در گفتگو با تابناک مطرح شد
بنزین ۱۵۰۰ تومانی باید حذف شود/ اگر بنزین پلکانی بالا می‌رفت، امروز دلار ۵۵ هزار تومان بود
بنزین ۱۵۰۰ تومانی حذف می‌شود؟
۷ میلیارد دلار قاچاق سوخت داریم و علت اصلی آن، همین قیمت بسیار پایین است؛ وقتی بنزین اینجا ۳ هزار تومان است و پاکستان ۸۵ هزار تومان و اقلیم کردستان عراق ۹۰ هزار تومان، طبیعی است که قاچاق با هر روشی انجام می‌شود.
پس از شش سال عدم تغییر نرخ بنزین، حالا دولت پزشکیان تصمیم به اصلاح این روند گرفته است که قرار است به زودی نرخ سوم بنزین مازاد بر سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ هزار تومانی به قیمت ۵۰۰۰ هزار تومان تعیین و عرضه شود.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ بسیاری معتقدند اگر طی سال‌های گذشته، سالانه نرخ بنزین به طور نسبی افزایش پیدا کرده بود، امروز تصمیم گیری در این باره، با حواشی کمتری همراه بود و حتی آثار تورمی نیز به دنبال نداشت. هرچند تصمیم به تعیین نرخ سوم نیز تبعات تورمی کمتری در مقایسه با مدل افزایش قیمت بنزین در ۹۸ دارد.
در این باره دکتر محمود زرین ماه کارشناس اقتصادی در گفت‌و‌گو با خبرنگار تابناک، نسبت به این سیاست دولت نظر موافق دارد و معتقد است نباید طی این سال‌ها به سمت سیاست تثبیت نرخ انرژی به ویژه بنزین می‌رفتیم و چه بسا در صورتی که اصلاح نرخ بنزین طی این سال‌ها به شکل مناسبی رقم خورده بود، امروز بهای دلار بسیار کمتر از نرخ‌های کنونی بود.
در ادامه متن کامل گفت‌و‌گو با «زرین ماه» کارشناس اقتصادی و تحلیل گر حوزه انرژی را می‌خوانید:
تابناک: آقای دکتر، دولت پس از شش سال ثبات نرخ بنزین، تصمیم به تغییر این رویه گرفته است؛ نظر شما در این باره چیست؟
ابتدا باید اشاره کنم در میان ۱۵ کشور منطقه، از افغانستانِ فقیر تا عربستانِ ثروتمند، و همین‌طور ترکیه، پاکستان و روسیه، ما یکی از کمترین قیمت‌های انرژی، به‌ویژه بنزین را داریم. یعنی اگر متوسط قیمت منطقه را ملاک بگیریم، قیمت انرژی حدود ۲۵ برابر بالاتر از ایران است؛ بنابراین با هیچ‌کدام از این کشورها قابل‌قیاس نیستیم؛ نه با عربستانی که نفت دارد، نه با پاکستانی یا ترکیه‌ای که نفت ندارند، نه با کویتِ نفت‌دار و نه حتی روسیه که یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت و بنزین جهان است. این نشان میدهد که سیاست فعلی ما در حوزه قیمت‌گذاری انرژی، سیاستی کاملاً غلط بوده؛ هرچند معتقدم این، بخشی از یک برنامه‌ریزی پیچیده و قدیمی بوده که در کشور ما شکل گرفته و نتیجه‌اش «سیاست تثبیت و عدم افزایش قیمت» شده است.
طی ۴۰ سال گذشته، حدود ۲ هزار میلیارد دلار (دو تریلیون دلار) هدررفت، قاچاق و بدمصرفی انرژی داشته‌ایم. امسال (۱۴۰۴) رئیس‌جمهور اعلام کرده‌اند که ما حدود ۱۲۰ میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت می‌کنیم؛ در حالی که GDP فعلی ما حدود ۳۷۰ میلیارد دلار است. یعنی تقریباً یک‌سوم تولید ناخالص ملی را فقط یارانه انرژی می‌دهیم. با این حال، همین دولت اعلام کرده که نمی‌داند یک میلیارد دلار از کجا باید تأمین شود.
نکته بعدی اینکه کسری بودجه کشور حدود ۸۰۰ همت است؛ یعنی حدود ۸ میلیارد دلار. این کسری بودجه، مستقیماً پیشران تورم است و خود تورم هم پیشران افزایش نرخ دلار و قیمت هزاران قلم کالا و خدمات.
تابناک: نسبت نرخ بنزین و دلار را چگونه ارزیابی میکنید؟
از آبان ۱۳۹۸ که ماجرای تغییر نرخ بنزین به ۳ هزار تومان پیش آمد و آن «ترقه‌بازی» که به نظر من طراحی موساد بود رخ داد و آن آشوب‌های بنزینی شکل گرفت، اگر مراجعه کنید می‌بینید که همان آبان ۹۸، دلار ۱۲۱۰۰ تومان بود. همه کالاها هم حول‌وحوش همین سطح قیمت بودند؛ طلا، ارز‌های دیگر، و هزاران قلم کالای دیگر. سال ۹۹، باز بنزین ۳ هزار تومان بود، اما دلار حدود ۱۸ هزار تومان شد. سال ۱۴۰۰ هم همین وضع ادامه داشت و دلار باز بالاتر رفت.
می‌خواهم چه نتیجه‌ای بگیرم؟ در شش سال گذشته، با آنکه بنزین ثابت مانده، تورم حدود ۸۵۰ درصد بوده است. امروز که صحبت می‌کنیم، دلار به ۱۱۸ هزار تومان رسیده؛ یعنی از ۱۲ هزار تومان به بیش از ۹ برابر افزایش یافته است.
تابناک: یعنی اگر طی این سال ها، نرخ بنزین تغییر کرده بود، نرخ تورم متفاوت با امروز بود؟
بله اگر طی این سال‌ها، بدون هراس‌افکنی و منطقی، قیمت بنزین متناسب افزایش پیدا می‌کرد و اصلاح میشد، امروز قطعاً تورم کمتر بود؛ زیرا عامل اصلی تورم، کسری بودجه است و پیشران کسری بودجه، انرژی است. الان قیمت گاز در ایران نیز به‌شدت پایین‌تر از متوسط جهانی است.
بر همین اساس معتقدم اگر قیمت بنزین و سایر حامل‌های انرژی طی این سال‌ها پلکانی و متناسب اصلاح میشد و کسری بودجه نداشتیم، امروز دلار حدود ۵۵ هزار تومان بود. اما اگر این وضعیت فعلی قیمت حامل‌های انرژی اصلاح نشود، پیش‌بینی دلار ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار تومانی کاملاً قابل تصور است.
حدود شش ماه قبل، آژانس بین‌المللی انرژی بیانیه‌ای درباره الگوی مصرف و قیمت‌گذاری انرژی منتشر کرد و در آن یک جمله مهم درباره ایران نوشت:
«ایران تنها دولت مدرنی است که از به‌کارگیری مکانیزم قیمتی برای کنترل مصرف ناتوان است.»
این در حالی است که در تمام دنیا، مکانیزم قیمت ابزار اصلی مدیریت مصرف است.
تابناک: آقای دکتر برسیم به مصوبه جدید دولت در خصوص سازوکار نرخ سوم و موارد مرتبط؛ شما با این نرخ موافق هستین؟
به‌نظر من، نرخ ۵ هزار تومان برای نرخ سوم بنزین، فقط به عنوان قدم اول قابل‌قبول است؛ قیمتی نیست که بتواند کشور را از بحران چند ده‌ساله نجات دهد، اما گام نخست خوبی است و نباید متوقف شود. طبق مصوبه نیز قرار شده در هر فصل، بر اساس داده‌ها و خروجی، نرخ اصلاح شود. از سوی دیگر باید توجه داشت در مصوبه جدید دولت، یکی از نکات مثبت این است که تعیین نرخ سوم مازاد بر سهمیه‌ها می‌تواند التهاب‌ها و آثار تورمی را مدیریت کند؛ به‌شرط آنکه جوسازی‌ها اجازه ندهند اجرای آن متوقف شود.
معتقدم بنزین ۱۵۰۰ تومانی باید به‌زودی حذف شود و مثلاً ۱۰۰ یا ۱۵۰ لیتر بنزین ۳ هزار تومانی به ازای هر کارت باقی بماند و مابقی فعلاً نرخ ۵ هزار تومان شود. همچنین اعتبار سهمیه‌ها باید ماهانه باشد و ارزیابی مصرف و عرضه بنزین توسط شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی کاملاً دقیق و شفاف انجام شود.
همچنین الان حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار خودرو وجود دارد که صاحبانشان مقیم خارج از کشور هستند. این افراد مهاجرت کرده‌اند و پلیس راهور به‌راحتی می‌داند چه خودرو‌هایی به نام آنهاست؛ بنابراین سهمیه این خودرو‌ها باید حذف شود.
تابناک: آیا تا به حال نرخ بنزین در ایران به نرخ جهانی نزدیک شده است؟
برای مقایسه تاریخی: در دولت آقای احمدی‌نژاد (آذر ۱۳۸۹)، دلار حدود ۱۰۵۰ تومان بود و رئیس‌جمهور وقت قیمت بنزین را ۴۰۰ و ۷۰۰ تومان تعیین کرد؛ یعنی حدود ۷۰ سنت و نزدیک نرخ جهانی. در نتیجه حدود ۱۸ ماه، تهران خلوت شد و مصرف کاهش پیدا کرد. از سال ۱۳۰۶ تا ۱۴۰۴، یعنی طی ۹۸ سال، فقط در همان دو سال دولت احمدی‌نژاد، رشد مصرف بنزین کاهشی شد. اما این روند با مخالفت مجلس لاریجانی متوقف شد و از همان‌جا مسیر اشتباه تا امروز ادامه پیدا کرد.
تابناک: بسیاری از کارشناسان به افزایش قاچاق سوخت به ویژه بنزین به دلیل اختلاف قیمتی سخن میگویند...
بله اکنون رسماً اعلام می‌شود که ۷ میلیارد دلار قاچاق سوخت داریم و علت اصلی آن، همین قیمت بسیار پایین است؛ وقتی بنزین ۳ هزار تومان است و پاکستان ۸۵ هزار تومان و اقلیم کردستان عراق ۹۰ هزار تومان، طبیعی است که قاچاق با هر روشی انجام می‌شود.
ما سالانه حدود ۳۴ میلیارد لیتر بنزین مصرف می‌کنیم؛ در حالی که در سال‌های ۱۳۶۴ و ۱۳۶۵ مصرف سالانه حدود ۲ میلیارد لیتر بود. جمعیت کشور دو برابر شده، اما مصرف ۱۷ برابر شده است. امروز روزانه حدود ۷ میلیون لیتر و سالانه تقریبا بین ۲.۵ تا ۳ میلیارد لیتر بنزین وارد می‌کنیم. اگر بتوانیم واردات و قاچاق بنزین را کنترل کنیم، قطعاً نتایج مثبتی برای کلیت اقتصاد کشور و معیشت مردم به‌دنبال خواهد داشت.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
اقاي دكتر خيلي از مرحله پرتي !
شما ارزش پول رو کم نکن و درعوض در پی تقویت آن باش دیگرنیازی نیست معیار افزایش نرخ بر مبنای افزایش دلار باشد
نظر این کارشناس درست و منطقی هست....
سوخت باید آزاد بشه ! در تمام کشورهای دنیا فقط ایران سوخت را اینگونه مفت دست مردم میدهد و عامل هزار بدبختی و آلودگی و فساد و قاچاق و دور دور هیابان وبوق زدن بیخودی تو خیابون و ترافیک شهر و جاده هادوی حتی مرگ میر تصادفات سفر های غیررضروری به والله همین سوخت دپارزان است ! چرا انصاف نداریم آقایون ! هر کس دلسوز کشور است نباید راضی باشد به این سیستم تاراج منابع سوخت به خاطر نفع ظاهری شخصی !
ماشین رو ارزون کنین بنزین رو گرون
پس چرا قیمت سهام بورس سالهاست کاهشی شده پس همه چی دست خودشونه کاش می فهمیدن کسی که پولش چند ساله که بلوکه شده تو این تورم وحشتناک چه حال و روزی داره شاخص سازی می کنن تا بگن اوضاع بورس خوبه اما واقعیت برای همه معلوم شده
الان هم دوتا را ۵۵ هزار بکنی و تا ۵ سال نگه دارید
مشکلی ندارد شما مثل دینار کویت ارزش پول راببینید بالا وحقوق ودستمزد را هم به همان نسبت تعدیل کنید آنوقت به غیر از کویت به هیچ جا قاچاق نمیشه کویت هم که نیاز نداره، دیگر این استدلال‌ها ارزش ندارد فکر نان کنید که خربزه هم نمی شود خورد .
اگر بنزین لیتری یک میلیون تومان هم بشود ، دلار باز هم رشد میکند ، آنوقت میگویند قیمت بنزین در کشور های منطقه مثلا یک دلار است ، پس باید با قیمت یک لیتر بنزین برابر شود یعنی یک میلیون تومان
همه برنامه ریزان در بخش اعلام نشده برنامه هایشان تخلیه جیب مردم است
عمده قاچاق سوخت گازوئیل هست
دکتر جان شما کجا مدرک اقتصاد گرفتی !؟
به خدا ما بنزین یارانه ای نمی خواهیم شما بیا مثل همین کشورهای حوزه خلیج فارس حقوق رو درست کن یارانه همه چی رو بردار
این چه منطقی است باید بنزين را گران کنیم زیرا باعث قاچاق می شود. تا زمانی که ارزش پول ملی پایین باشد قاچاق ادامه دارد. دوم اینکه با برنامه ریزی واشد مجازات برای قاچاقچیان می شود جلو آن گرفت. بهترین روش در حال حاضر خودرو ها یی که جدیدا تولید می‌شود گاز سوز باشد
انشاالله گران نشه
فرار رو به جلو
آقا بنزین را گرون کنید لیتری ۵ت سهمیه ای و تا ۱۰۰لیتر در ماه و مابقی به قیمت ۲۰ت آزاد
هیچ اتفاق خاصی هم نمی افتد بیخودی ننه من غریبم بازی هم در نیاورید و مازاد درآمد بنزین را کالابرگ بدهید اینطوری جلوی قاچاق تا حدی گرفته میشه و ترددهای بیخودی هم کمتر میشه
بنزین ۱۵۰۰ تومانی واقعا ارزان است بنزین را ۱۰ هزار تومان کنید به شرط اینکه یارانه مردم را از نفری ۳۰۰هزار تومان به نفری ۵ میلیون تومان افزایش دهید وگرنه بنزین ۵ هزار تومانی تورم را از ۵۰درصد به۶۰ درصد میرساند
اولا ۷میلیارد دلار مقداری نیست که توسط سوختبر و افراد عادی قاچاق بشه،دوما تا روزی که ارزش پول ملی داره سقوط میکنه و دلار گرون میشه قاچاق سوخت کم نمیشه و میصرفه.
هنوز بنزین گران نشده،،تمام اجناس گرون شد
با درود و سلام
اگر حقوق و درآمد کارگران و کارمندان بصورت دقیق و درست همگام با تورم افزایش یافته بود الان نه مشکلی برای افزایش قیمت بنزین بود و نه افزایش سایر کالاها
بین در آمد مردم و هزینه آنها هیچ رابطه ای وجود ندارد و بقولی مردم ایران درآمدشان به ریل است و مخالفان به دلار
واردات خودرو نو و دست دوم را با تعرفه کم آزاد کنید قیمت بنزین را هم افزایش دهید تولیدات ارزبر بی خاصیت مثل خودروسازها و لوازم خانگی سازها را قطع کنید قیمت ارز میآید پایین این کارخانه ها هر چه تولید میکنند چند برابر قیمت جهانی ارزبری دارد و تولیداتشان بدرد نمیخورد
حقوق کارگروکارمندوبازنشسته،پنیر75بعد15روزشده175 و و و ...
توفکرملت هستی؟؟؟؟
الان که قیمت بنزین بالا رفت ، قیمت دلار هم بالا رفت، تئوری شما اشتباه است
وقتی کارگر کمتر از ماهی ۱۰۰ دلار می گیرد بنزین ۳۰۰۰ تومانی گران هم هست
چراکسری بودجه وهمچیوبه بنزین ربط میدیدواینهایی که اختلاص میکنند هم به خاطر قیمت بنزین پایین هستش وچرا همچین بهم ربط میدید وچرا درآمد مردم به ریاله وخرج کردنشون باید به دلارباشه وشما وخودت نفست ازجای گرم درمیاد ومردمم برایت مهم نیست که ولی سال ۹۸ روفراموش نکنید وچون مردم ازلحاظ معیشت خیلی توفشار هستن.
دولت پزشکیان تنها هنرش گران کردن وبی ارزش کردن پول ملی وایجاد ابرتورم تاریخ ایران است و بعید بنظر میرسد باادامه عمردولتش پزسکیان تاثیری در وخامت اقتصادی وبی ارزش سدن پول ملی ایجاد سود
قیمت بنزین باید واقعی بشه،به مرور و با افزایش دستمزدها و گسترش وسایل حمل و نقل عمومی
تا تو م مهار نشه هیچ مشکلی حل نمی شه فقط چرخه بی ارزش شدن پول ملی و جهش قیمتی تکرار میشه
دکترجان البته اگه واقعا دکتری این تز شما خیلی وقت پیش امتحان خودشو پس داده..همینجوری خواستی یه چیزی بگی..دنبال علت اصلی بگرد از جیب مردم مایه نذار!!
افزایش بنزین بدون اصلاح ساختار اقتصادی: = فشار معیشتی
نه درمان تورم، چنانچه افزایش قیمت بنزین باعث ارزان شدن دلار می‌شود باید بعد از افزایش بنزین از ۱۵ آذر قیمت دلار پایین بیاید ، در ضمن چنانچه در مرز ها کنترل درست و هوشمندی انجام گیرد کسی نمی تواند قاچاق انجام دهد ، در کل بهای بنزین یکی از دلایل می تواند باشد عمده ترین دلایل را باید اصلاح کرد ...
تورو خدا دیگه کارشناسی نکنید
به گفته شما تورم ۸۵۰ درصد بوده و افزایش حقوق ۱۵۰ درصد چطور انتظار گرانی بنزین به میزان ۹برابر را دارید آیا حقوق و درآمد مردم ۹برابر افزایش یافته؟
معلومه خودت جیب مبارک پر کردی از کوچک شدن سفره مردم خبر نداری
شماها بنزین ۱۰۰ تومنی بخرید مناسب با دریافتی میلیاردی از دولت
دوست عزیز مسولیت شما جلوگیری از قاچاق هست به جای گران کردن برو جلوی قاچاق رو بگیر همیشه همه چیز رو گردن مردم میندازین و خجالت هم نمی‌کشید دلار رو خودتون گرون کردید و العان گردن بنزین میندازید لابد پس فردا هم خرابی مملکت رو میخاهید گردن مردم بندازید
مردم شهر های مرزی رو تبدیل به قاچاقچی کردید بعد تاوانشو مردم ضعیف در شهر های مرکزی باید بدن
بنزین ازاب ارزان تراست ذودت از این بایستی گران میشد هرساله مبلغ کم اضافه کنید تا مردم تحت تاثیر قرار نگیرند
اگر دولت دست از سر اقتصاد و قیمت گذاری های غلط دست برداره و اقتصاد را کاملاً رها کنه ریال ایران را برای همیشه حذف کنه و قیمت ها جهانی بشه همه چیز درست میشه
الآن اصل مشکل اقتصاد جامعه از طرف دولت هستش
چندین دهه مدیریت خیلی غلط فاجعه بار اقتصادی مملکت را به این وضع فلاکت بار رسانده
گرانی بنزین در گروه افزایش حقوق کارگران به تناسب افزایش تورم است.ولی در هیچ کدام از دولتهای قبلی و همین دولت جدید این کار صورت نگرفته است وفقط خواسته اند به نفع دولت و به ضرر ملت کارکنند
تمام بدبختی ها از دوران احمدی نژادشروع شد.
مگه ایران ۴سال پیش از نظر بنزین خودکفا نشده بود...چرا مردم بدبخت کردید.بنزین.مرغ.گوشت.برنج.میوه جات و گوجه فرنگی
تا زمانی که نزدیک ۷میلیون سواری فرسوده تو خیابون هست مصرف سوخت کم نمی شه!
اگر واقعا دلسوز بودید این همه بنزین و یارانه رو صرف مهاجمان افغان ممی کردید . شما فقط دنبال گرونی هستید
پس لطف کنید حقوق من پرستارو پنج هزار دلار در ماه کنید.چون در کشورهای دیگه بنزی گران است.و مقایسه میکنید با بقیه کشورهای دیگر.حقوق ما هم باید همسطح خقوق پرستار در ان کشورها باشد
خوب آدم قیمت بنزین چه ربطی به دلار دارد که اگر بالا بود دلار قیمتش نصف میشد بیسواد مگه مجبوری مقاله بنویسید شما که سواد نداری
می دانید ماشین ها در رهن مردم هستند یعنی ماشین را پول می دهی می خری ولی بعد هزینه های آن را مثل کرایه خانه تقدیم دولت می کنید چرا ماشین با کیفیت وارد نمی کنید که اینقدر مردم خرج این ماشین ها نکنند و کاسبان لوازم لذت ببرند حال اگر ماشین خوب وارد می کردید بنزین را لیتری 50 هزار تومن می کردید
بی دردها ،نمی فهمید ما باچه شرایطی زندگی می کنیم!!!!
وقتی بیخردی افول ارزش پولمان راباعث میشودفاجعه سوخت فاجعه طلا فاجعه مسکن فاجعه بالا رفتن سن ازدواج افزایش بی بندوباری ودریک کلام ایجادجامعه ای افسرده وناامیدکه به جای زندگی دنبال عقب نماندن با استرس اضطراب میدودنمی توان توقع داشت که آن جامعه الگوشودوبخودببالدناگفته بسیاراست .
۳۰ درصد بنزین و ۵۰ درصد کازوئیل پاکستان از ایران تامین میشه اون وقت آمار دولتی صادرات صفره این یعنی قاچاااااق
بلا رفتن دلار مشکل اصلی است و بقیه معلول آن است. با دستکاری نرخ بنزین جلوی قاچاق گرفته نمیشه.
لطفا درباره اینهمه فشار تورم گرانی بدبختی که روی خانواده هاست نظر بدید
بگید آیا تا آخر این سال از گرسنگی نمیمریم
ای کاش منم میتونستم نظرم و محترمانه به این اقای به اصطلاح کارشناس بگم
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.