سدسازی اصولی تنها بند آوردن آب نیست؛
میراث بینظیر ایرانی را بیلهای مکانیکی شخم زدند و تمام!
ظاهرا همین که میشنویم دوازده قطعه از قطعات دفن شده با مردگان هزار و پانصد تا سه هزار ساله، شامل ۱۰ عدد ظرف سفالی، یک ظرف سنگی و یک ظرف مفرغی، «سالم» از این گورستان یافت شده، به نظر باید خدا را شاکر باشیم، زیرا ...

نخست: میراثی که شخم خورد و نابود شد!
به گزارش «تابناک»، باستان شناسانی که برای کاوش نجات بخشی محوطه تاریخی سد هنزاف بافت (استان کرمان)، از مردادماه سال ۹۱ در نزدیکی کارگاه ساخت این سد مشغول به کار شده بودند، به تازگی به شکست خود صحه گذاردند و به قطعیت دریافتند که هیچ گور سالمی در این محدوده نمانده و همه آنها پیش از این با بیلهای مکانیکی تخریب شدهاند.
این در حالی است که قرار است کاوش نجات بخشی سد هنزاف ارتفاعات و سرشاخههای حوضه هلیل رود را در برگرفته و باستانشناسی در محدوده پشت سد، کاوش در گورستان تخریب شده متعلق به عصر مفرغ، کاوش در دو استقرار کوچ نشینی در محدوده پشت سد و همچنین برخی بررسیها و مطالعات را شامل شود اما این پروژه خوب زمانی تعریف شده و به اجرا درآمده که عملیات خاکبرداری سد به کشف گورستانی از عصر مفرغ منجر شد.
اینجا بود که تازه متولیان میراث دریافتند حد فاصل گورستانهای بینظیر عصر مفرغ در لرستان و گورستانهای مشابه یافت شده در سیستان و بلوچستان، نمونهای هم در کرمان میتوان یافت! حیف که کمی دیر متوجه این موضوع شدند و صد حیف که مطالعات باستانشناسی پیش از فرستادن سرزمینها زیر آب، در کشورمان باب نیست یا مثل قوانین متروکه، بیاهمیت شده است!
بعد: کاش «ارزش افزوده» پاسداشتنی بود، نه گرفتنی!
همین که به روایت خبرگزاری مهر میشنویم دوازده قطعه از قطعات دفن شده با مردگان هزار و پانصد تا سه هزار ساله (قدمت عصر مفرغ)، شامل ۱۰ عدد ظرف سفالی، یک ظرف سنگی و یک ظرف مفرغی، «سالم» از این گورستان یافت شده، به نظر باید خدا را شاکر باشیم، به ویژه آنکه کم نبوده مواردی که ساخت و ساز به کشف اشیایی ارزشمند و گرانبها منجر شده، ولی صدای ماجرا درنیامده است.
به نظر چارهای نداریم جز اینکه به این مقدار قناعت کنیم و حتی گلایهای نداشته باشیم که چرا فرصت کافی برای تداوم کاوشها وجود ندارد و به زودی مساحت زیادی، ازجمله محوطه جدا شده برای پروژه نجات بخشی میراث به زیر آب خواهد رفت؛ محوطهای به طول چهار کیلومتر و عرض دو کیلومتر که وقت نشده همه جایش زیر و رو شود و گورستان شخم زده شده، تنها بخش کوچکی از آن بوده که یک کیلومتری پشت سد قرار گرفته و به زودی غرق خواهد شد.
اصلا شاید همین مبناهایمان نادرست باشد؛ همین مبنایی که میگوییم گورستانی کم نظیر با پیشینه قرنها، کجای سدی واقع شده که روی هم رفته، طرح تا اجرایش چه بسا چند سال بیشتر زمان نبرده باشد! همین مبنایی که فراموش میکنیم امثال این سد گرانبها در کوتاه مدت فرسوده شده و بیارزش میشوند؛ اما اگر شانس بر جای ماندن برای چندین و چند قرن را بیابند، «ارزش افزوده»ای مییابند که با آنچه به نام ارزش افزوده در سال رد و بدل میشود در قیاس با آن چیزی نیست!
ادامه: کسب روزی حلال؟!
از گذشتههای نه چندان دور، چه به نثر و چه به کوشش برخی شعرا به نظم، حکایتی روایت میشود که به گوش برخیهایمان آشنا به نظر میرسد؛ حکایت کارگرانی که خیابان را میکندند و پر میکردند تا عابران از خود بپرسند علت چیست که یکی میکند و دیگری بلافاصله پر میکند؟!
دو کارگر اینقدر کندند و پر کردند تا سرانجام یکی به ایشان رسید و علت کار بیهوده شان را از ایشان جویا شد. آنجا بود که حقیقتی دریافت که امروزه در قالب مثل از آن یاد میشود؛ سه کارگر وظیفه داشتند یکی خیابان را بکند، دیگری لوله را در دل خاک گذارد و سومی روی آن را بپوشاند؛ اما آن روز یکی از ایشان بیمار شده و به سر کار نیامده بود.
با غیبت کارگری که لوله را کار میگذاشت، دو کارگر دیگر ترجیح داده بودند برای کسب لقمه حلال، وظیفه خود را به انجام برسانند؛ غافل از آنکه از نگاه ناظران و عابران، در حال انجام کاری بیهوده و به غایت دور از عقل و منطق هستند.
سرانجام: چه چیزی را بومی کردیم؛ ساختن یا تخریب؟
بلایی که بر سر گورستان مفرغی آمد و ارزش افزوده حاصل آمده پس از قرنها در آن را به فنا داد، اگر کاملا شبیه حکایت کارگران نباشد، بیشباهت به آن هم نیست؛ با این تذکر که معلوم نیست آیا قصور از نهادی بوده که باید منطقه را برای بیرون کشیدن آثار گرانبهای تاریخی میکاویده یا قصور از سدسازانی بوده که به نظر میرسد یک قرن دیگر هم بگذرد، جز پول چیزی برایشان اهمیت نخواهد یافت!
اینجاست که تأکید بر بومی سازی دانش سدسازی به غلو شباهت یافته و رنگ خواهد باخت، چراکه پذیرفته نیست دانشی را در اختیار گرفته و مدعی شویم در آن مهارت عالی یافتهایم اما برایمان مهم نباشد که به چه نرخی میسازیم؛ براستی آیا میتوان به نرخ زیر آب بردن دشت پاسارگاد یا شخم زدن گورستانی تاریخی، سد ساخت و ادعای بهرهمندی از «دانش» داشت؟!
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
تا آدمای متفکری مثل جنابعالی در مملکت ما هستند باید با همین حرفها خودتو قانع کنی چون بدتر از من نه سوادشو داری و نه می خوای از سواد و تجربه دیگران استفاده کنی پس برو با این حرفها خوش باش
لطفأ وقتی اطلاع ندارید نظر ندهید .در نظر داشته باشید در دوران خشکسالی هستیم در صورتی که این سدها ساخته نمی شد امروز از نظر منابع آبی وضعیت بسیار وخیمی داشتیم در ضمن برای بدست آوردن هرچیزی فدا کردن بعضی امکانات یکسری داشته ها را باید فداکرد .دوست دارید چند تا قبر واستخوان وسفال داشته باشید ولی بدون برق باشید خداوکیلی اگر جوابتان مثبت است حالتان خوب نیست ! در ضمن این همه مناطق باستانی در کل کشور در حال غارت است اگر خیلی دلتان میسوزد جلوی آنها را بگیرید .با تشکر کسی که ۱۰ سال از عرش را صرف سد سازی کرده و عاشق ایران باستان است .
مهندس جان عرش چیه اونوقت؟؟
حالا اون سد در چه وضعیتیه؟؟؟
باید برای بعضی از تفکرها تاسف خورد زیرا مهم چند پیاله شکسته نیست مهم فرهنگ وتمدن گذشته یک ملت است که مایه سربلندی و افتخار میباشد وباعث پشتگرمی برای موفقیت های بعدی است .همین فکرها را داشتیم که الان اینجاییم
اگر سدسازان مي دانستند كه براي تخريب محيط زيست مديون نسل آينده هستند هيچ وقت اين كار را نمي كردند.
سد داريان باعث از بين رفتن بزرگترين چشمه آب شيرين ايران (چشمه بل) مي شود. اين يك فاجعه جبران نشدني است.
تا مردم اگاه به ارزش میراث فرهنگی نشوند و تا زمانی مسولانی که عامل این خرابی ها هستند، توبیخ و بر کنار نشوند، این تاراج و نابودی ادامه خواهد یافت. باید مسولانی، که دستور سد سازی می دهند،ارق ملی داشته باشند و اگاه به تاریخ و میراث فرهنگی. ولی بدبختانه، کسانی مسولند که نه ارق ملی ندارند و نه دانش سد سازی. این گروهی که کمر همت به نابودی تاریخ ما بسته اند یا نادانند و یا پول جلوی چشمشان است و یا خاینین به ایران و تاریخش هستند، تا به امروز این سد ها جز زیان چیزی برای مردم نداشته. ایا درج می کنی یا سانسور؟
قدیمی ها بهتر بودند یا ما .. توی 2000 یا 3000 سال کلی چیز مدفون شده و سالم مانده طی 100 سال و بویژه طی این 10 سال اخیر هر چیز سالمی که داشتیم رو خراب کردیم
هم میشود سد ساخت هم میشود آثار باستانی را حفظ کرد فقط کافیست میراث فرهنگی و سد سازی با هم همکاری کنند
تفکر آقای محمد جعفر تفکر غالب مدیران این کشور است. بله اگر این چهار تا پیاله شکسته و... نبود هویت ملی چه معنایی داشت. در بسیاری از مناطق دنیا برای یک سند کوچک یا به قول شما همین پیاله شکسته هزینه های هنگفتی می نمایند ولی به نتایجی هم نمی رسند. تجربه نشان داده که اغلب سدهای احداثی نتایج دهشتناک زیست محیطی و اجتماعی ببار آورده اند. نمونه اش دریاچه ارومیه و دهها دریاچه مشابه دیگر. البته بنده مخالف توسعه نیستم ولی توسعه پایدار و با مطالعه!!!
معلوم نيست كه چرا نويسنده اين سؤال را مطرح نكرده كه تابحال باستان شناسى كشف نكرده بود و مثلا " در اكتشاف و باستان شناسى ضعيفيم . آيا تا روز قيامت بايد بهيچ جا دست نزنيم ، شايد كوزه شكسته اى نهفته باشد ! و اصلا" چه ارتباطى به تكنيك سد سازى دارد،؟
به من چه؟ همون بهتر که شخم خورد. میراث میخوام چیکار؟ از همه تون متنفرم. اصلا امیدوارم یک شهاب سنگ عظیم به زمین برخورد کنه و همگی با هم دود شیم. چه صحنه لذت بخشیه وقتی برخوردش را تماشا میکنم.
اون 4 تا استخون و پیاله شکسته به چه درد میخورده؟از بین رفت که رفت،سد اما باعث آب رسانی است و برای مردم چند روستا منفعت دارد.
تو به چه دردی میخوری؟؟؟
امثال شما فقط شکم و... برایتان اهمیت دارد ،ان اصولی که هویت واعتبار هر کشوری را در بین سایر ملل جهان رقم میزند همان اثار باستانیست .
به همون پیاله شکسته می گویند عتیقه.البته به افرادی که متوجه نیستند هم عتیقه می گویند.
هر کس به قدر فهمش فهمید مدعا را.(حافظ)
امثال شما همونایی هستن که میرن رو آثار باستانی یادگاری مینویسن، شما که هنوز معنی فرهنگ رو متوجه نشدی لطفا اظهار نظر نکن
فقر فرهنگی یعنی همین نگاهی که یه تاریخ کشورت داری
متاسفم ضعف اطلاعات از دریاچه ارومیه وحجم کل سدهای ارومیه شمارا به اضهار نظر غلط ازسد سازی واداشته است یکی ااین سدها مشکلات صد ساله اب شرب محرومترین شهرهارا حل کرده کل اب سدها یک دهم حجم دریاچه نیست
اشتباهی + دادم
نیکپور عزیز
بهتر است اطلاعات خودرا کمی ارتقا دهید درکشوری مثل ایران سد سازی بزرگترین خیانت میتواند باشد
کشورما نیاز به آبخیز داری دارد نه سد سازی اگر کشورهای پیشرفته را نگاهی بکنید متوجه میشوید که سد سازی بعنوان تخریب کننده طبیعت سالیان سال است که از رده خارج شده و سعی درآبخیز داری به روشهایی که ایرانیان درهزاران سال پیش انجام میدادند دارند
اینا همش به خاطر اینه که ثروت باد آورده ای به نام نفت داریم
وقتی که برای پول زحمت نکشیده باشیم بی خودی ثروت رو خرج می کنیم و هدر می دیم
این سدها و انتقال آب جز ضرر و خشکسالی چیزی برای ما نداشته
ثروت نفت كه مال ما نيست ما همچنان گداييم.
من متولد سال 65 هستم
با توجه به شرایط حاکم بر آثار باستانی مشهور ایران ، در آینده ای نه جندان دور شاهد تخریب یکایک آنها هستیم ( چه رسد به آثار غیر مشهور و مهجور مانده ) متولدین دهه ی شصت ، در باقی روزهای عمر خود با این خبر ها روبرو خواهید شد : سقف عمارت 40ستون فرو ریخت ، سفید رود به دلیل احداث خاکریز غیر کارشناسانه خشک شد ، 70درصد از آثار موزه ی ملی گیلان تخریب شده است ، به دلیل ترکهای ناشی از خشکسالی شدید پل خواجو دیگر قابل تردد نیست ، کاخ سبز رضا شاه به علت فرو ریختن یکی از دیوارها تا اطلاع ثانوی به روی عموم بسته است و..................
ببین مگه اثار باستانی ومیراث گذشته چیز خوبی؟؟؟
چون ما همش رو نابود کردیم یم روز سد سیوند یک روز سد سیمره یروز هنزاف یک روز ... تازه دوستان قاچاقچی اشیا عتیقه همذتشریف دارن .
این هم وضغیت در اصفهان و شیرازه
یا بنا های تاریخی تخریب شده اند یا در حال تخریب یا درب و دیوار ها شده دست نوشته یادگاری مسافرین
بابا ابچه وضعیه یکی به داد برسه
کدام سد سازی بومی ... خاک را روی هم می کوبیم می گوئیم سد سازی ... یکی از دلایلی که سد های ما به حجم اصلی ذخیره نمی رسند محاسبات بد هیدرولوژی و مکان یابی بد است ... تازه بسیاری از قطعات حساس که شرایط سد را سنجش می کنند هم از خارج می اید ... هنر ما این است که خاک را با ابزارالات ژاپنی و آمریکایی روی هم می کوبیم همین ... در واقع اپراتور هستیم نه سد ساز ...
مشکل بی ابی اینه که اومدن برای رای جمع کردن، به هر کشاورزی اجازه زدن چاه دادن. اونم اومد هی اب رو کشید بیرون و دادش بخورد زمین. زمینی که اون همه اب نیاز نداشت.
همسایه بغلیشم اومد چاه زد، هر کدوم سعی کردن چاهشون عمیقتر باشه تا اب بیشتری داشته باشن و چاه همسایه خشک بشه.
اینا همه اش نقشه بود که مردم رو بندازن به جون همدیگه و بشینن تماشا. همون قصه دانشگاه و رضاشاه، انگلیس و حوزه است. داعشین دیگه. حذف عجم تفکر اجدادیشونه
باید در سرتاسر خلیج فارس و دریای عمان اب شیرین کن ساخت. سد سازی باید هرچه زود تر متوقف بشه.
خلیج فارس را باید اول اسفالت کنیم
خدمت دوستان عزیر سلام عرض می کنم در کشور ما نه تنها اثری برای انتقال به دوره ها و نسلهای آتی نمی سازند بلکه کمر همت به تخریب میراث به جامانده از گذشتگان، بسته اند حالا چرا نمی دانم از جمله پلهای زیبای خواجو، 33پل و مارنان و شهرستان که در رده زیباترین ÷لهای جهان ثبت شده اند اما بی آبی رودخانه زاینده رود و اختلاف دمای روز و شب در اصفهان آنها را دارد از بین می برد و وزارت نیرو و میراث فرهنگی هیچ اقدامی حتی برای جاری سازی آب حداقلی در رودخانه نکرده اند.
خیال قاچاقچیان نیز راحت شد دیگه لازم نیست شبانه دل زمین را بکنند
اتفاقا سد سازی بدون مهندسی و مدیریت منابع اب باعث بیکاری و از بین رفتن کشاورزی شده است.
منابع آب پشت سد سدها صرف کشت گندم با برداشت 2 تن از هر هکتار می شود در صورتیکه نرم جهانی 7 تن در هکتار است.
طبق دستور العلمل سازمان تجارت جهانی برخی کشورها مجاز به کشت برخی محصولات نیستند چون شرایط آب و هوایی آنها مناسب نیست.
هنزا صحیح ان میباشد نه هنزاف (منطقه و روستایی در شهرستان بافت و استان بزرگ وباستانی کرمان )
ما زیادی عتیقه داریم
بخصوص در سطوح مدیریتی مملکت!!!
فعلا که در همه چیز فقط ادعا هست و دیگر هیچ... به کسی هم که بر نمیخورد. همینطور ادامه میدهند تا ببینیم یالاخره کسی ناراحت میشود و اعتراضی میکند از مسولین؟ اصلا چیزی مهم هست؟
این آقایون سد ساز اصلا براشون این چیزا مهم نیست، نه محیط زیست مهمه، نه آثار باستانی، فقط بلدن با سیمان و آرماتور یه دیوار بزرگ رو احداث کنن و به به و چه چه بزنن، بدون اینکه بدونن کاری که میکنن آیا واقعا می شه بهش گفت توسعه پایدار و واقعا چقدر مزیت داره این کارشون برای مردم برای محیط زیست برای آیندگان.
این اقایون کیا هستند؟ مگه سر خود کسی میتونه روی رودخانه ای که ملی هست سد بسازه ؟! همچین میگین اقایون سد ساز ! انگار یه عده راه افتادن رو رودخانه ها سد میسازن !
چرا ديوار را يكرويه گل ميكنيد شايد با ايجاد سد هزاران نفر سرو سامان بگيرند و يا هزاران شغل ايجاد شود و مشكل بي ابي و يا كم ابي دهها هزار نفر حل شود كوتاهي ميراث فرهنگي را چرا به پاي سد سازان مينويسيد
سود شرکتهای سد سازی؟!!!!!!
دوست عزیز خودت هم میگی : شاید...
تراخدا اینقدر خودمان را به بیخبری نزنید هرجا سدزدند خشکی و بی آبی بیداد میکند سدهای بی مطالعه ونسنجیده فقط برای خودنمایی آمار و ارقام الکی ....مقنی های ومعمارهای قدیم محاسباتشان بهتر از این مهندسین بی تجربه مدرک پولی بودند......
دریاچه ارومیه نماد سد سازی ایران است که بعد از هزاران سال در عرض ده سال به خاطر سود شرکت های سد سازی نااااابود شد. برادر من اندکی تامل و دوراندیشی برای تصمیم گیری و ابراز نظر لازم است
شما ظاهرا خبر ندارید که مدتی است همه حتی مدیران رده بالای کشور هم فهمیدند که دلیل این بی آبی ها همان سدسازی ها بوده.
اگر مشکل با شاید حل شود من هم میگویم: شاید بعد از ساختن سد هلیل رود مثل دریاچه ارومیه خشک شود.افتاد؟
اقا مسعود مطمئن باش با طبیعت بجنگی اولین ضرری که می خوری خود شمایید با سد ساختن بی رویه نه تنها ابادانی به ارمغان نیومد بلکه ویرانی به یادگار گذاشت چه برای تو چه برای نسل اینده تو
اینهمه سد ساختند دیدیم چقدر مشکل بی آبی حل شد و مخصوصا مشکل بیکاری!!!!
متأسفم
گل گفتی اما کو گوش شنوا؟
و تمام
دوست عزیز، مطمئن باش آیندگان از این عصر و دوره ای که ما در آن زیست می کنیم، به هیچ وجه به نیکی یاد نخواهند کرد. متاسفانه در این سه دهه ی اخیر، تا توانسته اند تیشه به ریشه ی مظاهر تمدن ما زده شده است. کاش در کشوری زندگی می کردیم که تمدن نداشت و اینقدر برای از دست دادن میراث گرانبهای گذشتگانمان خون دل نمی خوردیم.
با این اوضاع و احوال مملکت، اختلاص، کلاه برداری، دزدی، خشونت، خشک شدن دریاچه ها، آلودگی هوا، تخریب محیط زیست، تحریم ها، زور، تهدید، زندان، بیکاری، طلاق، بی پولی، گرونی، اعتیاد، فحشا و .......... و البته مدیران نالایق و مدیران نالایق و مدیران نالایق اگر آیندگانی وجود داشته باشند داداشه گلم. شما خواننده محترم اگر نقطه مثبتی دیگه ای تو ذهنته و من جا انداختم لطفا بگو
بابا قبول کنید خیلی از نظر فکری و فرهنگی از دنیا عقب هستیم
همش هم پول نیست ! نا آگاهی ، بی سوادی فرهنگی و سو مدیریت از ان بیشتره ، همیشه انکه نمیداند که نمیداند ضرر بیشتری به مردم میزند
این لامصب "پول" دل و دین و عقل و هوش خیلی ها رو برده وگرنه همه میدونن که باید قبلش همه چیو چک کنن. ولی وقتی حساب وکتابی نباشه و از اون مهمتر ناظری و بازم از اون مهمتر مرجعی برای تنبیه ادمای خلافکار.........................
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.