ابهامات دقیقه نودی «واردات بنزین سوپر»/ از نام‌های پنهان تا بهای نامعلوم و بازار شایعات!

واردات بنزین ویژه (بنزین سوپر) پس از وقفه‌ای طولانی در آستانه عملیاتی‌شدن قرار دارد و به نظر می‌رسد طی هفته آینده، بار دیگر این سوخت پرمتقاضی در جایگاه‌های کشور عرضه شود. با این حال، همچنان پرسش کلیدی درباره نرخ نهایی عرضه و شیوه اجرای این طرح بدون پاسخ مانده است؛ موضوعی که ابهامات متعددی را در فضای بازار سوخت ایجاد کرده است.

به‌ گزارش سرویس اقتصادی تابناک، بر اساس آخرین اطلاعیه بورس انرژی ایران، در تاریخ دوم آذرماه قرار است ۳۰۰ هزار لیتر بنزین ویژه وارداتی با قیمت پایه ۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان و با دامنه نوسان مثبت و منفی ۵ درصد عرضه شود. حداقل حجم خرید برای کشف نرخ نیز ۲ هزار لیتر اعلام شده است.

طبق توضیحات بورس انرژی، قیمت اعلام‌شده بدون محاسبه ۱۳.۳۳ درصد مالیات و عوارض بر ارزش افزوده است و خریداران موظف به پرداخت آن خواهند بود. همچنین بابت هر لیتر فرآورده، مبلغ ۱۰۰۰ ریال به‌عنوان هزینه‌های جانبی (توزین، بارگیری و…) به‌همراه ۱۰ درصد مالیات، در مجموع ۱۱۰۰ ریال دریافت می‌شود. محل تحویل کالا نیز منطقه ویژه اقتصادی بندر امام خمینی (ره) تعیین شده است.

دستورالعمل عرضه تصریح می‌کند که بنزین وارداتی صرفاً برای توزیع در داخل کشور است و تنها شرکت‌های توزیع‌کننده‌ای که از سوی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی تأیید شده‌اند مجاز به خرید هستند. در صورت تخلف از شرایط یا اقدام به صادرات مستقیم یا غیرمستقیم محصول، تمام مسئولیت‌های قانونی بر عهده خریدار خواهد بود. فروشنده نیز پس از تحویل محموله از مخازن، هیچ‌گونه تعهدی نسبت به نحوۀ مصرف خریدار نخواهد داشت.

با این وجود، هنوز روشن نیست بنزین وارداتی با چه قیمت نهایی به دست مصرف‌کننده می‌رسد؟

ابهامات در قیمت‌گذاری و ترکیب واردکنندگان

رضا پدیدار، نایب‌رئیس فدراسیون صنعت نفت ایران، در گفت‌وگو با تابناک درباره این طرح اظهار داشت: «بازه قیمتی بنزین سوپر بین ۶۵ هزار و ۳۰۰ تا ۷۵ هزار تومان برآورد شده است، اما هنوز نرخ قطعی با احتساب کارمزد جایگاه‌داران مشخص نشده و هیچ مرجع رسمی آن را تأیید نکرده است.»

وی درباره شرکت‌های واردکننده نیز توضیح داد: «با توجه به حساسیت موضوع بنزین، دولت تمایلی ندارد تعداد شرکت‌های واردکننده زیاد شود تا زمینه سفته‌بازی یا معاملات جانبی شکل نگیرد. فعلاً تنها دو شرکت مورد اشاره قرار گرفته‌اند، اما نام آنها به‌طور رسمی اعلام نشده است تا از ایجاد حساسیت‌های احتمالی جلوگیری شود. شایعاتی در این باره مطرح شده، ولی از سوی شرکت ملی پالایش و پخش هیچ اطلاعیه رسمی منتشر نشده است.»

عرضه در همان جایگاه‌های فعلی

پدیدار در پاسخ به این پرسش که آیا بنزین وارداتی در جایگاه‌های خاص عرضه می‌شود یا در همان شبکه فعلی توضیح داد: «خیر، همه جایگاه‌ها به‌صورت استاندارد دارای چند مخزن مجزا برای انواع سوخت هستند؛ یکی برای بنزین معمولی، یکی برای بنزین سوپر و دیگری برای گازوئیل. بنابراین زیرساخت لازم برای توزیع سوخت وارداتی در اکثر پمپ‌بنزین‌ها وجود دارد و نیاز به احداث جایگاه جدید نیست.»

پرسش‌های بی‌پاسخ درباره نحوه تأمین و تداوم عرضه

نایب‌رئیس فدراسیون صنعت نفت در ادامه به چند ابهام و سوال مهم اشاره کرد:

• هنوز روشن نیست حجم کل واردات بنزین سوپر چقدر خواهد بود؛ اعدادی در حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار لیتر مطرح شده، اما هیچ رقم دقیقی اعلام نشده است.

• با توجه به تغییر شاخص‌های قیمتی و نوسانات ارزی، مشخص نیست آیا قیمت‌ها ثابت خواهند ماند یا تابع نرخ ارز و هزینه حمل‌ونقل خواهند بود و مدام تغییر می کند؟

• چون واردکنندگان غیردولتی هستند، مبنای محاسبات قیمت تمام‌شده و نوع ارز تخصیصی (آزاد، نیما یا تجاری) باید شفاف اعلام شود، اما تاکنون هیچ توضیحی از سوی وزارت نفت و نهادهای مرتبط ارائه نشده است.

• همچنین سازوکار انتخاب شرکت‌های واجد صلاحیت و شیوه توزیع در شبکه جایگاه‌ها هنوز در ابهام قرار دارد.

به گفته پدیدار، «اگرچه بازه قیمتی مشخص شده بین کف ۶۵ هزار و سقف ۷۵ هزار تومان است، اما هنوز مکانیسم فروش، نظارت بر عرضه و قواعد رقابتی بین واردکنندگان به صورت شفاف اعلام نشده و این خلأ اطلاعاتی می‌تواند زمینه‌ساز شایعات مقطعی در بازار سوخت شود.»

به گزارش تابناک؛ با آغاز دوباره زمزمه‌های واردات بنزین سوپر، به نظر می‌رسد دولت در آستانه تصمیمی حساس برای تنظیم بازار سوخت قرار دارد؛ اما تا زمانی که قیمت نهایی مصرف‌کننده، نحوه تخصیص ارز، و فهرست شرکت‌های واردکننده به‌صورت شفاف اعلام نشود، پرسش‌های جدی درباره پایداری این طرح و آثار احتمالی آن بر قیمت سوخت در کشور باقی خواهد ماند.