وزارتخانه فانتزی خانم وزیر / چگونه وعده‌های ۱۴۰۴ جایگزین واقعیت‌های ۱۳۹۸ شد؟

گزارش عملکرد ۱۸ ماهه فرزانه صادق در وزارت راه و شهرسازی، بیش از آنکه روایتی از واقعیت‌های کف بازار و جاده باشد، نمایشی از «سواد آماری» برای پنهان کردن «ناتوانی اجرایی» در میانه بحران است؛ در حالی که مسکن حمایتی در بن‌بست تمکین نکردن بانک‌ها از پرداخت تسهیلات گرفتار شده و خانه‌دار شدن مردم تنها روی کاغذ و با واگذاری زمین‌های خام پیش می‌رود، خانم وزیر با وعده افزایش ۲۰ درصدی سرعت قطارها بر ریل‌های فرسوده و فاقد لکوموتیو، و همچنین با مقایسه رویاهای سال ۱۴۰۴ با واقعیت‌های سال ۱۳۹۸، تلاش دارد ناترازی‌های عمیق بودجه‌ای را پشت رشدهای حبابی پنهان کند.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، کارنامه ۱۸ ماهه فرزانه صادق در وزارت راه و شهرسازی، آمیزه‌ای از «مغالطه‌های محاسباتی» و «آمارهای حبابی» است که گویی برای جغرافیایی غیر از کشوری که درگیر ناترازی بانکی و تحریم تنظیم شده است؛ جایی که وزیر با فاکتور کردن پیش‌بینی‌های سال ۱۴۰۴ به جای دستاوردهای محقق شده در حوزه بزرگراه‌سازی و ادعای افزایش سرعت بر پیکر فرسوده ناوگان ریلی، عملاً چشم بر بن‌بست مسکن بسته است. 

فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی در آیین بهره‌برداری از پروژه‌های راه و شهرسازی مدعی شد : آماده‌سازی اراضی برای طرح‌های مسکن از جمله طرح جوانی جمعیت در دستور کار قرار گرفت و در حوزه آماده‌سازی اراضی برای طرح‌های مسکن، رشد ۱۱۰ درصدی در دولت چهاردهم ثبت شده است. او درباره مسکن حمایتی گفت : در حوزه‌هایی نظیر صدور پروانه، ارائه تسهیلات، انعقاد قرارداد‌ها و واگذاری زمین در طرح جوانی جمعیت، آمار‌ها نشان می‌دهد که طی یک‌سال گذشته، شاخص‌های مسکن حمایتی که از سال ۱۳۹۸ آغاز شده، رشدی بین ۳۰ تا ۷۰ درصد داشته است.            

فرازنه صادق مالواجرد در تشریح عملکرد دولت چهاردهم در مورد بخش ریلی اظهار کرد: در پروژه‌هایی نظیر راه‌آهن چابهار _ زاهدان، اردبیل_ میانه و شلمچه_بصره، همچنین دوخطه‌کردن مسیر‌های پرتردد، ریل‌گذاری و نوسازی ناوگان ریلی، اقدامات مؤثری انجام شده که در مجموع منجر به ثبت بیش از ۲۰ درصد افزایش سرعت بازرگانی در حوزه ریل و راه‌آهن شده است.

او درباره ساخت بزرگراه ها از رکوردی جدید سخن گفت و اعلام کرد : از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان سال، ثبت رکورد ساخت ۱۱۵۰ کیلومتر بزرگراه پیش‌بینی شده است، در حالی که رکورد پیشین مربوط به سال ۱۳۹۸ با ۹۷۰ کیلومتر بوده است. همچنین عملیات باری بنادر کشور از ۲۲۰ میلیون تن عبور کرده و عملیات کانتینری نیز رشد ۲۸ درصدی داشته است، ضمن اینکه از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون بیش از ۲۹ میلیون سفر دریایی انجام شده و تنها در بندر چابهار، افزایش بیش از ۱۱۰ درصدی ترانزیت و تخلیه بار به ثبت رسیده است.

اظهارات خانم فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی ، ۱۸ ماه پس از آغاز به کار دولت چهاردهم حاوی آمار‌های چشمگیری است که با واقعیت‌های اقتصادی، بودجه‌ای و ناترازی‌های موجود در ایران تضاد‌های جدی دارد برای مثال رشد ۱۱۰ درصدی در بازه زمانی کوتاه ۱۵ ماهه، آن هم در شرایطی که دولت با کسری بودجه شدید و ناترازی بانک‌ها دست و پنجه نرم می‌کند بسیار خوش‌بینانه و غیرواقعی است. 

ضمن اینکه وزیر راه و شهرسازی از رشد ۳۰ تا ۷۰ درصدی شاخص‌های مسکن حمایتی می‌گوید، اما به این واقعیت اشاره نمی‌کند که طبق آمار‌های رسمی، نظام بانکی عملاً از پرداخت وام‌های مسکن (موضوع ماده ۴ قانون جهش تولید مسکن) شانه خالی کرده است؛ بنابراین بدون وام، «صدور پروانه» یا «واگذاری زمین» به معنای ساخت مسکن نیست و تنها به آمار روی کاغذ تبدیل می‌شود.

ازسویی دیگر، ادعای خانم وزیر مبنی بر افزایش ۲۰ درصدی سرعت بازرگانی در ریل، با واقعیت فرسودگی شدید ناوگان ریلی که مشکل کمبود لکوموتیو و واگن مواجه است همخوانی ندارد ضمن اینکه میانگین سرعت قطار‌های باری در کشور به دلیل فرسودگی خطوط و اولویت قطار‌های مسافری، بسیار پایین است؛ بنابراین افزایش ۲۰ درصدی مستلزم نوسازی بنیادین زیرساخت‌هاست که در ۱۸ ماه اخیر هیچ گزارش سرمایه‌گذاری خارجی یا داخلی کلانی در این سطح منتشر نشده است.

نکته دیگر اینکه صادق مالواجرد در اعلام کردن ثبت رکورد ساخت جاده‌ها دچار اشتباه محاسباتی شده و عدد محقق شده را با عدد پیش‌بینی شده مقایسه کرده است برای مثال مقایسه رکورد سال ۹۸ که محقق شده با پیش‌بینی سال ۱۴۰۴، یک مغالطه آماری برای برتر نشان دادن عملکرد دولت است.

مساله دیگر بزرگ‌نمایی در آمار چابهار است که وزیر راه و شهرسازی درحالی می‌تواند ادعای رشد ۱۱۰ درصدی ترانزیت در چابهار اعلام کند که عدد پایه بزرگ باشد درحالی که بندر چابهار سال‌هاست که با ظرفیت بسیار پایینی کار می‌کند.