تلاش دیپلماتیک فشرده میان ایران و آمریکا؛ شروط چهارگانه واشنگتن چیست؟/ آمادگی عربستان برای «تشریک مساعی»

ترامپ ادعا کرد که دیپلماسی همچنان یک گزینه است. او گفت: «آن‌ها می‌خواهند توافق کنند. این را می‌دانم. در موارد متعددی تماس گرفته‌اند. آنها می‌خواهند گفت‌و‌گو کنند.»

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، دونالد ترامپ در گفت‌وگویی با آکسیوس ادعا کرد که وضعیت مربوط به ایران «در حال تغییر» است، زیرا او یک «ناوگان بزرگ» به منطقه اعزام کرده، اما در عین حال معتقد است تهران واقعاً می‌خواهد به یک توافق دست پیدا کند.
 
وی گفت: «ما یک ناوگان بزرگ کنار ایران داریم. بزرگ‌تر از ونزوئلا.»
 
او از توضیح درباره گزینه‌هایی که تیم امنیت ملی‌اش به او ارائه کرده‌اند یا اینکه کدام گزینه را ترجیح می‌دهد، خودداری کرد.
 
با این حال، ترامپ هم‌زمان ادعا کرد که دیپلماسی همچنان یک گزینه است. او گفت: «آن‌ها می‌خواهند توافق کنند. این را می‌دانم. در موارد متعددی تماس گرفته‌اند. آنها می‌خواهند گفت‌و‌گو کنند.»

در این راستا، «العربی الجدید» در گزارشی به نقل از منابع ایرانی نوشته است: در حال حاضر تلاش‌های دیپلماتیک «فشرده‌ای» میان تهران و واشنگتن در جریان است و این کانال‌ها همچنان باز مانده‌اند تا سطح تنش کاهش یابد و از آغاز جنگی جدید در منطقه جلوگیری شود؛ با این حال افزودند که این تلاش‌ها «تا این لحظه به هیچ پیشرفت قابل‌توجهی منجر نشده است».

این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، توضیح دادند ارتباط میان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، نیز «فعال» است و تأکید کردند ایالات متحده شروطی «ناممکن» درباره برنامه هسته‌ای و موشکی ایران و نیز سیاست‌های منطقه‌ای تهران مطرح کرده که «هرگونه پیشرفت در تلاش‌های دیپلماتیک را متوقف کرده است».

به گفته آنان، «دیپلماسی‌ای که دولت آمریکا اکنون دنبال می‌کند یک‌جانبه است؛ به این معنا که شروطی غیرقابل پذیرش برای طرف ایرانی تعیین می‌کند و سپس همین رد شدن را بهانه‌ای برای حمله‌ای جدید قرار می‌دهد».

این منابع افزودند تهران «به دولت آمریکا به‌طور رسمی اعلام کرده که این شروط را به‌طور کامل رد می‌کند»، و توضیح دادند ایران «ابتکار‌هایی برای آغاز مذاکرات جدید، به دور از پیش‌شرط‌ها و تهدیدات نظامی ارائه کرده است، اما طرف آمریکایی بر پاسخ فوری به شروط خود و گرفتن امتیاز‌های فوری اصرار دارد؛ موضوعی که ایران آن را به‌طور کامل رد کرده است».

این منابع همچنین فاش کردند طرف ایرانی «پیام‌هایی تهدیدآمیز دریافت کرده مبنی بر اینکه واکنش خود به هرگونه تجاوز را محدود کند»، اما در پاسخ، پیامی شدیداللحن ارسال کرده و هشدار داده است که واکنش به هر حمله آمریکا ـ فارغ از گستره آن ـ این بار محدود نخواهد بود و نسبت به وقوع یک جنگ تمام‌عیار در منطقه هشدار داده است. این منابع پیش‌بینی کردند که «اگر واشنگتن به مسیر فعلی خود ادامه دهد و بر شروطش پای بفشارد، تلاش‌های دیپلماتیک شکست خواهد خورد».

در خصوص شروط آمریکا برای مذاکره با ایران، رسانه آمریکایی اکسیوس نوشته است: مقامات ایالات متحده برای توافق با ایران اقدام به تعیین ۴ شرط کرده‌اند که باید شامل موارد زیر باشد: ۱-خارج کردن تمام اورانیوم غنی‌شده از ایران، ۲-تعیین سقف برای ذخایر موشک‌های دوربرد ایران، ۲-تغییر سیاست ایران در حمایت از نیرو‌های نیابتی در منطقه و ۴- ممنوعیت غنی‌سازی مستقل اورانیوم در ایران.

این مقامات ادعا کرده‌اند: ایرانی‌ها گفته‌اند حاضر به گفت‌و‌گو هستند، اما هیچ نشانه‌ای از تمایل به پذیرش این شروط از خود بروز نداده‌اند.

از طرف دیگر آکسیوس در گزارشی اعلام کرده که اعضای ارشد دولت آمریکا درباره ایده «حمله به ایران» اختلاف نظر دارند و برخی‌ها خواهان فشار به ایران برای حصول به توافق هستند.

آکسیوس نوشته است: «برخی از اعضای تندروتر حلقه ترامپ از او خواسته‌اند که پس از قول کمک به معترضان و مجازات رژیم، خط قرمز خود را اجرا کند. (اما) برخی دیگر این سوال را مطرح کرده‌اند که بمباران تهران در واقع چه دستاوردی خواهد داشت و بیشتر به ایده استفاده از ضعف رژیم برای پیشبرد توافق علاقه‌مند هستند.»

میدل ایست آی هم در این زمینه نوشته است: گفته می‌شود بحث‌ها در داخل دولت ترامپ درمورد اقدام علیه ایران، «آشفته» بوده است، و درباره پیامد‌های احتمالی تلافی ایران اختلاف نظر وجود دارد.

در ادامه این مطلب آمده است: کشور‌های حوزه خلیج فارس استفاده آمریکا از حریم هوایی یا تأسیسات خود برای انجام حملات علیه ایران را ممنوع کرده‌اند. این ممنوعیت از آوریل ۲۰۲۵ برقرار بوده است.

روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز روز دوشنبه ۶ بهمن ماه گزارش داد که دولت ترامپ با وجود عقب‌نشینی اخیر از حمله به تهران، هنوز گزینه نظامی علیه ایران را کنار نگذاشته است.

از طرف دیگر، مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران عصر روز سه شنبه ۷ بهمن با محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربستان به صورت تلفنی گفت‌و‌گو و تأکید کرد: تهدیدات و عملیات روانی آمریکایی‌ها با هدف برهم زدن امنیت منطقه صورت می‌گیرد و هیچ دستاوردی جز بی‌ثباتی برای آنان نخواهد داشت، معتقدم وحدت و انسجام کشور‌های اسلامی تضمین‌کننده امنیت پایدار، ثبات و صلح در منطقه است و از این‌رو نقش برادران عزیز در کشور‌های اسلامی در این زمینه بسیار حائز اهمیت است.
 
پزشکیان با اشاره به برخی ادعا‌های مطرح‌شده از سوی کشور‌های غربی در خصوص لزوم بازگشت ایران به میز مذاکره به منظور کاهش تنش‌ها، تصریح کرد: ما با آمریکایی‌ها در حال گفت‌و‌گو بودیم که در مقابل چشم همه مردم دنیا به ما حمله نظامی کردند. در تعامل با کشور‌های اروپایی به توافق و جمع‌بندی رسیدیم، اما این آمریکایی‌ها بودند که آن را بر هم زدند و همراهی نکردند. از نگاه آنان، مذاکره و تعامل به این معناست که ما بگوییم و شما اجرا کنید و این نامش گفت‌و‌گو نیست.
 
رئیس جمهور تأکید کرد: در عین حال جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی داشته و دارد که در چارچوب قوانین بین‌المللی و با حفظ و رعایت کامل حقوق ملت و کشور، از هر روندی که منجر به صلح، آرامش و دفع درگیری و جنگ شود استقبال کند چرا که آرزوی ما تحقق حق و عدالت است تا بر مبنای آن، همه انسان‌های جهان در کنار یکدیگر در صلح و آرامش زندگی کنند.
 
محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربستان سعودی نیز ضمن ابراز خرسندی از گفت‌و‌گو با پزشکیان، تأکید کرد: تمامی تلاش‌های ما در مسیر ایجاد ثبات و امنیت در منطقه و سوق دادن کشور‌های منطقه به سمت شکوفایی و رشد، در راستای منافع ملت‌هاست و بدون تردید همبستگی و انسجام کشور‌های اسلامی برای ما نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
 
ولیعهد عربستان همچنین با تأکید بر اینکه کشورش هرگونه تعدی، تهدید و ایجاد تنش علیه جمهوری اسلامی ایران را قابل‌پذیرش نمی‌داند، آمادگی عربستان سعودی را برای هرگونه تشریک مساعی با ایران و دیگر کشور‌های منطقه به منظور استقرار صلح و امنیت پایدار اعلام کرد.