اقتصادی

چند ماهی است که محمود بهمنی و تیم اقتصادی دولت، درگیر تنشی بی‌نتیجه با نیروهای مرموز بازار ارز و طلا شده‌اند تا از افت شدید ارزش ریال جلوگیری کنند، ولی باید گفت که پیش از اینها، بانک مرکزی، جنگ خود با بازار طلا و ارز را باخته است، حال آن که هنوز سخن از حباب و قیمت‌های کاذب در این بازار می‌شود.

دیروز بازار بورس، روز خود را با صف‌های فروش بسیاری در بیشتر گروه‌های مهم بازار آغاز کرد و تا پایان نیز به صف فروش‌ها افزوده شد تا ناامیدی‌ها از بازار سهام بیشتر شود و شمار بیشتری از این بازار بی‌رونق بیرون بروند. اما امروز هم سقوط شاخص‌ها در بازار سرمایه ادامه یافت و شاخص کل برای دومین بار در سال ۹۱ به مدار ۲۵ هزار واحدی بازگشت.

داستان پارس جنوبی، داستان امروز و دیروز نیست؛ داستان یازده سال عقب ماندگی ایران و در عین حال برداشت حریصانه قطر از این میدان غنی هیدروکربوری است که تنها به بحث گاز نیز محدود نمی‌شود. امروز آمار رسمی از سازمان بازرسی کل کشور دیده می‌شود که حاکی از برداشت ۱۳ برابر بیشتر از لایه نفتی این میدان توسط قطر است.

تحریم‌های اعمالی علیه ایران از سوی آمریکا، می‌رود تا در اواخر ماه جاری سخت‌تر شود؛ تحریم‌هایی که قرار است از ۲۸ ژوئن علیه ایران به اجرا درآید، با این هدف تنظیم شده که ایران را از بخش مهمی از درآمدهای نفتی‌اش محروم سازد. نحوه اجرای این تحریم‌ها نشان دهنده آن است که آمریکا چگونه از قدرت دلار در این میان بهره می‌گیرد، ولی از سویی نحوه عمل چین نیز نشان‌دهنده آن است که این قدرت، محدودیت ویژه خود را دارد.

افزایش سطح عمومی قیمت‌ها به ویژه در اقلام مصرفی سبد کالای خانوار، موضوعی است که در ماه‌های اخیر با آن بسیار برخورد کرده‌ایم. نوسانات قیمتی که بیشتر در راستای افزایشی بوده، همچنان ادامه دارد و در این میان، وعده‌ها و سیاست‌های دولت پاسخگوی تنظیم بازار نیست.

در هفته‌ای که گذشت، پیامدهای اقتصادی انتخابات یونان، نشست گروه بیست و اقدامات آن برای حل بحران اقتصادی، پیشی گرفتن ونزوئلا از عربستان در ذخایر نفت و همچنین ادعای کاهش واردات نفت چین از ایران، مهمترین رویدادهای اقتصادی در سرتاسر جهان بوده است.

در هفته‌ای که گذشت، انتقاد رحیمی از فشار‌ها و انتقادات بر دولت، انتقاد باهنر از عملکرد نمایندگان در صحن مجلس، تخصیص یارانه به نان از سوی دولت و همچنین اعلام کیفیت نان مصرفی در کشور، از مهمترین اخبار و رویدادهای اقتصادی کشور بود.

بهای این هفته گوشت و مرغ، به نسبت هفته پیش، افزایش محسوسی داشته است، تا جایی که بهای مرغ به 6400 تومان در هر کیلو رسید. سبزیجات و میوه ها اما در بسیاری از اقلام به ویژه میوه‌های تابستانی، شاهد کاهش قیمت است. همچنین اقلام برچسب دار نیز جز در چند مورد تغییر خاصی نداشته‌اند.

هرچند حذف صفر از پول ملی، می‌تواند تأثیرات مثبتی در فضای اقتصادی کشور بگذارد، مهمترین لازمه این کار، اصلاح ساختاری اقتصاد کشور و مهار تورم پیش از اجرای آن است. در غیر این صورت، تجربه شکست کشورهایی چون زیمبابوه اجتناب ناپذیر است.

کمی دقت در مسأله تحریم‌ها و رویکرد اصحاب رسانه و مقامات غربی در شکل‌دهی به افکار عمومی در درون و بیرون آمریکا و اروپا و از سویی قرار دادن این نگاه در کنار رویکرد مقامات غربی در مذاکرات ایران و ۵‌+‌۱، واقعیت‌های اساسی را درباره برخی پیامدهای اقتصادی ـ که در آینده می‌تواند پدید آید ـ آشکار می‌سازد.

امروز بار دیگر محمود بهمنی در سخنانی، از سیاست‌های دولت و بانک مرکزی در راستای مهار بازار سکه و ارز دفاع کرده است. وی با اشاره به خواست دشمنان غربی گفته که این قیمت‌ها در بازار کاذب است و بهای طلا را اونس جهانی تعیین می‌کند.

سخنان دیروز محمدرضا فرزین، رئیس جدید هیأت عامل صندوق توسعه ملی در نخستین نشست خبری‌اش در این سمت، نکات جالب توجهی داشت. در حالی که فرزین سخن از عدم نگرانی درباره سرنوشت صندوق گفته، حواشی موجود پیرامون مسائل این صندوق، همچنان نگرانی‌ها را پا بر جای می‌سازد و پرسش‌هایی را از عملکرد آینده دولت پیش می‌کشد.

قطع شریان انرژی واحدهای تولیدی بدهکار به سیستم بانکی کشور که قرار است با اعمال بخشنامه‌ای از سوی دولت صورت بگیرد، داستان غم‌‌انگیزی است؛ اما از آنجا که در روز‌ها و ماه‌های گذشته از این داستان‌های غم‌انگیز کم نشنیده‌ایم، در اینجا می‌خواهیم با این خبر غم‌‌انگیز کمی شوخی کنیم.

۲۸ هزار تومان یارانه‌ای که در اسفند ماه و با منظور مابه‌التفاوت فاز اول و دوم هدفمندی یارانه‌ها به حساب افراد واریز شده، ولی قابل برداشت نبود، از دیروز بنا به تصمیم دولت و به منظور پوشش افزایش بهای نان، قابل برداشت شده است؛ این خبری است که امروز مسئولان دولتی آن را اعلام کرده‌اند.

انتخابات یونان، تقریبا بلافاصله تأثیر خود را بر بازارهای نفت و فلزات بر جای گذاشته است؛ هرچند بهای فلزات پایه، نشان از کاهش قیمت دارد، بازار بهای فلزات گرانبها و نفت، افزایش قیمت داشتند، به گونه‌ای که بهای هر اونس در ساعاتی به بیش از ۱۶۳۰ دلار هم رسید. بازار طلا و ارز تهران نیز با افزایش قیمتی که در روزهای گذشته داشته، امروز نیز شاهد افزایشی محسوس در قیمت‌ها بوده است.

انتخابات یکشنبه یونان، نتیجه‌ای داشت که رهبران اروپایی انتظار آن را می‌کشیدند؛ آرایی که از صندوق‌ها بیرون آمد، پیروزی سخت حزب دمکراسی نو را رقم زد؛ حزبی که خواهان ابقای یونان در منطقه یورو و حامی طرح نجات اقتصادی است. ناگفته نماند که نتیجه این انتخابات، بسیار زود تأثیر خود را بر بازارهای مالی گذاشت.