صادرات «آب مجازی» و «ژن‌های ملی» /فریاد خشکسالی یا صادرات توت‌فرنگی؟

در حالی که فریاد خشکسالی و فرونشست زمین در گوش تمام کشور می‌پیچد، وزارت جهاد کشاورزی با گشودن درهای صادرات برای محصولات آب‌بر و ذخایر ژنتیکی دام، در واقع در حال فروش منابع حیاتی کشور برای کسب ارزی ناچیز است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، فهرست جدید صادرات محصولات کشاورزی، مجموعه‌ای از تناقضات است؛ جایی که توت‌فرنگی در اوج خشکسالی صادر می‌شود، سویا از سفره‌های مردم می‌رود و ذخایر ژنتیکی گاوها به کشورهای منطقه می‌رسد تا تراز تجاری به قیمت نابودی منابع ملی اصلاح شود.

مجوز به صادرات محصولاتی مانند توت‌فرنگی و آلبالو (ردیف ۶ و ۷) درحالی صادر شده است که این محصولات آب بسیار بالایی ذر تولید آن ها به کار می رود آن هم در شرایطی که  کشور با بحران شدید آب روبروست و صادرات این محصولات به معنای صادرات حجم عظیمی از منابع آبی کشور با قیمتی ناچیز است بنابراین سودی که از فروش این محصولات حاصل می‌شود، در برابر هزینه‌های جبران‌ناپذیر محیط‌زیستی و فرونشست زمین بسیار اندک است.

ازسویی دیگر، آزاد شدن صادرات محصولاتی مانند مواد پروتئینی سویا (ردیف ۱۵) و تخمه آفتابگردان می‌تواند مستقیماً بر سفره مردم اثر بگذارد چراکه سویا به عنوان جایگزین ارزان‌قیمت گوشت برای طبقات ضعیف است و صادرات آن می‌تواند باعث کمبود در بازار داخلی و افزایش قیمت این کالای استراتژیک شود.

همچنین صادرات آجیل و تخمه نیز قیمت آن‌ها را در بازار داخلی به شدت بالا می‌برد و دسترسی مصرف‌کننده ایرانی را محدود می‌کند.

همچنین وجود اسپرم گاو (ردیف ۳) در فهرست صادراتی از نظر استراتژیک محل ایراد است چراکه ذخایر ژنتیکی دام، سرمایه ملی یک کشور برای اصلاح نژاد و خودکفایی در تولید گوشت و شیر محسوب می‌شود و صادرات این موارد، حتی با مجوز، می‌تواند در بلندمدت مزیت رقابتی دامداری‌های داخلی را تضعیف کند.

البته صادرات پای مرغ و آخال حبوبات (ردیف ۱، ۲ و ۱۴) شاید از نگاه تجاری «استفاده از ضایعات» باشد اما نشان‌دهنده وزن بالای محصولات با ارزش افزوده بسیار پایین در سبد صادراتی کشاورزی ماست و این یعنی بخش بزرگی از توان لجستیکی و گمرکی کشور صرف جابه‌جایی کالاهایی می‌شود که ارزآوری پایینی نسبت به تکنولوژی‌های نوین کشاورزی دارند.

به گزارش تابناک ، در حالی که دولت برای جبران کسری تراز تجاری به دنبال توسعه صادرات است، به نظر می رسد «صادرات به هر قیمتی» در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته است و بهتر بود به جای صادرات محصولات آب‌بر و مواد خام، صادرات محصولات فرآوری‌شده و دانش‌بنیان در اولویت قرار می گیرد تا هم منابع آبی حفظ شود و هم ارزآوری واقعی نصیب کشور شود.