ایران در آستانه تغییر بزرگ مهاجرتی
میلیونها مهاجر رسمی و غیررسمی، اکنون بخشی از بافت اجتماعی ایران را شکل دادهاند اما دولت با سختگیریهای جدید در پی مهار این موج مهاجرتی است. گزارش حاضر، به بررسی دقیق حضور، اقامت، بازگشت اجباری و سیاستهای تازه ایران درباره اتباع افغان میپردازد.

به گزارش تابناک به نقل از فارس؛ پس از سقوط دولت پیشین افغانستان در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، موج گستردهای از مهاجرت شهروندان افغانستانی به کشورهای همسایه، بهویژه ایران، آغاز شد. ایران که دههها میزبان مهاجران افغان بوده، بار دیگر در برابر بحران انسانی تازهای قرار گرفت. از دهه ۱۳۶۰ تاکنون، ایران میزبان میلیونها پناهنده و مهاجر افغان بوده است. با اینحال، حجم روزافزون ورود مهاجران جدید، حضور غیرقانونی بخش قابلتوجهی از آنان و فشارهای اجتماعی-اقتصادی ناشی از آن، موجب تغییر در سیاستهای مهاجرتی ایران شده است.با افزایش بیسابقه مهاجرت افغانستانیها به ایران در پی تحولات سیاسی و اقتصادی افغانستان، دولت با چالشی چندبُعدی روبهروست؛ از فشار بر خدمات عمومی تا کنترل مرزها و سیاستگذاری درباره مهاجران غیرمجاز. در این گزارش، نگاهی جامع به ابعاد مختلف حضور اتباع افغانستانی در ایران، آمارها، وضعیت آموزشی، روند اخراج و خطمشیهای جدید دولت میاندازیم.
۶ میلیون تبعه افغانستانی در ایران زندگی میکنند
در دهههای اخیر، ایران یکی از اصلیترین مقاصد مهاجرتی برای اتباع افغانستانی بوده است. جنگهای داخلی، ناامنی و بحران اقتصادی در افغانستان، میلیونها نفر را وادار به ترک کشورشان کرده و بخش قابلتوجهی از آنان به ایران پناه آوردهاند. طبق برآوردهای مختلف، بین ۳.۸ تا ۶ میلیون تبعه افغانستانی در ایران حضور دارند. این اختلاف در آمار، ناشی از تفاوت در ثبت قانونی مهاجران و حضور بخش بزرگی از آنان بهصورت غیرمجاز است.بر اساس اطلاعات منتشرشده، بیش از ۶ میلیون تبعه افغانستانی در ایران زندگی میکنند، اما تنها حدود نیمی از آنان دارای مدارک اقامت رسمی هستند. این اقامتها به چند دسته تقسیم میشوند: دارندگان کارت آمایش، دارندگان گذرنامه با ویزا و اقامت، دارندگان دفترچه حمایت تحصیلی، بیماران خاص تحت حمایت، و کسانی که در برنامه بازگشت داوطلبانه ثبتنام کردهاند.باتوجهبه تصمیم جدید دولت، تنها شش گروه از اتباع افغانستانی اجازه اقامت در کشور را خواهند داشت.سیاستهای مهاجرتی ایران در سالهای اخیر بهشدت سختگیرانهتر شده است. طبق گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، تنها در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱.۲ میلیون افغان از ایران اخراج شدهاند که بیش از نیمی از آنان بهصورت اجباری بازگردانده شدهاند. این در حالی است که موج بازگشت مهاجران افغان از ایران و پاکستان به افغانستان، در سال ۲۰۲۳ نیز شدت گرفت و به گفته مقامهای بینالمللی، در برخی موارد بازگشتها بدون هماهنگی با نهادهای بینالمللی صورتگرفته است.
تحصیل ۷۰۰ هزار دانشآموز افغانستانی در ایران
با وجود محدودیتها، ایران تاکنون برنامههایی برای آموزش کودکان افغانستانی اجرا کرده است. در حال حاضر، حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار دانشآموز افغانستانی در مدارس دولتی ایران تحصیل میکنند که این خود چالشی برای نظام آموزشی ایران محسوب میشود. افزون بر آن، حدود ۶۰ هزار دانشجوی افغان در دانشگاههای ایران حضور دارند. بااینحال، از سال ۱۴۰۴، ادامه تحصیل برای دانشآموزان فاقد مدرک قانونی مجاز نخواهد بود، مگر آنکه مدارک اقامتی معتبر ارائه دهند.

سیاستهای جدید دولت ایران
دولت جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر سیاستهای خود در قبال مهاجران افغانستانی را تغییر داده است. از جمله این سیاستها، میتوان به توقف ارائه خدمات درمانی، آموزشی، و بانکی به اتباع غیرمجاز از ابتدای سال ۱۴۰۴ اشاره کرد. هدف این سیاست، تشویق مهاجران غیرقانونی به بازگشت داوطلبانه و نیز کنترل بحران مهاجرت در کشور است.
پیشروی پروژه دیوار مرزی
در پاسخ به افزایش مهاجرت غیرقانونی و تهدیدات مرزی، ایران ساخت دیواری در امتداد مرزهای شرقی خود با افغانستان را آغاز کرده است. این دیوار به طول بیش از ۹۰۰ کیلومتر در سه مرحله اجرا میشود ۷۵ کیلومتر آن تکمیل شده و ۳۰۰ کیلومتر دیگر در استان خراسان رضوی در حال ساخت است. این دیوار از پنلهای بتنی ۴ متری با ضخامت ۱.۱ متر ساخته میشود و به دوربینها و حسگرهای الکترونیکی پیشرفته مجهز است. هزینه اجرای این پروژه حدود ۳.۴ میلیارد دلار برآورد شده است.

نیاز به مدیریت هوشمند مهاجرت
کارشناسان معتقدند که بازگشت گسترده مهاجران و فشار ناشی از آن بر زیرساختها، آموزش و خدمات عمومی، نیازمند سیاستگذاری دقیق، هماهنگیهای منطقهای و مدیریت کارآمد مرزها است. پیشنهادهایی چون تسهیل بازگشت داوطلبانه، تقویت حمایت از مهاجران بازگشتی و تکمیل زیرساختهای مرزی برای مقابله با قاچاق و مهاجرت غیرقانونی در این راستا مطرح شدهاند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
ترکیه سریع اقدام کرد و دیوارو همون اول کشید . ولی ما تازه یادمون اومده.
آپارتمان برای سرمایه گذاری نخرید که زمان فروش بی چاره می شید
تورو خدا مسولین ایران بیرون کنید این قوم مهاجم رو
اگه مسئولین غیرت دارن اخراج کنند افغان هارو
همه منابع آب برق گاز حقوق معلم که به بچه افغانیها درس میدن
از جیب کل ملت پرداخت میشه
#اخراج افغان
مصرف اب و برق افغانهای سرایداری واقعا زیاده .همشون از دو الی سه تا بچه بیشتر دارن و کلی اب و برق مصرف میکنن.کسی هم چیزی بهشون نمیتونه بگه
حضور بدون گذرنامه و غیر رسمی در کشور ممنوع است و باید مسترد شوند .
و البته مافیای قاچاق انسان هم با قدرت در حال انجام کار خویش است .
مردم بی ع.ر.ض.ع مشهد و تهران باعث ورود این همه افغان به کشور هستن
عزیزم چرا آدرس غلط میدین 6میلیون مه گفتین فقط تو تهرانن نه
کل کشور آدرسشم بهت میدم یه سر برو مترو جنوب شهر میبینی بیشتر افغانه تا ایرانی یا پولدارا برای ویلاهاشون همه اتباع جذب میکنن اقامت رایگان غذای رایگان پول مفت اصلا توآگهی ها میزنن فقط اتباع کارخونه ها و کشاورزی ها هم دیگه نگم حتی سراغ دارم تو نونوایی کار میکنن
چرا عاقل کند کاری که ببار آورد پشیمانی ؟
آقایان پیش بینی نکرده بودند که با باز گذاشتن مرزها چه فجایعی ببار خواهد آمد .
هر روز فوج فوج وارد ایران میشن.انگار مرز به روشون باز گذاشته شده و بسیار طلبکارانه رفتار می کنند.مثل اینکه ایران ملک مادرشون بوده که غصب شده و حالا برای باز پس گیری اومدند.! خداوند شکرت که نه مجلس داریم نه کابینه و نه رئیس جمهور ، وگرنه فکری برای این بحران بسیار خطرناک می کردند.
دکتر پزشکیان شما تورک هستید لطفا اگر میخواید اسمتون دولتون به یاد گار بمان در دل ملت ایران اخراج افغان همه مجاز غیر مجاز ندار اخراج اخراج
اخراج تمام افغانها صحیح ترین راه ست.
مردم اتحاد اتحاد اخراج افغان اخراج افغان طالبان رودخانه بست برای مردم ایران آب نداد مردم ایران اتحاد باهم داشته باشیم اخراج اخراج ۲۰میلیون افغان
علاوه بر افغانی پاکستانی هم هست به بهشت زهرای تهران سری بزنید بیشتر متکدیان پاکستانی هستند
هدف آمریکا همین بود که خارج شودوطالبان باقوانین سختش موجب فرار مردم شود وفشارمهاجرتی برایران واردکند وگرنه دولت قبلی افغان ها هم غربی بود
آقای رئیس جمهور تقاضا داریم ازشما کل سی میلیون افغانی رااخراج کنید ایران جای برای افغان نیست کشور الان مشکل امنیت و اقتصادی دار مردم اتحاد اتحاد اخراج اخراج افغان افغان اخراج اخراج همه افغان اخراج
وزیر کشور نیرو فراجا التماس میکنیم ما مردم ایران همه اتباع افغانی اخراج اخراج الان در ایران وضعیت آب نان برق خانه اخراج افغانی اخراج افغانی همه اخراج اخراج
با بیش از ۱۵ میلیون افغان هنوز هم میترسیم از حق ابه خودمان از دست افغانها دفاع کنیم ومردم را زیر فشار اب برق گذاشتین چیزهای دیگر بماند چی برسه که باز هم محاجر وارد کنیم خدا بداد ملت برسه بااین سیاست اشتباه
زخی خیال باطل
اتباع سنی افغان باید از ایران اخراج بشن هرچه سریع تر
اگردولت چهاردهم میخواهد نامش به یادگار در تاریخ ایران ثبت شود وایندگان ایران زمین براو درود وسلام بفرستند هرچه تبعه افغانی هست همه رااخراج کند
افغانستانی یک تاکتیک دارد به نام تولید فرزند.که در روزهایی که خیلی دور نیست کل ایران میشه افغانستان.
الان مشهدم با سد سازی خشک کردن
باید مسوولین و سرمایه دارانی که منافعشون در بودن اتباعه و زمینه موندن اتباع رو فراهم میکنن همراه با اونا اخراج بشن
برن افغانستان بعد ببینید اونا چطور باهاشون رفتار میکنن
این افغانیا اخراج کنید کشور ما داغون کردن حق مردم ایران دارن میخورن ی مشت ملت عقب افتاده بی سواد .مردم ایران نمیخوان یک نفر افغانی تو ایران بمونه .سالی ۴۰ میلیارد دلار خرج این افغانیا هس .برید آمارها ببینید. .اخراج کنید
باید اخراج بشن.هیچ کشوری اینقدر مهاجر غیر قانونی نداره اونم از یک کشور.واقعا این اوضاع به مرور تبدیل به یه خطر جبران ناپذیر میشه.واقعا دولت باید جلوشون بگیره.
بخدا قسم نمک نشناس هستند موقعیت گیرشون بیاد خواهید فهمید همشون را اخراج کنید اینقدر به مردم ایران ظلم نکنید
۶میلیون آمده اند هرکدام ۷یا ۸ فرزند دارند فکر کنن نزدیک به ۱۵ میلیون باشند در ایران شهریار با آن همه زیبایی تمام باغات افتاده دست افغانی ها یه کاری کنید عوض شعار تا آنها مارا بیرون نکرده اند
نوش دارو بعد مرگ سهراب؟
فقط،اخراج کل اتباع بیگانه میتونه اقتصاد ورشکسته وزوال یافته ایران رو رونق بده دهها میلیون مهاجر ومصرف برق وآب ومواد مصرفی که حق ملت ایران هست حرام شرعی برای اتباع هست
بابا الان خونه ماشین باغ کارخانه مغازهای دور حرم اجاره کردند بنام شاگرد ایرانی مستضعف و از من شما بهتر ایرانی صحبت می کنند حتی در رابطه با وصع اقتصاد وو حالا تونستی برو تشخیص بده اینها افغانی هستند یا ایرانی در صمن هر چی شناسنامه کارت ملی گم میشه دیگه پیدا نمیشه افغانها ملییونی میخرند فقط باید خانه به خانه با سند هویت اونم تشخیص درست که مدارک دستکاری نشده باشه در صمن امار بالای بیست ملییونه دو نفر الان شدند سی نفر زاد ولد خرگوش وار نگارنده متن شوهر کاربر اخراج اخراج
هی.دو روز زنده هستید بیا این با خوشی زندگی کنید یک روز همه ما میمیریم تو دنیا مهاجریم خاک میشیم میریم
ناشناس افغانی دستور دیگری نداری ؟ واقعا که
بابد اخراج شوند مجاز غیرمجاز اخراج مردم بیکار کردند این خواست ملت است
دولت رییسی ۲۰میلیون افغانی آورده
اخراج فوری افغان ها یک خواسته سراسری ملت ایران است
دولت غیر گرانی و فشار اقتصادی هیچ کاری برای مردم ایران نکرده انتطار ما از دولت این است که این یک کار را برای ملتش انجام دهد کاری کند که در ایران افغانی نبینیم این کار را حد اقل برای مردمش انجام بدهد
ایران بزرگ فقط برای ایرانیان اخراج بیگانگان افاغنه
خرید وفروش با افغانی ها صورت نگیره طلا بهشون نفروشید تحریم از طریق ملت ایران شوند
اخراج افغانهاخواست مردم ایرانه وبایدمسوولین کشوربه اخراج فوری افغانیهااقدام کنندالبته بدون بازگشت
دشمن اصلی ایران افغانیا هستن و لطفا اخراججججج کنید این مزاحما رو
اول که مسئول ایران بسیار دیر به نتیجه رسیدن بسیاری از منابع ایران نابود شد چهره شهر چهره کشور اون هم نابود شد فرهنگ مردم اون هم نابود شد اما چه مجاز چه غیر مجاز ایران دیگر نباید مهاجر افغانی بپذیرد به هزاران دلیل که نمیتوانم بگویم
ما تو یه محله تو تهرانیم که همسایه هامون ۷۰ درصد افغانی هستن به خدا فکر میکنم تو هرات افغانستان هستم بیشترشان هراتی هستند
#اخراج اتباع افغانی چه مجاز و چه غیر مجاز مطالبه ی امروز مردم ایران است.
اخراج
هر چی در این راه سختگیری بیشتری بشود بهتر است اینها از یارانه ما استفاده میکنند و فرصت های شغلی زیادی را از بین میبرند و خودم اطلاع دارم در برخی از کارخانه ها و کارگاهها باهم دست به یکی میکنند تا ایرانیها اخراج شوند یا مورد بعد اینکه با هجوم اینها کرایه خانه ها سر به فلک کشیده و از نظر امنیتی هم خطرناکن
ما میگیم اخراج شما میگی مدرک معتبر ؟
همین عکسی شما روی سایت گذاشتی بشمار چندتاشون افعانین
واقعا یه فکر بکنن
مدارس که تعطیل بشه.موج اخراج افغانها هم زیادتر میشه
فقط فقط اخراج اخراج6میلیون نیستند بلکه نزدیک به 20 میلیون هر یه زن ومرد افغان بعد اه سال میشوند 12نفر خودشون یه کشوری جدا میخوان
فقط اخراج خواست ۹۰ میلیون ایرانی هست
خدا رو گواه میگیرم شهرک امید در شرق تهران پر از افغانیه تمام سرایداران بلوک ها در شهرک امید افغانی ها هستن تمام شاگردها در مغازه ها افغانی هستن به داد ملت برسید چرا ارتش به پلیس کمک نمیکنه؟
کل تهران شده پرافغانی ازبازارتهران ومولوی وشوش به پایین کلا افغانستانه
نژادپرست نباشیم، نصف جمعیت ترکیه و امارات کانادا امریکا را ایرانی ها تشکیل میدند، ایرانی هایی که قچاقی اونجا رفتند و الان ادعای ریاست جمهوری اونجا رو دارند
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.