گونه شعارزدگی یا شانتاژ‌های رسانه‌ای، یک محاسبه قابل فهم نشان می‌دهد که ناکارآمدی صنعت خودرو در کشور هزینه‌ای را به مردم تحمیل می‌کند که شاید حتی جنگ با ابرقدرت‌های جهان هم با چنین آمار و ارقامی خسارت وارد نمی‌کنند.
تابناک: اگر خودروهای ایرانی فقط به اندازه خودروهای اقتصادی جهان بنزین مصرف می‌کردند، ایران می‌توانست سالانه حدود سه میلیارد لیتر بنزین کمتر بسوزاند؛ معادل میلیاردها دلار صرفه‌جویی و کاهش قابل توجه فشار بر بودجه، پالایشگاه‌ها و واردات سوخت اما نرود میخ آهنین در سنگ!
به گزارش سرویس انرژی تابناک، هر روز بیش از ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین در ایران مصرف میشود؛ رقمی که نه فقط پالایشگاه‌ها را زیر فشار قرار داده بلکه دولت را ناچار کرده برای جبران کسری تولید به واردات بنزین روی بیاورد. در نگاه نخست بسیاری این بحران را نتیجه قیمت پایین سوخت می‌دانند اما واقعیت تلخ‌تر از آن است که بتوان همه تقصیر را بر گردن بنزین ۱۵۰۰ تومانی انداخت. پشت این مصرف افسارگسیخته، ناوگانی قرار دارد که بخش مهمی از آن هنوز با استانداردهای چند دهه قبل حرکت می‌کند؛ خودروهایی که هر کیلومتر حرکت‌شان، سهم بیشتری از منابع ملی را می‌بلعد.
بحران بنزین ایران بیش از آن‌که ناشی از قیمت سوخت باشد، محصول سال‌ها تعلل در اصلاح صنعت خودرو، ضعف سیاست‌گذاری انرژی و بی‌توجهی به بهره‌وری است. تا زمانی که خودروهای پرمصرف با فناوری قدیمی همچنان از خطوط تولید خارج می‌شوند، هر لیتر بنزینی که در جایگاه‌ها توزیع میشود، بخشی از هزینه ناکارآمدی ساختاری را به بودجه کشور تحمیل خواهد کرد.
یک باک بیشتر از همه!
ایران امروز یکی از معدود کشور‌هایی است که همچنان بخش قابل توجهی از تولید خودروهایش بر پایه پلتفرم‌های قدیمی و موتور‌هایی با فناوری محدود انجام میشود. نتیجه این عقب‌ماندگی، مصرف سوختی است که فاصله معناداری با استانداردهای جهانی دارد. بررسی‌های منتشر شده درباره بازار خودروی ایران نشان می‌دهد مصرف ترکیبی خودروهایی مانند سمند و پژو ۴۰۵ و ... در مقایسه با خودروهای هیبریدی هم‌رده در بازار جهانی تقریباً دو برابر سوخت می‌سوزانند.
شاید اختلاف دو یا سه لیتر در هر صد کیلومتر در نگاه اول ناچیز به نظر برسد، اما وقتی این اختلاف را در مقیاس میلیون‌ها خودرو و میلیاردها کیلومتر تردد سالانه محاسبه کنیم، ابعاد واقعی بحران آشکار میشود. اگر هر خودرو فقط ۳ لیتر بیشتر از یک خودروی کم‌مصرف بنزین بسوزاند و سالانه ۲۰ هزار کیلومتر پیمایش داشته باشد، سالانه حدود ۶۰۰ لیتر بنزین اضافه مصرف می‌کند. حالا این عدد را در میلیون‌ها خودروی فعال کشور ضرب کنید؛ نتیجه، صدها میلیون لیتر بنزین اضافی است که نه به دلیل نیاز مردم بلکه به دلیل فناوری قدیمی خودروها از باک‌ها به هوا می‌رود.
این بنزین اضافه تنها یک عدد روی کاغذ نیست؛ هر لیتر آن یارانه‌ای است که از بودجه عمومی پرداخت میشود، ارزی است که برای واردات بنزین مصرف میشود و آلودگی بیشتری است که به شهر‌های ایران تحمیل می‌کند. در واقع بخشی از یارانه‌ای که دولت برای بنزین پرداخت می‌کند، نه صرف حمایت از مردم بلکه صرف جبران ناکارآمدی خودروهایی میشود که هنوز با استانداردهای مصرف سوخت روز دنیا فاصله دارند.
خودروسازان در بسیاری از کشورهای جهان موظف‌اند هر سال میانگین مصرف سوخت محصولات خود را کاهش دهند و اگر از استاندارد‌ها عقب بمانند با جریمه‌های سنگین روبه‌رو می‌شوند اما در ایران چرا باید مصرف بالای بنزین با منابع ملی جبران شود در حالی‌که بخش مهمی از این مصرف، محصول خودروهایی است که سال‌ها از فناوری روز دنیا عقب مانده‌اند؟ اگر پاسخ روشنی برای آن پیدا نشود، حتی گران‌ترین یا ارزان‌ترین بنزین نیز نمی‌تواند بحران انرژی ایران را حل کند.
در اغلب کشورهای صنعتی، مصرف سوخت خودرو دیگر تنها یک شاخص فنی نیست بلکه معیاری برای سنجش بهره‌وری صنعت خودرو و میزان مسئولیت‌پذیری خودروسازان در قبال اقتصاد و محیط‌زیست به شمار می‌رود. استانداردهای سخت‌گیرانه مصرف سوخت در اروپا، آمریکا و ژاپن، خودروسازان را وادار کرده که هر نسل از محصولات خود را کم‌مصرف‌تر از نسل قبل تولید کنند در غیر این صورت با جریمه‌های سنگین و محدودیت‌های قانونی روبه‌رو می‌شوند. اما در ایران معادله برعکس است. هرچه خودرو پرمصرف‌تر باشد، هزینه آن نه از جیب تولیدکننده بلکه از منابع عمومی کشور پرداخت میشود.
دولت برای تأمین بنزین یارانه می‌دهد، پالایشگاه‌ها تحت فشار تولید بیشتر قرار می‌گیرند، واردات بنزین افزایش می‌یابد و در نهایت بار مالی این چرخه بر دوش اقتصاد ملی می‌افتد؛ در حالی‌که انگیزه کافی برای کاهش مصرف سوخت در بخش تولید خودرو ایجاد نشده است.
خودروسازی که محصولی با مصرف بالاتر از استاندارد جهانی تولید می‌کند چرا مسئولیتی در قبال هزینه‌ای که به کشور تحمیل میشود، ندارد؟ اگر هر خودروی داخلی سالانه صدها لیتر بنزین بیشتر از یک خودروی کم‌مصرف بسوزاند، آیا نباید بخشی از هزینه یارانه سوخت یا خسارت ناشی از اتلاف انرژی متوجه همان تولیدکننده باشد؟ تا زمانی که پاسخ این پرسش روشن نشود، بحران بنزین صرفاً با تغییر قیمت یا سهمیه‌بندی حل نخواهد شد؛ زیرا ریشه بخشی از این بحران، در خطوط تولید خودرو نهفته، نه فقط در جایگاه‌های سوخت.
بحران از پالایشگاه یا کارخانه؟
سال‌هاست هر زمان صحبت از ناترازی بنزین میشود، نگاه‌ها به سمت پالایشگاه‌ها، واردات سوخت یا حتی مصرف مردم می‌رود اما کمتر کسی به منشأ اصلی بحران اشاره می‌کند؛ خودروهایی که از همان روز نخست تولید، پرمصرف متولد می‌شوند. دولت امروز ناچار است برای جبران شکاف میان تولید و مصرف میلیاردها تومان یارانه بپردازد و در برخی مقاطع به واردات بنزین متوسل شود.
این پول می‌توانست صرف نوسازی نیروگاه‌ها، توسعه حمل‌ونقل عمومی، ساخت پالایشگاه‌های جدید یا حتی کاهش کسری بودجه شود اما امروز دود آن از اگزوز خودروهایی بیرون می‌آید که فناوری بسیاری از آنها متعلق به دهه‌های گذشته است.
واقعیت تلخ این است که بحران بنزین ایران بیش از آن‌که یک مسئله انرژی باشد، بحران بهره‌وری صنعت خودرو است. تا زمانی که خودروسازان در قبال مصرف سوخت محصولات‌شان مسئولیتی نپذیرند و هزینه ناکارآمدی تولید از جیب مردم و دولت پرداخت شود، نه افزایش تولید بنزین، نه واردات و نه حتی اصلاح قیمت‌ها، هیچ‌کدام درمان قطعی این بیماری مزمن نخواهد بود.
مردم تاوان می‌دهند یا خودروسازان؟
صنعت خودرو همه جای دنیا بخشی از راه‌حل بحران انرژی است اما در ایران سال‌هاست به بخشی از خود بحران تبدیل شده چراکه خودروسازان داخلی همچنان محصولاتی را روانه بازار می‌کنند که مصرف سوخت آنها فاصله محسوسی با استانداردهای جهانی دارد، اما هزینه این عقب‌ماندگی را نه تولیدکننده بلکه دولت و مردم پرداخت می‌کنند.
دولت برای کنترل ناترازی انرژی از مردم می‌خواهد صرفه‌جویی کنند و حتی احتمال اصلاح قیمت بنزین را مطرح می‌کند اما از هیچ خودروسازی درباره سهم‌شان در رشد مصرف بنزین سؤال نمی‌کند؟ اگر صنعت خودرو نتواند محصولات کم‌مصرف و رقابت‌پذیر تولید کند، هر سیاستی برای کنترل مصرف سوخت تنها درمانی موقت خواهد بود.
واقعیت این است که بحران بنزین ایران با ساخت پالایشگاه‌های بیشتر یا افزایش واردات پایان نمی‌یابد؛ تا زمانی‌که خودروهای پرمصرف از خطوط تولید خارج نشوند، هر لیتر بنزین ارزان به یارانه‌ای برای ناکارآمدی صنعت خودرو تبدیل خواهد شد. شاید زمان آن رسیده باشد که به جای متهم کردن مردم به پرمصرفی، سیاست‌گذاران از خودروسازان بخواهند پاسخ دهند چرا در قرن بیست‌ویکم هنوز محصولاتی تولید می‌کنند که هر خودرو سالانه صدها لیتر بنزین بیشتر از استانداردهای جهانی می‌سوزاند. این پرسشی است که پاسخ آن، آینده امنیت انرژی ایران را رقم خواهد زد.
دولت‌ها سال‌های اخیر بارها از اصلاح الگوی مصرف، مدیریت انرژی و حتی احتمال اصلاح قیمت بنزین سخن گفته‌اند اما کمتر دیده شده که همان جدیت در مطالبه از خودروسازان برای کاهش مصرف سوخت وجود داشته باشد. اگر قرار است مردم در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنند، صنعت خودرو نیز باید سهم خود را در این مسئولیت ملی بپذیرد. نمی‌توان از یک سو مردم را به کاهش مصرف دعوت کرد و از سوی دیگر، خودروهایی تولید کرد که چند لیتر بیشتر از استانداردهای روز جهان بنزین می‌سوزانند.
مساله دیگر این نیست که قیمت بنزین چه خواهد شد بلکه این است که چه زمانی قرار است تولید خودروهای پرمصرف متوقف شود؟ اگر باز هم به آینده‌ای نامعلوم موکول شود، بحران بنزین، خاموشی‌ها، واردات سوخت و فشار بر بودجه عمومی نیز همچنان ادامه خواهد داشت. شاید وقت آن رسیده باشد که به جای متهم کردن مصرف‌کننده، سیاست‌گذار، خودروساز و نهادهای نظارتی در برابر افکار عمومی پاسخ دهند که چرا صنعت خودروی ایران هنوز نتوانسته به استانداردهایی برسد. این همان نقطه‌ای است که آینده امنیت انرژی کشور را تعیین خواهد کرد.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
۲۲:۳۵
دیگه بدترش نکن ! داری عذر بدتر از گناه میاری ؟ بقول خودت مصرف بنزین موتور 3800 رو با 1200 مقایسه میکنی ؟ با منطق جنابعالی مصرف بویینگ 747 هم از موتورسیکلت هندا بیشتره
خوابی یا خودتو زدی به خواب ؟ مخاطب رو دقیقا چی فرض کردی ؟ خودروی هیبریدی 12 لیتر میسوزونه ؟ شما یه پزشک مراجعه کن لطفا
شعار خودکفایی دهه ۶۰ و ۷۰ رو یادتونه؟ اینم نحوه اجرای غلط سیاست‌های اقتصادی.
باید می گفتید تولید باز مثل چین. در غیر اینصورت معلوم بود سیاست ایجاد بازار سیاه غیر رقابتی که اینم نتیجه مستقیم و ناگزیر همون سیاست‌ها و امتداد تا الانه
شما جواب خودت را در همان پاراگراف اول دادی: نرود میخ اهنین بر سنگ
وقتی میگم اینها اصلا ماشین خارجی ندارند یکی همین دانشمند وراکروز ۳۸۰۰ سی سی نه .۳۶۰۰،اینکه ایمنی و کیفیت سواری بهتری ممکن برخی شون دارند ربطی به مصرف پایین ترداشتنشون .نداره
جنایاتی که به اسم لگن سازی بر این کشور رفت مغول نکرد
چرا موتورسیکلت نمی گی
در ایران 40 میلیون موتور سیکلت وجود دارد
سرعت گیرهای متعدد. در شهرها و جاده ها از عوامل افزایش مصرف هستند. کسانی که با مفاهیم فیزیک آشنا هستند بخوبی میفهمند.
همه اینایی که الان دارید میکید سالهاس همه میدونن و همه فریاد زدن. پاسخ دوکلمه هست . مافیای خودرو
|۱۳:۰۹
تقریبا همه آماری ک دادی اشتباه بود حتی یک مورد هم برای استتثنا درست نگفتی
۱۳:۰۹
وراکروز 3600 سی سی رو آوردی تو لیست خودروهای 1200 و 1500 سیسی؟ واقعا دانشمندی
|۱۲:۴۹
من اریژو 5 دارم به نظرم مصرفش در شهر زیر 9 لیتر هست تو جاده که عالیه میاد زیر 6
یارانه مشکل گشا است به شرطی که تورم افسارگسیخته بی ارزش اش نکنه مگر اینکه یارانه را به طلا یا دلار... به مردم بدهند
اگر قانون گذار مالیات بر واردات را سنگین میبندد بخاطر این است که دلار با سوبسید عرضه میشود. اگر دلا را به قیمت واقعی یک میلیون تومان عرضه کنند. خریداران متوجه اختلاف قیمتهای داخلی و خارجی خواهند شد.
ضمن احترام به همه نظرات و همه دانشگاهها.. فارغ التحصیلان زیادی دیدم که نمیتوانند درست مصرف سوخت را حساب کنند..
خودروساز داخلی هیبرید بسازه به قیمت واقعی و نه دستوری بین‌المللی بفروشه به مردم
من جک جی 4 مدل 1402 خریدم. با یه باک 45 لیتری 250 کیلومتر که میره چراغ بنزین روشن میشه( یعنی صد کیلومتر تقریبا 20 لیتر ). 20 بار هم به نمایندگی مراجعه کردم درست نشد که نشد. معلومه ماشین عیب اساسی داره که گردن نمیگیرن. میخوام به وزارت صمت هم شکایت کنم
باک ماشین سوراخ است
شیلنگ ها نشتی دارد
اشتباه حساب میکنی
برای اندازه گیری درست باک را تا گلو پر کنید بطوری که بنزین را ببینید. دفعه بعد مایلیج را ثبت کرده مجدد تا گلو پر کنید و شارژ بنزین را ثبت کنید. سپس محاسبه کنید.
گیجهای بنزی ممکن است خطا داشته باشد و نیز در سطح شیبدار متفاوت باشد.
ضمن اینکه به پمپ بنزین نیز باید مشکوک شد. 20لیتر خیلی زیاد است. با اینکه تعصب در تولید داخل دارم اما 20 لیتر مشکوک است
اینها که از مصرف پایین خودروی خارجی می نویسند احتمالا خودشون اصلا خودروی خارجی ندارند النترا تا ۱۲ لیتر شهری ترکیبی ۸.۵ لیتر وراکروز تا ۲۰ لیتر شهری ترکیبی ۱۲ لیتر آی بیست کرمان خودرو تا ۱۳ لیتر شهری ترکیبی ۹ لیتر در مقابل پژو ۲۰۶ مدل ۸۴ شهری تا ۹ لیتر ترکیبی ۷ لیتر اینها رو خودم دارم آریزو ۵ بالای ۱۱ لیتر با هزینه هر سال تعمیر موتور
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.