پیام‌های سفر آقای نخست‌وزیر به ایران برای منطقه

رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه، امشب در رأس هیأتی دویست نفره، وارد تهران خواهد شد. این سفر که بنا بر اعلام رسمی منوچهر متکی، وزیر خارجه کشورمان، در چهارچوب دیدارهای پی‌درپی تهران ـ آنکارا انجام می‌شود، اما این بار به سبب سفر اردوغان پس از این دیدار به آمریکا ـ بر پایه ادعای رسانه‌های این کشور ـ رنگ متفاوتی به خود گرفته است.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، اقدامات یک سال گذشته دولت ترکیه درباره مناسباتش با رژیم صهیونیستی به ویژه ترک نشست داووس از سوی اردوغان، به سبب اعتراض به سخنان رئیس‌جمهور رژیم صهیونیستی در بحبوحه جنگ غزه و به دنبال آن، لغو مانور مشترک نظامی ترکیه با اسرائیل در هفته‌های گذشته، سبب شده است تا مناسبات آنکارا با کشورهای اسلامی، به ویژه ایران وضعیت جدیدی به خود گیرد؛ این موضوع را می‌توان به خوبی در مراودات اخیر، از جمله سفرهای متعدد مقامات دو کشور، مانند سفر احمدی‌نژاد به ترکیه دید.

در همین حال، گزارش‌های منتشره، حاکی از آن است، در این سفر دو روزه اردوغان به تهران، وزرای خارجه انرژی و وزیر مشاور در امور تجارت خارجی، وی را همراهی خواهند کرد که این خود، نشان می‌دهد به احتمال زیاد، مباحث اقتصادی به ویژه در حوزه انرژی و سرمایه‌گذاری ترکیه در این بخش، از اهمیت خاصی برخوردار خواهد بود که با توجه به اوضاع کنونی، نشانه روشنی از گسترش همکاری‌های دوجانبه به شمار می‌رود.

این گزارش می‌افزاید: با نگاه به روابط سال‌های اخیر دو کشور، می‌توان به خوبی دریافت، هر چند ایران و ترکیه، هر دو در پی افزایش نفوذ خود در منطقه ـ البته با استراتژی‌های گوناگون ـ هستد، پیشینه تاریخی روابط بی‌تنش و مبتنی بر همکاری‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی دو کشور، زمینه‌هایی را فراهم آورده است که این روابط از استحکام کم نظیری در سطح منطقه برخوردار باشد.

در این باره باید گفت که ایران، دومین تأمین‌کننده نفت و گاز ترکیه است و همچنین ترکیه دروازه مناسبی برای ورود ایران به بازار غرب به ویژه در حوزه انرژی است؛ این موضوعی است که به نظر می‌رسد، در آینده به عنوان محوری راهبردی در روابط تهران ـ آنکارا نقش‌آفرینی کند. البته به این موضوع می‌توان رغبت ترک‌ها برای سرمایه گذاری گسترده در ایران را نیز افزود.

موضوع دیگر که هم‌اکنون ترکیه را بیشتر به ایران نزدیک می‌کند، موقعیت ویژه ژئوپلتیکی دو کشور در منطقه است؛ این موقعیت، ایران و ترکیه را برای همکاری‌های بیشتر ترغیب می‌کند و به این ترتیب، شاید بتوان استقبال مقامات ترکیه از طرح تشکیل اتحادیه آسیای جنوب غربی را ـ که در سفر هفته پیش محسن رضایی به آنکارا و دیدارهای جداگانه‌اش با عبدالله گل رئیس‌جمهور، داود اوغلو، وزیر امور خارجه و همچنین وزرای تجارت و صنایع آن کشور مطرح شد ـ در همین چهارچوب تحلیل کرد.

با این تفاسیر، به نظر می‌رسد هرچند روابط گسترده ایران و ترکیه نسبت به دیگر همسایگانش از استحکام و عمق بیشتری برخوردار است، اما برای تداوم و تقویت این روابط، حرکت در راه ایجاد منافع متقابل اقتصادی و در پیش گرفتن راهبردهای سیاسی مکمل در نقش‌آفرینی منطقه‌ای را باید با جدیت دنبال کرد.

گفتنی است، بنا بر اعلام رسمی وزارت امور خارجه کشورمان، قرار است در این سفر دو روزه، اردوغان دیدارهایی با محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور، علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی و منوچهر متکی وزیر امور ‌خارجه کشورمان داشته باشد.